II SA/Lu 608/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. II SA/Lu 608/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia .... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ...w przedmiocie odmowy przyznania T. W. specjalnego zasiłku celowego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 4 marca 2013 r. , który wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w tym samym dniu skarżąca zwróciła się o przyznanie jej świadczenia na zakup lekarstw, środków pomocniczych i opału oraz o wyłączenie ze sprawy na podstawie art.24 par.1 K.p.a. pracownic socjalnych: H. L. i E. W. Postanowieniem z dnia .... organ odmówił wyłączenia tych pracownic. Pracownicy socjalni kilkakrotnie próbowali przeprowadzić wywiad środowiskowy, również w asyście policji ze względu na agresywne zachowanie męża skarżącej, jednakże nie mieli możliwości wejścia na teren posesji skarżącej. Wywiadu takiego nie przeprowadzono także mimo wcześniejszego pisemnego wyznaczenia terminu i prawidłowego doręczenia tych powiadomień. Ostatni wywiad środowiskowy ze skarżącą udało się przeprowadzić w dniu 20 grudnia 2012 r., zaś decyzją z dnia 29 stycznia 2013 r. skarżąca otrzymała specjalny zasiłek celowy w formie niepieniężnej na kwotę 300 zł z przeznaczeniem na zakup opału, który odebrany został w dniu 4 lutego 2013 r. Organy orzekające w niniejszej sprawie powołały art. 4 ustawy o pomocy społecznej, uznając jednocześnie , że podstawą odmowy przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych jest także art.11 ust. 2 tej ustawy, ponieważ skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że aktualizację wywiadu w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy, sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. Ponadto zgodnie z art.4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W dniu 10 lipca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga T. W. na przedmiotową decyzję, przy czym w skardze tej skarżąca powołała art.24 k.p.a. odnośnie pracowników socjalnych. Zawarła także stwierdzenie " stan rzeczywisty znany z urzędu – art. 107 ust.4, co pół roku". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony w ramach prawa pomocy popierał skargę, wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i składając stosowne oświadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: |Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona | |decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne zarówno z przepisami ustawy z dnia 12 | |marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.) zwanej dalej "ustawą", jak i kodeksu | |postępowania administracyjnego (k.p.a.). Sąd administracyjny jest zaś władny uchylić zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy narusza| |ona obowiązujące prawo. | |Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z ogólną zasadą | |pomocy społecznej zawartą w art. 2 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu | |umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując | |własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei według art. 3 ust. 1 ustawy pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach | |zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast | |w myśl art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie| |pomocy. | |Jedną z form pomocy społecznej jest również przedmiotowe w sprawie świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego. | |W ocenie Sądu organy administracji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zasadnie uznały, że brak jest | |podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. | |Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika wprawdzie, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i musi | |stale przyjmować leki . Jednakże zgodnie z art. 107 ust.4 ustawy o pomocy społecznej w przypadku ubiegania się o przyznanie | |świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się | |aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 | |miesięcy, mimo braku zmiany danych. Wprawdzie w sprawie niniejszej wywiad środowiskowy przeprowadzony został w dniu 20 grudnia | |2012 r., to jednak do daty orzekania przez organ I instancji upłynęły 3 miesiące, a w takim okresie czasu mogły w sytuacji | |skarżącej nastąpić istotne zmiany (np. komornik mógł zakończyć postępowanie egzekucyjne). W związku z zarzutami skargi podkreślić | |należy, że wprawdzie przepis stanowi o przeprowadzaniu aktualizacji wywiadu nie rzadziej niż co 6 miesięcy, co oznacza, że organy | |mogą ten dowód przeprowadzać częściej. Nie można jednak interpretować przepisu art.107 ust.4 ustawy tak jak domaga się tego | |skarżąca tj. przeprowadzania wywiadu co pół roku i to pod warunkiem, że przeprowadzą je inni pracownicy socjalni niż H. L. i E. W.| |Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że zasadnie w niniejszej sprawie organy obu instancji, wśród zastosowanych przepisów| |prawa materialnego powołały jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia również art. 11 ust. 2 ustawy. Z unormowania tego wynika | |bowiem, że podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej może stanowić brak współdziałania osoby lub rodziny z | |pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w | |rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Uniemożliwienie przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego celem ustalenia | |niezbędnego dla skarżącej zakresu potrzeb, aby możliwe było określenie ewentualnego wymiaru opieki niewątpliwie należy | |odczytywać jako brak współpracy skarżącej z pracownikiem socjalnym. Okoliczność ta stanowiła zatem sama przez się podstawę do | |odmowy przyznania T. W. usług opiekuńczych. Osoby, które wnoszą o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, mają bowiem | |obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji, wynikający z art. 4 ustawy. Dlatego też | |nie mogą one bez żadnych konsekwencji odmówić żądanych w trakcie wywiadu środowiskowego informacji. | |Podniesienia również wymaga, że jakkolwiek skarżąca nie uzyskała w rozpoznawanej sprawie wnioskowanego | |świadczenia, to nie jest ona pozbawiona wsparcia ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca od lat objęta jest bowiem | |systematyczną pomocą tego Ośrodka (fakt znany Sądowi z urzędu). Winna ona wykorzystywać zatem również własne możliwości w celu | |zaspokojenia potrzeb bytowych. Podkreślić należy, że wsparcie ze strony organu pomocy społecznej ma charakter ograniczony i | |uzależniony w dużej mierze od jego możliwości finansowych. | |Co do dokumentów załączonych do pisma uzupełniającego odwołanie od decyzji organu I instancji, stwierdzić należy, że znane są one | |zarówno organom orzekającym w sprawie niniejszej, jak również Sądowi. Nieuzasadnione są także zarzuty skarżącej dotyczące | |naruszenia art. 24 k.p.a. poprzez niewyłączenie ze sprawy pracownic socjalnych H.L. i E. W. Organ pierwszej instancji odniósł się | |do wniosku o wyłączenie pracownic socjalnych wydając stosowne postanowienie. Bezzasadny jest także zarzut poniesiony w powyższym | |piśmie dotyczący art. 10 par.1 k.p.a., bowiem uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu środowiskowego skarżąca sama pozbawiła się | |możliwości przedstawienia aktualnej sytuacji i wskazania potrzeb życiowych. Natomiast mimo powiadomienia jej o możliwości | |zapoznania się z aktami, nie skorzystała z tego uprawnienia. | |Konkludując stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy obu instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami | |wyrażonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu orzeczona odmowa przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego mieści | |się w granicach uznania administracyjnego, a ponadto znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 11 ust. 2 ustawy. | |Ubocznie podnieść należy, że organ pierwszej instancji podjął próbę przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego ( mimo, że| |ostatni wywiad przeprowadzono w dniu 20 grudnia 2012 r.) celem ustalenia potrzeb skarżącej. Skarżąca chcąc korzystać ze świadczeń | |przyznawanych z pomocy społecznej musi poddać się pewnym rygorom wynikającym z przepisów ustawy o pomocy społecznej i nie | |traktować działań pracowników socjalnych jako "nachodzenia" jej czy też "nękania". Natomiast nieprzeprowadzenie aktualizacji | |wywiadu środowiskowego przez organ było już podnoszone jako zarzut skargi do sądu administracyjnego przez pełnomocnika skarżącej –| |jej męża Z. W. ( fakt znany sądowi z urzędu). | |W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako | |nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami | |administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). | |O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy orzeczono na podstawie | |art. 250 powyższej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 | |września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej | |udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm ). |