II SA/Lu 613/23

WyrokWSA w Lublinie2023-11-07

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić przyznania usług opiekuńczych z powodu braku zaświadczenia lekarskiego określającego zakres i okres świadczenia, mimo posiadania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej ma prawo odmówić przyznania usług opiekuńczych, jeśli wnioskodawca nie dostarczy zaświadczenia lekarskiego umożliwiającego ustalenie zakresu, okresu i miejsca świadczenia usług, nawet jeśli posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Obowiązek współpracy i dostarczenia niezbędnej dokumentacji spoczywa na wnioskodawcy, a decyzja organu mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie usług opiekuńczych wraz z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pomocy społecznej wezwał go do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego określającego zakres i okres świadczenia usług, którego skarżący nie przedłożył. Organ odmówił przyznania usług, co podtrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucił naruszenie prawa i zasad postępowania, wskazując na posiadane orzeczenie o niepełnosprawności jako wystarczające.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2023 r., znak: SKO.41/3346/OS/2023 w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę. Z. W. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2023 r. w przedmiocie usług opiekuńczych. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem złożonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. w pkt I skarżący zwrócił się o przyznanie usług opiekuńczych, załączając orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z siedzibą w L. (dalej: PZSON) o stopniu niepełnosprawności z dnia 14 marca 2023 r., znak: [...] Pismem z dnia 11 kwietnia 2023 r. Kierownik OPS w Niemcach poinformował stronę o konieczności dostarczenie informacji o swojej sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej. Zwrócono uwagę na udzielenie jasnych i przejrzystych informacji. Przy piśmie wysłane zostało zaświadczenie lekarskie do wypełnienia przez lekarza. W dniu 11 kwietnia 2023 r. skarżący złożył oświadczenie, w którym wskazał, że posesja, gdzie mieszka, ma 30 arów, znajduje się na niej budynek mieszkalny, gospodarczy i szopa. Skarżący zajmuje 1/2 całości, w tym lokal mieszkalny składający się z pokoju i kuchni. Pokój ogrzewany jest piecem na prąd, a w kuchni posiada piecokuchnię, z której nie korzysta. Kocioł na centralne ogrzewanie znajduje się w innym lokalu. Budynek mieszkalny wymaga remontu. W dniu 13 kwietnia 2023 r. skarżący złożył informację, w której określił swoją sytuację rodzinną: w rubryce kontakty: "z dziećmi" wpisał "cmentarz - dwoje", w rubryce "z innymi członkami rodziny" w odniesieniu do żony wpisał "odległość", "separacja". Sytuację rodzinną opisał jako odrębne gospodarstwo domowe. Co do sytuacji mieszkaniowej wskazał, że jest "znana z urzędu" i powołał się na oświadczenie z kwietnia 2023 r. W rubryce dotyczącej sytuacji zawodowej wskazał, że jest emerytem, a co do sytuacji zdrowotnej stwierdził, że posiada orzeczenie z 14 marca 2023 r. oraz wskazał, że stan zdrowia zna NZOZ Niemce. Do informacji dołączył odcinek emerytury za marzec 2023 r. i oświadczenia z 13 kwietnia 2023 r. o stanie majątkowym, w którym zaznaczył wszystkie odpowiedzi "nie posiadam". Do dokumentacji skarżący nie dołączył zaświadczenia lekarskiego o potrzebie przyznania usług opiekuńczych. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2023 r. zatytułowanym "Uwagi !" skarżący wskazał, że wniosek z dnia 4 kwietnia 2023 r. – dotyczy 16 godzin codziennie usług opiekuńczych zwykłych. Opieka wynika z dokumentów medycznych oraz oczekiwań. W piśmie z dnia 4 maja 2023 r. zatytułowanym "Uwagi" skarżący wskazał, że został naruszony termin załatwienia sprawy. Decyzją z dnia 8 maja 2023 r. Wójt Gminy Niemce odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia w postaci usług opiekuńczych. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji stwierdził, że ze zgromadzonej dokumentacji w OPS w Niemcach i informacji zawartych w wywiadach środowiskowych wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe od kilkudziesięciu lat, sam dysponuje swoim świadczeniem, żona strony mieszka w tym samym domu i gospodarstwo domowe prowadzi oddzielnie. Skarżący zajmuje dwa pomieszczenia, pokój i kuchnię. Przedpokój, łazienka i ganek są wspólnie użytkowane. Ma orzeczoną separację sądową z małżonką, jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Ustalając dochód strony, organ I instancji wziął pod uwagę odcinek emerytury z marca 2023 r. i wskazał, że dochód strony stanowi kwota 2.239,87 zł, na którą składa się emerytura netto w wysokości 1.445,48 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 294,29 zł miesięcznie i świadczenie uzupełniające w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Stwierdził, że emerytura jest pomniejszana o zajęcie komornicze, którego nie odlicza się od dochodu – łącznie do dyspozycji strona ma 1.919,65 zł. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał również, że skarżący jest osobą przewlekle chorą, ale nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, komunikowaniem i funkcjonowaniem w środowisku. Wskazano, że systematycznie widywany jest w sklepach w centrum Niemiec, robiąc wspólnie z żoną zakupy, samodzielnie nosi siatki, składa osobiście liczne pisma w Urzędzie Gminy w Niemcach oraz w OPS w Niemcach, samodzielnie prowadzi samochód oraz jeździ rowerem. Organ dodał, że nie można również zwolnić syna skarżącego z obowiązku pomocy wnioskodawcy w związku z odległym miejscem zamieszkania. Nie jest tu wymagana pomoc bezpośrednia na miejscu, istnieje jednak możliwości wykonania cięższych prac, zrobienia większych zakupów podczas odwiedzin u rodziców. Organ I instancji wskazał, że przyznanie usług opiekuńczych następuje po przedłożeniu zaświadczenia lekarskiego o potrzebie wykonania usług i ustalenia zakresu czynności. Zaznaczono, że to w interesie strony leży dostarczenie zaświadczenia lekarskiego, gdyż od prawidłowych i jak najpełniejszych ustaleń zależy nie tylko, czy pomoc zostanie przyznana, ale także zakres tej pomocy. Takiego obowiązku skarżący nie dopełnił. Organ dodał, że skarżący w piśmie z 25 sierpnia 2022 r. informował, że osoby "które wejdą na posesję" albo "przekroczą próg budynku" będą "zgłoszone do instytucji RP jako molestowanie". W takiej sytuacji organ stwierdził, że pomoc w postaci usług, które świadczone są w miejscu zamieszkania nie może być realizowana. Podkreślono, że nie jest wykluczone udzielenia pomocy stronie po złożeniu wypełnionego przez lekarza zaświadczenia o zakresie usług opiekuńczych i wyrażeniu pisemnej zgody na realizację usług przez opiekunkę zatrudnioną przez OPS w Niemcach. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że występował do Kierownika NZOZ Przychodni Lekarza Rodzinnego [...] z prośbą o wypełnienie zaświadczenia lekarskiego dotyczącego usług opiekuńczych dla strony. Do dnia wydania decyzji nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi. W odwołaniu od powyższej decyzji nie zgadzając się z jej uzasadnieniem skarżący stwierdził, że NZOZ w Niemcach nie wydaje i nie wypełnia druków zaświadczeń lekarskich w sprawie "zakresu, wymiaru (zakres godzinowy)", więc nie zachodziła podstawa do odmowy przyznania tego świadczenia. Skarżący wskazał, że Kierownik OPS obowiązany jest stosować art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901, dalej jako "u.p.s."), a ocena jego stanu zdrowia zawarta w orzeczeniu o niepełnosprawności z 14 marca 2023 r. jest jednoznaczna. Decyzją z dnia 6 czerwca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło argumentację organu I instancji. Kolegium powołało treść przepisów ustawy o pomocy społecznej mających zastosowanie w sprawie oraz wskazało, że przyznanie usług opiekuńczych następuje po przedłożeniu zaświadczenia lekarskiego o potrzebie wykonania usług i ustalenia zakresu czynności, czego strona nie dopełniła. Zwrócono uwagę, że od prawidłowych i najpełniejszych ustaleń zależy nie tylko czy pomoc zostanie przyznana, ale także jej zakres. Kolegium nie zgodziło się z interpretacją skarżącego art. 50 ust.5 u.p.s. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), a także art. 50 ust. 5 u.p.s. Ponadto podniósł szereg polemicznych argumentów względem decyzji organów obu instancji. Podkreślił, że działania organów obu instancji zagrażają jego zdrowiu i życiu. W ocenie strony całkowicie bezzasadne było kierowanie do niego wezwania do przedłożenia dodatkowego zaświadczenia lekarskiego, w sytuacji gdy dołączył do wniosku orzeczenie o niepełnosprawności z 14 marca 2023 r. W ocenie skarżącego, jego syn nie ma możliwości wykonywania usług opiekuńczych. Wskazał, że poinformował Prokuraturę Rejonową w L. o przestępczej działalności organów obu instancji, które polegały na "działaniu" przez organ I instancji oraz "tolerowaniu" przez Kolegium tego działania, zmierzającego do uzyskania z "akt chorobowych" NZOZ w Niemcach informacji na temat stanu zdrowia skarżącego. Dane te są "zastrzeżone" i nie mogą być udostępnione organom pomocy społecznej, o czym powinny one wiedzieć doskonale. Zdaniem strony, to PZSON decyduje o tym, czy należą się stronie specjalistyczne usługi opiekuńcze, a drugim istotnym dowodem w tym zakresie jest "oczekiwanie" skarżącego. Jego zdaniem, wadliwe są wzory druków zaświadczeń lekarskich, opracowane przez Kierownika OPS. Podniósł, że podejmowane przez organy w niniejszej sprawie czynności służą "oszczędności Gminy", a przy tym stanowią przykład rozmyślnego działania na jego szkodę, co rażąco narusza prawo, w tym przepisy rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych z 22 września 2005 r. Wskazał, że decyzja organu I instancji "nie określa stopnia znacznego niepełnosprawności". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, W piśmie procesowym z 25 października 2023 r. skarżący stwierdził, że wyrokami z 27 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 496/23 i 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 497/23, WSA w Lublinie uchylił decyzje Kolegium, które zostały wydane w identycznych – jak w niniejszej sprawie – okolicznościach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 50 ust. 1 u.p.s., pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić (ust. 2). Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem. (ust. 3). Skarżący nie spełnia przesłanek do otrzymania specjalistycznych usług opiekuńczych na podstawie art. 50 ust. 1 u.p.s., gdyż nie jest osobą samotną. W myśl bowiem art. 6 pkt 9 u.p.s. osoba samotna to osoba samotnie gospodarująca, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Skarżący zaś wprawdzie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jednak pozostaje w związku małżeńskim z T. W.. Wyrok Sądu Okręgowego w L. z 6 lutego 2004 r., sygn. akt III C [...], orzekający separację pomiędzy skarżącym i jego żoną, nie powoduje ustania ich małżeństwa. W związku z tym wniosek strony o przyznanie usług opiekuńczych mógł być rozpatrzony na podstawie art. 50 ust. 3 u.p.s., który oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego. W takim przypadku kontrola Sądu dotycząca tej decyzji sprowadza się do ustalenia, czy organ nie przekroczył granic uznania. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza – co do zasady – załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Obowiązki te ciążą również na organie drugiej instancji, który może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi pierwszej instancji (art. 136 k.p.a.). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić organom administracji przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji – naruszenia prawa. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a rozstrzygnięcia zostały należycie uzasadnione. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w pkt I wniosku, który wpłynął do organu I instancji 4 kwietnia 2023 r., skarżący wniósł o przyznanie usług opiekuńczych, 16 godzin codziennie; zakres przedmiotowy znany z urzędu, wniosek z 03.12.2022 -załącznik z 05.01.2023 r., do karty informacyjnej, okres do 30.09.2027 r., miejsce - mieszkanie prywatne". Do wniosku skarżący dołączył kopię orzeczenia PZSON o stopniu niepełnosprawności z 14 marca 2023 r. znak: [...], którym to orzeczeniem skarżący został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności okresowo do 30 września 2027 r. W orzeczeniu symbole przyczyn niepełnosprawności określono jako 02-P, 09-M, 07-S. Stwierdzono, że niepełnosprawność istnieje od 48-go roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 4 sierpnia 2021 r. (k. 1 i 2 akt adm. I inst.). Z akt tych wynika również, że organ I instancji pismem z 11 kwietnia 2023 r. znak: OPS.0420.162.2023, w celu ustalenia aktualnej sytuacji zdrowotnej, zwrócił się do skarżącego o złożenie zaświadczenia bądź innej dokumentacji medycznej umożliwiającą ocenę stanu jego zdrowia. Odpowiadając na to wezwanie skarżący nie przedłożył jednak żadnego zaświadczenia lekarskiego, natomiast złożył oświadczenie z 11 kwietnia 2023 r. (k. 5 akt adm. I inst.) oraz informację, oświadczenie o stanie majątkowym i przekaz pocztowy świadczenia za marzec 2023 r. (k. 6-9 akt adm. I inst.). W toku sprawy skarżący złożył także dwa pisma zatytułowane jako "Uwagi" z 26 kwietnia 2023 r. i 4 maja 2023 r. (k. 14, 15 akt adm. I inst.). W ocenie Sądu, mając na względzie brak wyrażenia woli współpracy skarżącego z organami administracji w celu przyznania świadczenia, nie sposób zarzucić organom naruszenie zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Organy te, w tej sytuacji, bazowały na dokumentach i informacjach pozyskanych we wcześniejszych postępowaniach prowadzonych w sprawach skarżącego i w oparciu o te dane wydały rozstrzygnięcie. W tym miejscu wskazać należy, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy nakłada obowiązki nie tylko na organ pomocy społecznej, ale również i na wnioskodawcę. O ile obowiązkiem organu jest staranne i wszechstronne ustalenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, o tyle na wnioskodawcy ciąży obowiązek współpracy z organem i udzielenie wszelkich informacji, które są niezbędne dla prawidłowej oceny jego sytuacji i rozpoznania wniosku. Obowiązek współpracy z organem wynika z art. 4 u.p.s. Pamiętać należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o usługi opiekuńcze istotnym elementem wniosku jest zaświadczenie lekarskie, które pozwala organowi na ocenę, m.in. w jakim wymiarze usługi opiekuńcze będą wystarczające. Zadaniem organu jest bowiem ustalenie, czy i jakiego rodzaju usługi w danym przypadku są niezbędne, ustalenie zakresu tych usług, miejsca i okresu ich świadczenia. Zgodnie z art. 50 ust. 5 ustawy ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia. W związku z faktem, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – ze swej istoty – w sposób bardzo ogólny wskazuje tylko na potrzebę zastosowania wsparcia dla osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności w postaci usług opiekuńczych bądź specjalistycznych usług opiekuńczych, konieczne jest przedstawienie przez stronę, która ubiega się o przyznanie tego świadczenia, dokumentacji medycznej pozwalającej na określenie zakresu usług opiekuńczych, okresu, na jaki winny być przyznane i w jakim miejscu należy je świadczyć. Poza sporem jest, że skarżący nie złożył do akt sprawy zaświadczenia lekarskiego, które umożliwiłoby organowi na określenie zakresu wnioskowanych usług. Ponownie należy wskazać, że na skarżącym, jako na wnioskodawcy, niewątpliwie spoczywa obowiązek umożliwienia organowi pomocy społecznej dokonania ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym celu powinien on podjąć pewne wysiłki, zaś pierwszym z nich, jaki winien on uczynić, skoro ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej jest udzielenie organowi pomocy w ustaleniu sytuacji faktycznej poprzez zaangażowanie się strony w przedstawieniu swej rzeczywistej sytuacji, nie zaś jedynie podanie faktów w wersji wybiórczej, wygodnej dla strony. Osoba zainteresowana uzyskaniem usług opiekuńczych ma natomiast obowiązek współdziałania z organem pomocy społecznej w celu rzetelnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych obrazujących jej sytuację życiową. Niedopuszczalne jest zatem, by osoba taka w toku zainicjowanego przez siebie postępowania odmawiała kontaktów z pracownikami pomocy społecznej, bądź też po uzyskaniu wnioskowanego świadczenia czyniła przeszkody dla jego realizacji. Taka postawa wnioskodawcy może w konsekwencji skutkować odmową przyznania świadczenia bądź późniejszym pozbawieniem przyznania pomocy, co wynika z art. 11 ust. 2 u.p.s. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, z uwagi na zachowanie skarżącego, można uznać, że nie jest on zainteresowany korzystaniem z pomocy w postaci usług opiekuńczych, świadczonych w miejscu zamieszkania, czego dowodzą zgłaszane przez niego żądania oraz brak woli współpracy i porozumienia z OPS w Niemcach. Sądowi z urzędu wiadome jest, co wynika z akt administracyjnych sprawy o sygn. akt II SA/Lu 498/23, że skarżącemu, decyzją z 3 lutego 2022 r., znak: OPS.4532.180.2022 zostały przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze na okres od 14 lutego 2022 r., do 31 grudnia 2022 r., z których skarżący z własnej woli nie korzystał. Z tychże akt wynika również, że decyzją z 12 września 2022 r., znak: OPS.450.600.2022 organ I instancji przyznał skarżącemu odpłatne częściowo usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania w wymiarze 5 dni w tygodniu, z wyłączeniem sobót, niedziel i dni świątecznych, w ilości 8 godzin dziennie, od 26 września 2022 r., do 31 grudnia 2022 r. Skarżący nie chciał korzystać z przyznanych usług opiekuńczych i nie wpuszczał do mieszkania wyznaczonych opiekunek, nie przedstawiając przy tym racjonalnych powodów odmowy przyjęcia udzielonej pomocy, co również wiadome jest Sądowi z urzędu. Składowi orzekającemu w niniejszej sprawie znane są wyroki WSA w Lublinie z 27 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 496/23 i z 19 października 2023 r., II SA/Lu 497/23, którymi Sąd uchylił decyzje Kolegium wydane w przedmiocie odmowy przyznania stronie specjalistycznych usług opiekuńczych i usług opiekuńczych. Należy jednak zwrócić uwagę, że orzeczenia te zapadły w sprawach o odmiennym – w stosunku do rozpoznawanej sprawy – stanie faktycznym. Przede wszystkim powodem uchylenia tych decyzji przez Sąd był brak odniesienia się przez organ odwoławczy do orzeczenia PZSON z 14 marca 2023 r. i jego wszechstronnej oceny w kontekście pozostałych dowodów i ustalonych okoliczności, co nie miało miejsca w rozpoznawanej obecnie sprawie. W obu tych sprawach orzeczenie PZOSN z 14 marca 2023 r. o stopniu niepełnosprawności zostało podjęte po dacie wydania decyzji organu I instancji odmawiających stronie świadczeń. W konsekwencji orzeczenie to w ogóle nie było przedmiotem oceny organu I instancji, a zatem organ ten nie mógł uwzględnić jego treści, lecz oparł swoje decyzje na treści wcześniejszego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 15 września 2022 r., które istotnie różniło się od orzeczenia z 14 marca 2023 r. Natomiast Kolegium, które dysponowało już tym "nowym" orzeczeniem, gdyż zostało ono dołączone do akt postępowania odwoławczego przez stronę, w nienależyty sposób oceniło