II SA/Lu 617/08

WyrokWSA w Lublinie2009-01-30

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Ewa Ibrom, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która uchyla decyzję organu pierwszej instancji i nakazuje wykonanie robót budowlanych w lokalu skarżącego, może zostać wydana bez wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i prawnego oraz bez wskazania materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił stanu faktycznego zgodnie z przepisami k.p.a. i nie miał dostatecznych podstaw do reformatoryjnego orzeczenia. Brak jest również wskazania materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, co uniemożliwia kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w zakresie usuwania nieprawidłowości stanu technicznego przewodów wentylacyjnych i spalinowych w budynku wielorodzinnym. Organ pierwszej instancji nakazał szereg prac, a organ odwoławczy uchylił część nakazów i orzekł inaczej, nakazując m.in. wykonanie otworu wentylacyjnego w ściance działowej w mieszkaniu skarżącej. Skarżąca kwestionowała zasadność i miejsce wykonania nakazanych prac.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję w części uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia [...] nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. II SA/Lu 617/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia 8 kwietnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał współwłaścicielom budynku przy ul. O. [...] w L.: A. J., J. G., M. W., E. G.-O., W. O., E. D., A. H., A. G., T. F., A. R., A. Ć., B. i T. G., A. M., M. V. i B. C. usunięcie przy udziale mistrza kominiarskiego w trybie natychmiastowym nieprawidłowości stanu technicznego przewodów i wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń oraz kanałów spalinowych w lokalu użytkowym nr 1 oraz w lokalach mieszkalnych nr 4,7,10, zgodnie z opinią nr [...] z dnia 18 października 2007 r. i z dnia 30 stycznia 2008 r. mistrza kominiarskiego P. P. oraz zgodnie z wynikami oględzin przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w ten sposób, że nakazał: 1) zamurowanie nieczynnego otworu wentylacyjnego w kuchni lokalu nr 1, 2) zlikwidowanie wentylatora elektrycznego w łazience lokalu nr 1, 3) wykonanie otworu wentylacyjnego w kuchni lokalu mieszkalnego nr 4 i podłączenie go do odpowiedniego kanału wentylacyjnego, 4) dobudowanie na klatce schodowej dodatkowego przewodu wentylacyjnego wyprowadzonego ponad dach i rozdzielenie wspólnego podłączenia wentylacji lokalu mieszkalnego nr 4 z lokalem mieszkalnym nr 7. Decyzji tej organ pierwszej instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lipca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w pkt 3 i 4 i w tym zakresie orzekł: "3. wykonać otwór wentylacyjny w kuchni lokalu mieszkalnego nr 4, podłączając go do kanału wentylacyjnego oznacz. Nr 4, 4. wykonać w ściance działowej pomiędzy łazienką i WC, w mieszkaniu nr 4 otwór wentylacyjny pod sufitem, o wymiarach 30,0 x 50,0 cm i wentylację łazienki realizować wspólnie z wentylacją WC, poprzez jeden kanał wentylacyjny oznacz. Nr 6, zaś kanał wentylacyjny oznacz. Nr 8 pozostawić dla samodzielnego podłączenia wentylacji łazienki w mieszkaniu nr 7; otwór wentylacyjny w łazience w mieszkaniu nr 4 zamurować", a w pozostałej części utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wskazał, że z opinii biegłych sądowych R. L. i A.S., wydanej w dniu 31 marca 2006 r. w sprawie [...] wynikało, że w celu doprowadzenia podłączeń w budynku przy ul. O. [...] do wymogów obecnie obowiązujących przepisów konieczne jest wykonanie określonych robót. Opinia ta stanowiła podstawę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 listopada 2006 r., częściowo tylko następnie uchylonej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nakazy zawarte w tej decyzji zostały wykonane, co potwierdziła opinia kominiarska z dnia 18 października 2007 r. Wobec zgłoszenia przez A. R. kolejnych zarzutów dotyczących złego funkcjonowania przewodów wentylacyjnych mimo wykonania nakazów z powołanych wyżej decyzji, organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 13 grudnia 2007 r. kolejne oględziny. W wyniku oględzin wydana została decyzja z dnia 28 grudnia 2007 r., nakazująca zamurowanie nieczynnego otworu wentylacyjnego w kuchni lokalu nr 1, wykonanie wentylacji w kuchni lokalu nr 4 oraz dokonanie prawidłowego podłączenia wentylacji w łazience oraz WC mieszkania nr 4 i rozdzielenia wspólnego podłączenia tego mieszkania oraz mieszkania nr 7. Decyzja ta uchylona została przez organ drugiej instancji decyzją z dnia 3 marca 2008 r. z powodu niedostatecznego sprecyzowania nakazów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 8 kwietnia 2008 r. wydał decyzję, zawierającą nakazy skierowane do wszystkich współwłaścicieli budynku. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 25 czerwca 2008 r. oględziny, podczas których potwierdzono wykonanie czynności nakazanych wcześniejszymi decyzjami. Stwierdzono ponadto, że mimo wykonania tych czynności nadal nie został rozwiązany problem wentylacji łazienek mieszkań nr 4 i 7, które podłączone są do jednego kanału wentylacyjnego, co narusza § 141 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zakazujący stosowania zbiorczych przewodów wentylacji grawitacyjnej. Organ drugiej instancji wskazał ponadto, że nie jest możliwe dobudowanie nakazanego przez organ pierwszej instancji przewodu wentylacyjnego na klatce schodowej, ponieważ szerokość użytkowa schodów wynosi obecnie 1,08 m, a w świetle przepisu § 68 ust. 1 powoływanego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. minimalna szerokość użytkowa schodów wynosić powinna 1,20 m. Dodatkowy przewód zwęziłby i tak za wąskie schody i drogę ewakuacyjną. Organ odwoławczy odwołał się następnie do opinii mistrza kominiarskiego P. P., stwierdzając, że z opinii tej wynika możliwość rozwiązania istniejącego problemu poprzez likwidację ścianki działowej pomiędzy łazienką i WC w mieszkaniu nr 4 i 7, co umożliwi zwolnienie przewodu wentylacyjnego. Mając to na uwadze organ odwoławczy uznał, że w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, najmniej uciążliwym dla mieszkańców i najprostszym technicznie sposobem rozdzielnia wentylacji łazienek mieszkań nr 4 i 7 będzie połączenie wentylacji łazienki i WC w mieszkaniu nr 4 i wykorzystanie do wentylacji tych pomieszczeń jednego kanału wentylacyjnego oznaczonego numerem 6. W tym celu organ nakazał wykonanie w ściance działowej pomiędzy łazienką i WC w mieszkaniu nr 4, pod sufitem, otworu wentylacyjnego o wymiarach 30x50 cm. Wentylacja łazienki i WC realizowana miałaby być dzięki temu wspólnie przez jeden kanał oznaczony nr 6. Natomiast kanał wentylacyjny oznaczony numerem 8 organ drugiej instancji nakazał pozostawić dla podłączenia wentylacji łazienki w mieszkaniu nr 7. Organ podniósł również, że nakaz zawarty w pkt 3 decyzji organu pierwszej instancji nie był dostatecznie precyzyjny, dlatego należało uchylić decyzję także w tej części i wskazać kanał, do którego podłączyć należy wentylację kuchni mieszkania nr 4. Od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła A. R., zajmująca mieszkanie oznaczone numerem 4. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca stawia organom szereg różnych zarzutów, dotyczących dotychczasowego przebiegu prowadzonych przez organy nadzoru postępowań. W konkluzji wnosi skarżąca o doprowadzenie wentylacji do stanu prawidłowego, ale podnosi, że prace nakazane przez organ nie powinny być wykonywane w jej mieszkaniu, lecz w mieszkaniach nr 7 i 10. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja, w części uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i nakazującej wykonanie określonych robót w mieszkaniu skarżącej, wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Pominięcie ustalenia faktu mającego znaczenie dla sprawy stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważkie dla niej okoliczności, uznawane jest za uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Organ obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Organ administracji publicznej jest więc na podstawie tych przepisów zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązki te ciążą zarówno na organie pierwszej, jak i drugiej instancji. Stosownie do przepisu art.136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jest on bowiem obowiązany ponownie rozpatrzyć sprawę administracyjną. Organ drugiej instancji uprawniony jest też do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości lub w części i orzeczenia co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), a zatem do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (art. 104 k.p.a.) Decyzja wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, rozstrzygająca sprawę administracyjną, odpowiadać powinna wymogom określonym w art. 107 § 1 k.p.a., czyli powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Powołanie podstawy prawnej to przytoczenie przepisów prawa materialnego, na których organ administracji publicznej oparł swoje rozstrzygnięcie. Organ administracji publicznej jest obowiązany powołać przepis prawa stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Obok przepisów prawa materialnego organ powinien wskazać wszystkie powszechnie obowiązujące przepisy, które legły u podstaw wydania decyzji, czyli także przepisy prawa ustrojowego oraz prawa procesowego. Nie ulega jednak wątpliwości, że podstawę prawną decyzji administracyjnych stanowią przepisy materialnego prawa administracyjnego, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią jedynie podstawę do rozstrzygania kwestii procesowych. Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić je jasno i należycie, a w szczególności wskazać, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może być uznane za naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie decyzji. Uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ powinien dokonać wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji i wytłumaczyć, dlaczego zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę. W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji, uchylając częściowo decyzję organu pierwszej instancji i orzekając co do istoty przez nakazanie wykonania w lokalu mieszkalnym nr 4 określonych robót budowlanych mających na celu zapewnienie temu lokalowi prawidłowego, niepołączonego z innymi lokalami systemu wentylacji, naruszył powołane przepisy art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie wskazał bowiem przepisów prawa materialnego, będących podstawą prawną rozstrzygnięcia, ograniczając się do powołania przepisów procesowych oraz kompetencyjnych i nie zawarł w decyzji wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Należy podkreślić, że powołane przez organ drugiej instancji przepisy art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), aczkolwiek zawarte są w ustawie zawierającej w przeważającej części przepisy prawa materialnego, wskazują jedynie wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako jeden z organów wykonujących zadania nadzoru budowlanego oraz jako organ wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Nie mogą zatem stanowić podstawy rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Także przytoczenie w uzasadnieniu decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie spełnia wymogu powołania podstawy prawnej decyzji w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a., przepisy te określają bowiem tylko warunki techniczne budynków jako obiektów budowlanych, nie stanowią natomiast podstawy nakładania na właścicieli budynków określonych obowiązków w drodze decyzji. Podstawę taką stanowić mogą jedynie przepisy ustawowe, zawarte w ustawie - prawo budowlane. Decyzja, która nie wskazuje przepisów prawa materialnego będących podstawą rozstrzygnięcia jest decyzją wadliwą. Brak powołania w decyzji materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy co do istoty utrudnia lub wręcz uniemożliwia kontrolę decyzji pod względem jej zgodności z prawem, zwłaszcza jeśli uzasadnienie decyzji nie wyjaśnia należycie okoliczności faktycznych, przyjętych przez organ za podstawę orzekania. Sytuacja taka zachodzi w sprawie niniejszej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, aczkolwiek stosunkowo obszerne, nie wyjaśnia, dlaczego w celu rozdzielenia wentylacji łazienek mieszkań nr 4 i nr 7 za najprostsze technicznie i najmniej uciążliwe dla mieszkańców uznał organ wykonanie otworu w ściance działowej pomiędzy łazienką i WC w mieszkaniu skarżącej, oznaczonym numerem 4. Organ nie wskazał na jakiej podstawie dokonał takiego ustalenia i w ogóle nie uzasadnił swojego stanowiska co do konieczności wydania nakazów dotyczących mieszkania nr 4. Odwołał się tylko do "opinii" mistrza kominiarskiego P. P. z dnia 13 maja 2008 r., która to opinia jest w istocie odpowiedzią na zapytanie administratora budynku – T. G., a nie opinią biegłego posiadającego wiadomości specjalne w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Z odpowiedzi tej wynika jedynie, że rozwiązanie problemu wentylacji możliwe jest poprzez zlikwidowanie ścianek działowych pomiędzy łazienką a WC w mieszkaniach nr 4 i nr 7, co pozwoli na zwolnienie przewodu wentylacyjnego. W żadnym razie nie można z treści pisma powołanego przez organ wywieść wniosku, że z określonych względów, w szczególności technicznych, zlikwidowanie ścianki powinno nastąpić w mieszkaniu nr 4. P.P. w tym zakresie w ogóle się nie wypowiadał, wskazał jedynie na możliwość likwidacji ścianek działowych w obu mieszkaniach. Także z materiału dowodowego znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że usunięcie nieprawidłowości systemu wentylacyjnego budynku przy ul. O. [...] w L. nastąpić powinno przez wykonanie otworu w ściance działowej w łazience mieszkania nr 4, a nie w inny sposób, w szczególności zaś przez wykonanie takiego samego otworu w mieszkaniu nr 7. Na taką możliwość wskazał mistrz kominiarski. Organ pierwszej instancji nie czynił w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń. Natomiast organ drugiej instancji uzupełnił postępowanie dowodowe przez przeprowadzenie w dniu 25 czerwca 2008 r oględzin, z protokołu oględzin nie wynika jednak, by kwestia celowości czy zasadności likwidacji ścianki działowej właśnie w mieszkaniu nr 4 była przedmiotem rozważań organu. W protokole organ ograniczył się do stwierdzenia, że najlepszym sposobem rozwiązania problemu będzie wykucie otworu w ściance działowej pomiędzy łazienką i ubikacją w mieszkaniu skarżącej, nie wskazał jednak na jakiej podstawie do takiego wniosku doszedł. W oględzinach nie brał udziału ani mistrz kominiarski, który wypowiadał się na temat możliwości rozdzielenia wentylacji, ani biegły z tego zakresu. Protokół nie zawiera w ogóle opisu stanu istniejącego, nie wiadomo więc, jakie okoliczności wziął organ pod uwagę formułując wniosek co do zasadności przyjętego rozwiązania. W tej sytuacji stwierdzić należy, że organ nie wyjaśnił stanu faktycznego zgodnie z powołanymi przepisami art. 7, 77 § 1, 80 i 136 k.p.a. i nie miał dostatecznych podstaw do reformatoryjnego orzeczenia i nakazania wykonania otworu w ściance działowej w mieszkaniu nr 4. Zaskarżona decyzja narusza tym samym także przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do wydania decyzji mimo braku wyczerpujących ustaleń faktycznych, pozwalających na wydanie decyzji, zawierającej określone nakazy, skierowane do współwłaścicieli budynku. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dodać należy, że brak powołania podstawy prawnej i wskazane wyżej wady uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwalają na ocenę decyzji pod względem zgodności z prawem. Zważywszy, że podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji był przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawo budowlane, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję częściowo w mocy, można przypuszczać, że orzeczenie co do istoty, zawarte w pkt 3 i 4 zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji również oparte było o ten przepis, aczkolwiek organ drugiej instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do przyjętej przez organ pierwszej instancji podstawy prawnej. Nie poczynił też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń pozwalających na ocenę, który z przepisów ustawy został przez organ zastosowany. Należy w tym momencie zauważyć, że art. 66 ust. 1 przewiduje cztery sytuacje, w których organ nadzoru budowlanego może nakazać usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości. Ocena, w oparciu o który z przepisów powinien organ podjąć działania, dokonana być może dopiero po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zgodnie z regułami wskazanymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy powinien dążyć do wyjaśnienia wszystkich wskazanych wyżej okoliczności sprawy, zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a i przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób określony w przepisach art. 75 i nast. k.p.a. Nie można wykluczyć, że w celu ustalenia, w jaki sposób usunięte mają być stwierdzone przez organy administracji nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] konieczne będzie odwołanie się w tym zakresie do opinii biegłego. Wybór wariantu usuwającego nieprawidłowości w systemie wentylacji musi być wyczerpująco i przekonująco uzasadniony. Zauważyć ponadto należy, że stwierdzone przez organy obu instancji nieprawidłowości w wentylacji budynku, w szczególności mniejsza niż wymagana liczba kanałów wentylacyjnych, dotyczą budynku jako całości, a nie tylko mieszkania skarżącej. Przepis art. 66 wyraźnie zresztą stanowi, że dotyczy on obiektu budowlanego, a więc budynku, a nie poszczególnych lokali. Błędne jest zatem ograniczanie ingerencji organów nadzoru do lokalu skarżącej z tego tylko powodu, że jako jedyna podnosi ona zarzut nieprawidłowego funkcjonowania systemu wentylacji w budynku. Okoliczność tę mieć będzie organ drugiej instancji na uwadze przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Przepis art. 66 ust. 1 stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W uzasadnieniu decyzji powinno zostać zatem przede wszystkim jednoznacznie ustalone i wyjaśnione, która z sytuacji wskazanych w przepisie zachodzi w sprawie niniejszej, a następnie – w jaki sposób stwierdzona nieprawidłowość powinna być usunięta. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" oraz art. 152 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło