II SA/Lu 61/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na uchwałę Rady Gminy N. reprezentowanej przez Wójta Gminy N. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą zamieszkuje w częściowo wykończonym domu o powierzchni [...] m2, wartości [...] złotych i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych netto, wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...] złotych netto oraz dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego w kwocie [...] złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych, składającego się z gruntów rolnych o powierzchni [...] ha oraz lasu o powierzchni [...] ha, z którego [...] ha stanowi młodnik zaś [...] ha to las czterdziestoletni. Gospodarstwo rolne skarżącego położone jest na obszarze czterech gmin, jest rozproszone. Skarżący jest właścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2 z częścią gospodarczą, niewykończonego budynki gospodarczego oraz budynku gospodarczego w budowie. Skarżący nie posiada specjalistycznych maszyn rolniczych a jedynie drobny sprzęt ogrodniczy. Skarżący nie posiada też inwentarza żywego. Skarżący jest ubezpieczony na życie. Kwota wykupu polisy to [...] złotych. Skarżącemu przysługuje wierzytelność względem Gminy N. o wartości [...] złotych, sprawa dotycząca tej wierzytelności obecnie toczy się przed sądem. Własnością skarżącego są samochód osobowy m-ki [...] o wartości [...] złotych, [...] o wartości [...] złotych i samochód dostawczy m – ki [...] o wartości [...] złotych. Na zadłużenie skarżącego składa się kredyt hipoteczny w wysokości [...] CHF, kredyt hipoteczny w wysokości [...] złotych, kredyt gotówkowy w wysokości [...] złotych, zadłużenie na ROR i kartach kredytowych w wysokości [...] złotych i pożyczka od pracodawcy w wysokości [...] złotych. Na stałe koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na spłatę kredytów – [...] złotych, koszty utrzymania domu – [...] złotych, opłaty za media – [...] złotych, zakup żywności [...] złotych, koszty leczenia – [...] złotych, ubezpieczenie majątku – [...] złotych, ubezpieczenie osobiste – [...] złotych, zakup paliwa złotych oraz inne wydatki – [...] złotych. Skarżący podkreślił, że posiadane środki finansowe pozwalają mu jedynie na regulowanie wydatków związanych z bieżącymi potrzebami oraz ponoszenie wydatków na skromne utrzymanie siebie oraz posiadanego mienia. Skarżący złożył wniosek o zawieszenie spłaty kredytów hipotecznych. Podkreślił też, że bez udzielenia pomocy finansowej nie będzie w stanie skorzysta z prawa do sądu, które na obecny etapie postępowania sprowadza się do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga porównania wysokości obciążeń związanych z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania do możliwości finansowych strony oraz oceny wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość ponoszenia kosztów utrzymania koniecznego. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, aby poniesienie przez niego kosztów sądowych niniejszego postępowania zagrażało jemu i żonie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 300 złotych oraz wpisu od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 150 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Natomiast miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych netto. Ponadto skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha oraz trzech samochodów i domu o powierzchni [...] m2 i [...] m2. Już sam majątek skarżącego wyklucza możliwość uznania go za osobę ubogą bądź taką, której dochody uniemożliwiają pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego. Mając zaś na uwadze wysokość kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem i zasoby majątkowe skarżącego jak i jego dochody nie można stwierdzić, aby poniesienie kosztów sądowych skutkowało uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Zwłaszcza, że koszty sądowe będą wymagalne sukcesywnie w toku niniejszego postępowania a więc jednorazowo obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie będzie obejmował kwoty wyższej od 300 złotych. Przy czym kwotę w takiej wysokości skarżący zobowiązany będzie uiścić tylko raz. W dalszych etapach postępowania kwoty te nie będą wyższe od 150 złotych. Głównym argumentem, który w ocenie skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy jest konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań prywatnoprawnych i wynikające z tego trudności finansowe. Obowiązek ich spłaty nie może jednak uzasadniać przyznania prawa pomocy. Przeniesienie bowiem ciężaru ponoszenia kosztów sądowych na ogół obywateli, a to miałoby miejsce w przypadku przyznania skarżącemu prawa pomocy, aby mógł on spłacić zaciągnięte zobowiązania prywatnoprawne nie odpowiadałoby społecznemu poczuciu sprawiedliwości. Chroniłoby to, bądź też wzbogacało majątek prywatny skarżącego kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na pokrycie kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14 czy z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 247/14 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zwłaszcza, że skarżący posiada znaczny majątek jak i dochody, które mogą być przeznaczone na poniesienie kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.