II SA/Lu 615/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T. W. utrzymało w mocy wydaną w wyniku wznowienia decyzję własną z dnia [...] o odmowie uchylenia swojej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...]. w przedmiocie odmowy przyznania T. W. pomocy w formie świadczenia obligatoryjnego wg pkt 5 orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 4 listopada 2013 r. (pkt 1), świadczenia obligatoryjnego wg pkt 6 orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 4 listopada 2013 r. (pkt 2), świadczenia obligatoryjnego na zakup opału (pkt 3), świadczenia obligatoryjnego na zakup bojlera (pkt 4) oraz świadczenia obligatoryjnego na naprawę dachu (pkt 5). Postępowanie zostało wszczęte postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015r. na wniosek T. W. z dnia 14 lutego 2015 r., która jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 par. 1 pkt 1 – 4 kpa tj. dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, w sprawie brały udział osoby podlegające wyłączeniu oraz, że wnioskodawczyni bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania stwierdziło, że wskazane w nim okoliczności nie wyczerpują przesłanek, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie.. Kolegium podniosło, że według wnioskodawczyni fałszowaną okolicznością miał być jej stan zdrowia, a tymczasem ani decyzja organu I instancji ani decyzja Kolegium do stanu zdrowia nie odnoszą się, gdyż z innych powodów odmówiono jej świadczeń. Dlatego nie zachodzą przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 1 kpa. Zarzut wydania decyzji w wyniku przestępstwa jest również według organu niezasadny, bowiem wnioskodawczyni wskazała, że domniemane przestępstwo miało mieć miejsce w dniu 19 lipca 2012 r., a wniosek o pomoc jest z 22 października 2014 r., ponadto nie wskazała jakie przestępstwo miała na myśli. W ocenie Kolegium brak jest również przesłanek z art. 145 par. 1 pkt 3 kpa, gdyż organ I instancji postanowieniem z dnia 27 października 2014 r. odmówił wyłączenia Kierownika OPS w [...] – B. Ś., a następnie postanowieniem z tej samej daty odmówiono wyłączenia pracownic socjalnych – H. L. i E. W. .Również przed wydaniem decyzji w niniejszym postępowaniu tj. decyzji z dnia [...] r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmówił wyłączenia członków Kolegium - K. A. i Z. C. (okoliczność znana z urzędu). Kolegium wskazało również, że bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 4 kpa ponieważ pracownice socjalne dwukrotnie próbowały przeprowadzić wywiad środowiskowy, ale bramka wejściowa na posesję była zamknięta, a o terminie aktualizacji wywiadu środowiskowego T. W. była zawiadomiona pisemnie. Ponadto wszystkie decyzje wydane w tej sprawie zostały skarżącej doręczone. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. W. wskazuje, że osobą upoważnioną do przetwarzania jej danych osobowych może być jedynie pracownica socjalna upoważniona przez nią. Nie mogą być to E. W. i H. L., ponieważ działają one na szkodę skarżącej. Podnosi, że nie powinny brać udziału w postępowaniu te pracownice socjalne i Kierownik OPS B. Ś., zarzucając im ogólnie brak kompetencji, pomówienia, wrogość i agresję. Podnosi, że brak pouczenia jej w trybie art. 10 kpa przesądza o braku jej udziału w postępowaniu przed OPS w [...], natomiast o tym braku nie decyduje skład orzekający SKO w L.. Ponadto wyjaśnia, że dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bo decyzję z dnia [...] r. otrzymała w dniu 9 lutego 2015 r., a wniosek z dnia 14 lutego 2015 r. złożyła w dniu 17 lutego 2015 r. Zarzuciła brak profesjonalizmu członkom SKO, pracownikom socjalnym OPS w [...] i jego kierownikowi, co mają potwierdzać wyroki sądów administracyjnych (obu instancji). Skarżąca poinformowała także, że w odniesieniu do pracownic OPS w [...] – H. L., E. W. i B. Ś. toczą się postępowania w sądach powszechnych, a niebawem mają się one toczyć w sądach karnych po uprzednim wniesieniu przez nią aktów oskarżenia dotyczących pomówienia jej i jej męża o alkoholizm, molestowania jej w trakcie wizyty w miejscu jej zamieszkania oraz najścia z policją. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a kpa. Organ administracji publicznej prawidłowo stwierdził, że wskazane przez skarżącą w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia wskazanych w art. 145 par. 1 pkt 1 – 4 kpa. Zgodnie z art. 145 par 1 pkt 1 kpa - można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu orzeczeniem sądu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa - "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 par. 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany" (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000r., I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 par. 2 kpa). Podzielić należy stanowisko organu administracyjnego, że taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca ogólnie sformułowała zarzut "sfałszowania jej stanu zdrowia" , podczas gdy odmowa przyznania jej świadczeń z pomocy społecznej nastąpiła z innych przyczyn. Nie wskazała ona także w wyniku jakiego przestępstwa wydana została decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania (art. 145 par. 1 pkt 2 kpa). Słusznie zauważa Kolegium, że skarżąca wskazuje, że przestępstwo to miało być popełnione w dniu 19 lipca 2012 r., podczas gdy wniosek o pomoc społeczną datowany jest na 22 października 2014 r. Prawidłowo Kolegium oceniło również, że brak jest przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. Podstawą wznowienia, o której mowa w tym przepisie, jest zatem tylko udział tych osób w czynnościach decydujących tj. w wydaniu decyzji, a nie w czynnościach poprzedzających jej wydanie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 555) Skarżąca żądając wznowienia wskazała natomiast na niewyłączenie od udziału w sprawie pracownic socjalnych – H. L. i E. W., które nie wydały decyzji organu I instancji – decyzja z dnia 20 listopada 2014 r. została bowiem wydana z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez B. Ś. będącą Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. O wyłączenie tych pracownic OPS i jego kierownika skarżąca wnosiła składając wniosek o przyznanie pomocy, jednakże postanowieniami z dnia 27 października 2014 r. odmówiono ich wyłączenia wobec nie stwierdzenia okoliczności uzasadniających wyłączenie (k.5 i 6 akt admin.). Obecnie tylko nowe, konkretne okoliczności, których w postępowaniu zwykłym skarżąca nie podnosiła, uzasadniające wyłączenie tych osób od udziału w postępowaniu, mogłyby stanowić podstawę wznowienia, a takich skarżąca nie wskazała. Co do zarzutu braku udziału skarżącej w postępowaniu przed organem I instancji, Sąd uznał, że również nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca była bowiem zawiadamiana o czynnościach podejmowanych w tym postępowaniu (zawiadomienia o terminach planowanych aktualizacji wywiadu środowiskowego, doręczenia postanowień o odmowie wyłączenia pracowników socjalnych i Kierownika OPS, doręczenie decyzji z dnia 20 listopada 2014 r.), jednakże nie chciała w nich uczestniczyć. Faktycznie w aktach administracyjnych organu I instancji brak jest zawiadomienia skarżącej o możliwości zapoznania się z aktami i wniesienia ewentualnych uwag na piśmie. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem skarżąca – w myśl utrwalonego orzecznictwa – powinna wykazać jakich dowodów nie mogła zgłosić w wyniku tego uchybienia. Nie było także przeszkód by dowody te zgłosiła w toku postępowania odwoławczego, ponieważ organ II instancji przed wydaniem decyzji umożliwił skarżącej zapoznanie się z aktami i ewentualne wniesienie uwag na piśmie (vide pismo z dnia 22 grudnia 2014 r. – k. 8 akt admin.). Podkreślić należy, że mimo prawidłowego doręczenia decyzji SKO i zawartego w nim pouczenia skarżąca nie wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo zatem uznał, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji własnej . Uwagi skarżącej dotyczące braku kompetencji pracowników OPS i jego kierownika, a także członków SKO pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. To samo stanowisko należy zaprezentować odnośnie informacji zawartej w skardze, a dotyczącej postępowań, które będą toczyły się wobec pracowników socjalnych przed sądem powszechnym. Bezskuteczne jest także zastrzeżenie skarżącej odnośnie braku jej zgody na dostęp do jej danych osobowych przez pracowników socjalnych. Pracownicy ci są bowiem zobowiązani do pozyskiwania informacji dotyczących T. W., które są niezbędne do rozpatrzenia składanych przez nią wniosków o przyznanie pomocy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa. Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 250 powyższej ustawy oraz par. 19 pkt 1 w zw. z par. 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i par. 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).