II SA/Lu 607/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy, przyznał J. K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem – H. K., w wysokości 420 zł miesięcznie na okres od 1 marca 2007 r. do 31 sierpnia 2007r. Odwołanie od tej decyzji wniosła J. K., domagając się przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy. W odwołaniu podniosła, iż wyrokiem Sądu Rejonowego VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 8 stycznia 2007 r. sygn. akt [...] zmienione zostało orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia 20 lutego 2006 r. sygn. akt [...]. Orzeczenie zostało zmienione w ten sposób, iż Sąd uznał, że stan zdrowia i sprawność organizmu H. K. powoduje konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu końcowego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tj. daty 31 sierpnia 2007 r., przyznało J. K. świadczenie pielęgnacyjne na okres do 31 marca 2010 r.; w pozostałej części zaskarżoną decyzję pozostawiło bez zmian. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną, w stosunku do której wydane zostało w dniu 16 lutego 2007 r. stosowne orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności (na skutek wydanego przez Sąd Rejonowy w L. wyroku z dnia 8 stycznia 2007r., zmieniającego zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 20 lutego 2006 r.). Na podstawie tego orzeczenia skarżąca wystąpiła do organu I instancji w dniu 21 marca 2007 r. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wniosek taki został złożony przez skarżącą po raz pierwszy. Kolegium uznało, iż przyznanie wnioskowanego świadczenia od dnia 1 marca 2007 r. było prawidłowe, ponieważ w myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Natomiast za nieprawidłowe uznało Kolegium, rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie terminu końcowego przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego tj. do dnia 31 sierpnia 2007r. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń ustala się na okres zasiłkowy, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o niepełnosprawności wynika, iż jego ważność upływa z dniem 31 marca 2010 r. Dlatego też, Kolegium zmieniło decyzję w części dotyczącej terminu końcowego ustalonego świadczenia i orzekło o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 marca 2010 r., zaś w pozostałym zakresie decyzję pozostawiło bez zmian. W skardze na tę decyzję J. K. wnosi o uchylenie decyzji punkcie 3 , tj. pozostawiającym decyzję organu I instancji bez zmian. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, iż jej intencją było uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie złożyła w tym zakresie wniosku, ponieważ nie została prawidłowo pouczona przez urzędnika Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Uważa także, iż organ orzekający błędnie zastosował art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie normuje on takiej sytuacji jak niniejsza. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Postępowanie organów administracji publicznej właściwych w sprawach pomocy społecznej, rozstrzygających sprawę J. K. było zgodne z prawem, a tym samym organy te nie naruszały kryterium legalności swojego działania. Organy te prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy administracyjnej i zastosowały adekwatne do tego stanu faktycznego normy prawne, rozstrzygając o prawie skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany w decyzji okres. Przesłanki przyznania tego świadczenia zawarte są w przepisie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zgodnie z art. 1 tego przepisu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Postępowanie organów administracji w sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych reguluje rozdział 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdzie w przepisie art. 24 ust. 1 – 3 wskazano, że prawo do tych świadczeń ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, 14-16 i 15"b" tej ustawy. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, przy czym w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Powyższe wskazuje, że organ administracji może ustalić prawo do danego świadczenia rodzinnego (w tym również świadczenia pielęgnacyjnego) tylko w sytuacji, gdy zostanie złożony wniosek ze stosownymi załącznikami, w szczególności dotyczy to – przy świadczeniu pielęgnacyjnym – aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności z poszczególnymi wskazaniami. Wniosek taki inicjuje postępowanie w tej sprawie, a data jego złożenia wyznacza jednocześnie okres, od którego należy liczyć prawo do danego świadczenia. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy bezspornie wynika, że skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 21 marca 2007 r., tj. po otrzymaniu zmienionej wyrokiem Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 8 stycznia 2007r. (sygn. akt [...]) decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 20 lutego 2006 r., gdzie uznano, że stan zdrowia i sprawność organizmu H. K. powoduje konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Decyzja ta została dołączona do wniosku skarżącej z dnia 21 marca 2007 r., przy czym wniosek o tego rodzaju świadczenie skarżąca złożyła po raz pierwszy. Sąd podziela zatem stanowisko organów administracji publicznej, które przyjęły, że wobec złożenia kompletnego wniosku w dniu 21 marca 2007 r. oraz spełnieniu przesłanek materialnych przemawiających za przyznaniem prawa do tego świadczenia, przysługiwało ono od dnia 1 marca 2007r. Co do końcowej daty przyznania świadczenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, iż przysługuje ono do dnia 31 marca 2010 r. tj. do końca terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna skarżącej. Tym samym, bezzasadny jest zarzut skarżącej, że w chwili składania wniosku o zasiłek pielęgnacyjny dla syna, jej intencją było również uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie złożyła w tym przedmiocie wniosku na skutek braku prawidłowego pouczenia jej przez pracownika Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W ocenie Sądu, ta argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa administracyjna, która dotyczy ustalenia niepełnosprawności z określonymi wskazaniami jest odrębną sprawą administracyjną od kwestii ustalenia prawa do określonego świadczenia rodzinnego. Sprawy te są rozpatrywane przez inne organy administracji publicznej, zaś żaden przepis nie nakłada na organy obowiązku współdziałania przy realizowaniu swoich kompetencji. Skoro dana osoba zwraca się o ustalenie niepełnosprawności, to jednym z wymogów formalnych tego wniosku jest wskazanie, dla jakich celów orzeczenie to zostanie wykorzystane. Nie oznacza to natomiast, że orzeczenie musi być w tym celu wykorzystane – strona może w terminie późniejszym nie ubiegać się w ogóle o poszczególne świadczenia z pomocy społecznej. Oceny tej nie zmienia również okoliczność, iż orzeczenie o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Są to, co należy jeszcze raz podkreślić, dwie odrębne sprawy administracyjne. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).