jego treść i wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do tego orzeczenia Kolegium wskazało bowiem jedynie lakonicznie, że "nie wnosi nic nowego do sprawy". Tym samym opisywane orzeczenie o niepełnosprawności wydane 14 marca 2023 r. nie zostało w obu tych sprawach prawidłowo ocenione jako dowód przez żaden z organów. W rozpoznawanej sprawie miały miejsce odmienne okoliczności faktyczne. Mianowicie skarżący wraz z wnioskiem wszczynającym postępowanie z 3 kwietnia 2023 r. złożył również opisane orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z 14 marca 2023 r. – znajduje się ono na karcie 1 akt administracyjnych organu I instancji. Orzeczenie to było najpierw przedmiotem oceny Kierownika OPS, który po jego analizie stwierdził, że z uwagi na zbyt ogólną treść zawartych w nim wskazań co do potrzeby (zalecenia) udzielenia skarżącemu wsparcia w formie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych, konieczne jest wezwanie strony do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego zawierającego informacje wymagane do przyznania stronie usług opiekuńczych. Również Kolegium podobnie oceniło to orzeczenie, uznając zasadność – w tej sytuacji – skierowania do strony wezwania do przedłożenia zaświadczenia lekarskiego umożliwiającego organom prawidłowe, to jest zgodne z zaleceniami lekarskimi, ustalenie zakresu i okresu świadczenia, tak jak tego wymaga art. 50 ust. 5 u.p.s. Zauważyć w tym miejscu wymaga, że powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają zastrzeżenia, że jedynie zaświadczenie lekarskie sporządzone na druku, którego wzór określił Kierownik OPS, pozwolić może na przyznanie stronie wnioskowanych usług opiekuńczych. Dlatego też wymagane w niniejszej sprawie zaświadczenie lekarskie mogło zostać sporządzone w inny sposób, umożliwiający organom właściwe ustalenie zakresu i okresu świadczenia, zgodnie z art. 50 ust. 5 u.p.s. Skarżący bezsprzecznie jednak nie przedłożył żadnego zaświadczenia lekarskiego w tej sprawie, podtrzymując konsekwentnie swoje stanowisko, że stosownie do tego przepisu nie ciąży na nim obowiązek przedstawienia jakiegokolwiek zaświadczenia lekarskiego, gdyż to Kierownik OPS ma obowiązek samodzielnie określić zakres i okres świadczenia, w oparciu o złożone przez stronę orzeczenie o stopniu niepełnosprawności oraz stosownie do jej oczekiwań. Ponownie podkreślić należy, że art. 50 ust. 5 u.p.s. nie może być interpretowany w ten sposób. Przepis ten stanowi, że organ pomocy społecznej przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczeń. Wynika zatem z niego, że w decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych, obowiązkiem organu jest zawrzeć nie tylko ogólne rozstrzygnięcie o przyznaniu tychże świadczeń, ale zarazem precyzyjnie określić ich zakres, wskazać na jaki okres zostały udzielone i w jakim miejscu mają być świadczone. Niewątpliwie zatem zaświadczenie lekarskie stanowi istotny element wniosku o przyznanie wnioskowanych usług opiekuńczych, albowiem umożliwia organowi ustalenie zakresu tych usług, miejsca i okresu ich świadczenia. Wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. nr 189, poz. 1598 ze zm.) bowiem nie miało ono zastosowania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz przepisów proceduralnych. W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo, a rozstrzygnięcie w konkretnych uwarunkowaniach tej indywidualnej sprawy, nie może być potraktowane jako wykraczające poza granice uznania administracyjnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został przez organy obydwu instancji oceniony prawidłowo, w zakresie niezbędnym do ustalenia przesłanek zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie, jak wynika z jej uzasadnienia, nie jest dowolne. Uzasadnienie to nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów, Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło