II SA/Lu 602/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r. A. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta L. z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Uzasadniając wniosek wskazał, iż jest bardzo chory, od kilku lat pozostaje pod stałą opieką kardiologa, kilkakrotnie przebywał w szpitalu w [...]i [...]. Ma przeciwwskazania do każdej pracy, zaś obecnie zakwalifikowany został do przeszczepu serca. Podał także, że nie posiada żadnego majątku, jedynym jego dochodem jest zasiłek w kwocie [...] zł, pobierany z opieki społecznej w S. Pieniądze te w całości przeznacza na lekarstwa, które musi codziennie przyjmować. Decyzją z dnia [..] kwietnia 2011 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmówił umorzenia należności powstałych z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. Uzasadniając tę decyzję organ orzekający zacytował treść art. 30 ust. 2 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7) i podkreślił, że ocenił sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Uznał jednak, nie kwestionując trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, że brak jest podstaw do umorzenia zadłużenia. W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. powtórzył argumenty, które zawarł we wniosku, podkreślając, że kategorycznie jest mu zabroniona praca fizyczna związana nawet z niewielkim wysiłkiem. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji wydanej przez organ I instancji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z pisma Wójta Gminy S. z dnia 30 marca 2011 r. wynika, iż A. K. jest domownikiem w gospodarstwie rolnym swojego brata H. K. i z tego tytułu ubezpieczony jest w KRUS, zamieszkuje w Ł. w budynku gospodarczym, adaptowanym na potrzeby mieszkalne. Nie posiada żadnego majątku i własnego mieszkania, nieruchomości, wartościowych przedmiotów, maszyn, narzędzi rolniczych, środków finansowych i stałego źródła dochodu. Kolegium podkreśliło, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, nic nie zmienia w sytuacji odwołującego. Pobiera on bowiem zasiłek stały, który nie podlega egzekucji. A. K. mimo swego złego stanu zdrowia jest człowiekiem w wieku 43 lat, co nie wyklucza, że gdy stan zdrowia ulegnie poprawie, będzie mógł spłacić swe należności w przyszłości. Ponadto, jak wynika z akt sprawy alimenty zasądzone od odwołującego były podwyższane, gdyż wynosiły na dwoje dzieci [...] zł, a obecnie wynoszą [...] zł. Wobec tego skoro odwołujący nie jest w stanie ich płacić winien niezwłocznie wystąpić do sądu z pozwem o zmniejszenie kwoty alimentów, aby nie powiększać nadmiernie kwoty zadłużenia. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, A. K. wnosi o " uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie mu zadłużenia lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania". Zarzucił, że decyzja została oparta na całkowicie dowolnych ustaleniach prowadzących do wniosku, iż jest w stanie choćby w minimalnym stopniu wywiązać się z powstałego zadłużenia. Podkreślił, że znalazł się w szczególnie wyjątkowej sytuacji życiowej, która umożliwia umorzenie zadłużenia. Ponownie opisał swoją sytuację majątkową i zdrowotną, zaznaczając, że nie jest w stanie aktualnie i nie będzie już w stanie w ciągu kilku lat wywiązać się z powstałego zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego A. K. o umorzenie należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych na dzieci R. K. i M. K. jako osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Przesłanki do umorzenia należności powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego reguluje art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności, w myśl art. 30 ust. 3 cytowanej ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza treść wyżej cytowanego art. 30 ust. 2 ustawy. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa załatwienie sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne, choć nie nakazuje organowi spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, to nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny polega na zbadaniu jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji zawierającej określone w niej rozstrzygnięcie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem, czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i czy należycie uzasadnił rozstrzygnięcie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd stwierdza, iż organy obu instancji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i dokonały prawidłowej wykładni użytego przez ustawodawcę w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pojęcia "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną". Organy administracji publicznej dokonały bowiem analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego oraz słusznie przyjęły, że oceniając możliwość umorzenia należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy mieć na względzie fakt, że wprawdzie skarżący jest osobą chorą, ale biorąc pod uwagę jego wiek (43 lata) nie jest wykluczone, że po leczeniu stan jego zdrowia ulegnie poprawie i sytuacja dochodowa zmieni się na jego korzyść. Ponadto, co słusznie podkreślił organ odwoławczy, skarżący powinien ubiegać się o obniżenie alimentów w związku ze swoją sytuacją zdrowotną, aby nie powiększać kwoty zadłużenia. Umorzenie przedmiotowych należności prowadziłoby także do przerzucenia obowiązku utrzymania dzieci dłużnika przez wszystkich podatników, a zatem sprzeciwia się temu interes społeczny. Podkreślić przy tym ponownie należy, że wprawdzie sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego może, co do zasady, stanowić przesłankę umorzenia przez organ właściwy wierzyciela tego rodzaju należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 kpa) oraz w sposób wyczerpujący i logiczny. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.