II SA/Lu 612/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Referent Julia Polak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia 29 lipca 2008 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 30 czerwca 2008 r., o przyznaniu R. K. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, że w dniu 7 sierpnia 2000 r. R. K. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w organizacjach niepodległościowych. Decyzją z dnia 1 lutego 2001 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r., umorzono postępowanie administracyjne w tej sprawie ze względu na złożenie wniosku po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Następnie decyzją z dnia 27 marca 2008 r. Kierownik Urzędu uchylił powyższe decyzje o umorzeniu postępowania i decyzją z dnia 30 czerwca 2008 r. przyznał stronie uprawnienia kombatanckie z tytułu służby w organizacjach niepodległościowych. Kierownik Urzędu podkreślił, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy strona zakwestionowała datę, od której przyznano jej uprawnienia. R. K. podniósł, iż z uwagi na opóźnienie w złożeniu wniosku w 2000 r., wniosek ten był odrzucany, a postępowanie zakończyło się dopiero w 2008 r. i wniósł o wypłacenie świadczeń od daty złożenia wniosku z należnymi odsetkami. Organ administracji stwierdził, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o kombatantach uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyskała decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4. Żaden z przepisów tej ustawy, jak podniósł Kierownik, nie daje podstaw organowi do uznaniowego określenia daty, od której stronie przysługiwałoby prawo do świadczeń, w szczególności wskazania, że jest to data złożenia wniosku. Od decyzji tej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył R. K., zarzucając, iż w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., SK 4/02 (Dz. U. Nr 72, poz. 658), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych winien był z urzędu wznowić postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania stronie uprawnień kombatanckich. Zdaniem skarżącego uprawnienia te winny być mu przyznane od daty złożenia przez niego wniosku do organu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani przepisów ustawy dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Organ administracji przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z regułami określonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Działalność skarżącego w okresie od lutego 1946 r. do stycznia 1947 r. w ruchu oporu Armii Krajowej potwierdzona została oświadczeniami i zeznaniami świadków. Prawidłowo zatem orzekł Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że skarżącemu przysługują uprawnienia kombatanckie, określone w ustawie. W myśl bowiem przepisu art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej. Nie ulega wątpliwości, że taką organizacją było Zrzeszenie "Wolność i Niezawisłość", w którym skarżący, po zaprzysiężeniu, pełnił funkcję łącznika i informatora w stopniu szeregowego. Uprawnienia kombatanckie oraz świadczenia przysługujące kombatantom określone są w przepisach art. 9 – 201 ustawy. Zgodnie z tymi przepisami kombatantom przysługują określone uprawnienia pracownicze (art. 9 – 11), emerytalne (art. 12 – 17) oraz uprawnienia w zakresie ochrony zdrowia, pomocy socjalnej i inne (art. 18 – 201). Zasady orzekania o uprawnieniach kombatanckich określają przepisy art. 21 i 22 ustawy. Zgodnie z przepisem art. 21 ust. 1 uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną m. in. w art. 1 ust. 2, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej. Stosownie natomiast do przepisu art. 22 ust. 1 o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W świetle powołanych przepisów Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych orzeka jedynie o tym, czy określonej osobie przysługują uprawnienia kombatanckie z racji działalności wymienionej w ustawie, nie przyznaje natomiast konkretnych świadczeń, przewidzianych w przepisach ustawy (z wyjątkiem pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 19 ust. 6 ustawy) i nie realizuje innych uprawnień. Nie wskazuje również, od kiedy uprawnienia kombatanckie przysługują, przepisy ustawy nie dają bowiem ku temu podstawy. Stosownie do zasady wyrażonej w art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że Kierownik Urzędu, wobec braku wyraźnego przepisu ustawy nie jest uprawniony do określania w decyzji, od kiedy i jakie konkretnie uprawnienia lub świadczenia przysługują osobie, która uzyskała potwierdzenie działalności kombatanckiej. W szczególności nie jest on organem uprawnionym do przyznawania dodatku kombatanckiego określonego w art. 15 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że kombatantom i innym osobom uprawnionym, pobierającym emeryturę lub rentę albo uposażenie w stanie spoczynku bądź uposażenie rodzinne, przysługuje dodatek, zwany dalej "dodatkiem kombatanckim". Jest to zatem dodatek do świadczenia pobieranego na podstawie odrębnych przepisów. W świetle powyższego zarzuty skargi są nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, podniesionego w piśmie z dnia 13 października 2008 r., dotyczącego decyzji z dnia 1 lutego 2001 r., umarzającej postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia 30 sierpnia 2001 r., wyjaśnić należy, że obie te decyzje uchylone zostały przez organ administracji z urzędu na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a., skarżący nie złożył bowiem wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 30 sierpnia 2001 r. Powoływany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (SK 4/02, Dz. U. Nr 72, poz. 658) stanowił podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. (art. 145a § 1 k.p.a.), skarżący nie skorzystał jednak z możliwości żądania wznowienia postępowania w tej sprawie. Termin do wniesienia podania o wznowienie wynosił jeden miesiąc od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 2 k.p.a.) i upłynął 29 maja 2003 r. Podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. Całkowicie bezpodstawny jest więc zarzut skarżącego, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien był po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wznowić postępowanie z urzędu lub powiadomić skarżącego o możliwości wznowienia postępowania. Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.