II SA/Lu 61/07
WyrokWSA w Lublinie2007-04-03
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Ewa Ibrom, Maciej Kierek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo odmówił przyznania zasiłku celowego z powodu suszy, jeśli średnia wysokość szkód w gospodarstwie rolnym nie przekroczyła 30%, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pomocy dla gospodarstw rolnych dotkniętych suszą. Kluczowym warunkiem przyznania zasiłku było wykazanie szkód w uprawach rolnych na poziomie co najmniej 30% średniej wysokości szkód w całym gospodarstwie, co w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione na podstawie protokołu komisji wojewódzkiej.Stan faktyczny
Skarżący E. W. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego z powodu suszy w 2006 r. oraz dodatkowej pomocy. Organy administracji odmówiły przyznania świadczeń, ponieważ średnia wysokość szkód w jego gospodarstwie rolnym, ustalona na podstawie protokołu komisji wojewódzkiej, wyniosła 26,76%, czyli poniżej wymaganego progu 30%. Skarżący zarzucił brak rzetelnego ustalenia strat i podał, że szkody wyniosły blisko 80%.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
II SA/Lu 61/07
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...]. wydaną z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej , odmawiającą przyznania E. W. zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r. w wysokości 1000,00 zł oraz dodatkowej pomocy w wysokości 392,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji odmówił przyznania E. W. zasiłku celowego, gdyż średnia wysokość szkód w uprawach rolnych spowodowanych suszą w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, ustalona na podstawie protokołu komisji wojewódzkiej, nie przekroczyła 30 %.
Organ odwoławczy podkreślił, iż warunki uzyskania pomocy w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109). W myśl § 2 pkt 1 tego rozporządzenia, pomocy udziela się rodzinie rolniczej w szczególności, jeżeli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, ze zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %.
Organ ten wskazał także, iż stosownie do § 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia, średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym ustala kierownik właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę.
Kolegium ustaliło również, iż że na terenie wsi w miesiącu czerwcu i lipcu 2006 r. wystąpiła susza. Potwierdza to protokół komisji powołanej przez Wojewodę , spisany 18 sierpnia 2006 r. dotyczący oszacowania strat w uprawach spowodowanych klęską suszy. Z załącznika to tego protokołu wynika między innymi, że w gospodarstwie E. W. uszkodzeniu uległy uprawy pszenicy ozimej na pow. 1,95 ha w 35%, mieszanki zbóż jarych na pow. 2,14 ha w 35%, pszenżyta ozimego na pow. 2,27 ha – w 35% oraz łąki i siana na pow. 1,10 ha – w 30%. Wprawdzie, jak podkreślił organ, rodzaj i wielkość upraw, które uległy uszkodzeniu określone w protokole komisji nie pokrywają się w pełni z danymi wskazanymi przez E. W. w oświadczeniu z dnia 10 sierpnia 2006 r. złożonym w celu przyznania kredytu preferencyjnego, jednakże zdaniem organu należy mieć na uwadze, że organ pierwszej instancji dokonuje ustalenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę, nie zaś na podstawie oświadczenia rolnika, złożonego zresztą dla innych celów.
Dokonując oceny wniosku o przyznanie zasiłku celowego – organ właściwy w sprawach pomocy społecznej ustalił na podstawie protokołu Komisji Wojewódzkiej, że w gospodarstwie rolnym E. W. uległo uszkodzeniu z powodu suszy 2,55 ha upraw. Wobec tego, że powierzchnia całego gospodarstwa rolnego wynosi 9,55 ha – średnia wysokość poniesionych szkód w gospodarstwie stanowi 26,70% i jest niższa niż 30%.
W tych okolicznościach zdaniem Kolegium, odwołujący nie spełnia warunków do przyznania mu zasiłku celowego z powodu szkód związanych z suszą w 2006 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył E. W., wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jego prośby. Skarżący w piśmie z dnia 28 stycznia 2007 r. zarzucił, że nie było żadnej komisji, która by mogła stwierdzić straty w uprawach rolnych. Wyjaśnił również, że szkody w uprawach wyniosły blisko 80 %, zaś zniszczone uprawy wciąż znajdują się na polach, gdyż skarżący, z uwagi na brak funduszy, nie miał możliwości ich zebrać.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W myśl przepisu art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zmianami) Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji tego programu.
Na podstawie powołanego przepisu wydane zostało w dniu 29 sierpnia 2006 r. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), powoływane w dalszej części uzasadnienia jako "rozporządzenie".
Rozporządzenie to określa warunki pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r. W świetle przepisów rozporządzenia, pomoc udzielana jest jednorazowo w formie zasiłku celowego, udzielanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Przepis art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, do którego odsyłają przepisy rozporządzenia stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej, natomiast ust. 3 stanowi, że zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Stosownie do przepisu § 2 rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy i jeśli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, szkody w uprawach spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Stosownie do przepisu § 5 ust. 2 pomoc, przysługującą w kwocie 500 zł albo 1000 zł, zwiększa się o 392 zł w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne, w którym utrzymuje się bydło, owce, kozy lub konie, jeżeli szkody w użytkach zielonych tego gospodarstwa spowodowane suszą wynoszą powyżej 30 %.
Pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Po wszczęciu postępowania kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym, na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r., o którym mowa wyżej, przekazanego przez wojewodę za pośrednictwem wójta (§ 4 ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie naruszyły przytoczonych przepisów.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, skarżący E. W. złożył w dniu 14 września 2006 r. wniosek o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą 2006 r. w wysokości 1000,00 zł oraz dodatkowej pomocy w wysokości 392,00 zł.
Z protokołu Komisji Wojewódzkiej spisanego 18 sierpnia 2006 r. w sprawie szacowania strat w uprawach spowodowanych klęską suszy, która wystąpiła w czerwcu i lipcu 2006 r. na terenie Gminy wynika (pkt 167 załącznika), że w gospodarstwie E.W. o pow. 9,55 ha stwierdzono w uprawach rolnych straty plonów w następującej wysokości: 35% w uprawie pszenicy ozimej (obszar uprawy to 1,95 ha), 35 % w mieszance zbóż jarych (obszar uprawy - 2,14 ha), 35 % w uprawie pszenżyta ozimego (obszar uprawy - 2,27 ha) oraz 30% na obszarach łąk (1,10 ha). W protokole zamieszczono adnotację, że powyższe ustalenia poczyniono po analizie protokołu Komisji Gminnej z dnia 16 sierpnia 2006 r. oraz lustracji uszkodzonych plantacji przeprowadzonej dnia 18 sierpnia 2006 r.
Obszar i rodzaj upraw, na których wystąpiły szkody odpowiada danym zawartym w oświadczeniu złożonym przez skarżącego E. W. pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu 10 sierpnia 2006 r.
W świetle powyższych dowodów za prawidłowe należy uznać ustalenie zaskarżonej decyzji, że w gospodarstwie rolnym skarżącego o pow. 9,55 ha – średnia wysokość szkód wynikających z protokołu sporządzonego przez Komisję powołaną przez Wojewodę – nie przekracza 30%. Szkody we wskazanej wysokości wystąpiły bowiem tylko w części gospodarstwa o obszarze 7,46 ha, a ich łączny obszar wyniósł ok. 2,56 ha. Jeśli obszar dotknięty szkodami odniesie się do całości gospodarstwa średnia szkód wyniesie około 26,76 % (35%x6,36 +30%x1,10, podzielone prze 9,55).
Skarżący nie spełnia zatem warunków do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r.
Zarzuty skargi dotyczą w istocie treści protokołu sporządzonego przez Wojewódzką Komisję właściwą do szacowania szkód w uprawach, stanowiącego podstawę orzekania przez organ pomocy społecznej, zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia.
Protokół ten nie podlega weryfikacji przez kierownika ośrodka pomocy społecznej, lecz stanowi podstawę do ustalenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie rolnym. Protokół komisji gminnej nie stanowi w świetle przepisów rozporządzenia podstawy ustalenia średniej wysokości szkód.
Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które podważałyby ustalenia komisji wojewódzkiej.
Ubocznie należy zauważyć, że składając wniosek o przyznanie pomocy skarżący sam powołał się na oszacowanie szkód, dokonane przez Komisję powołaną przez Wojewodę. Ponadto skarżący nie wskazał, na czym opiera swoje szacunki co do wysokości szkody podanej w skardze, skoro nawet z treści złożonego przez niego w dniu 10 sierpnia 2006 r. oświadczenia wynika, że szkody te wynosiły po 45% na podanych wyżej obszarach obsianych pszenicą ozimą, mieszanką zbóż jarych i pszenżytem ozimym oraz 35% na obszarze łąki o pow. 1,10 ha, nie zaś 80%, jak wynika ze skargi.
Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło