II SA/Lu 617/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Referent stażysta Natalia Kopiś po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...]. A. D. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką N. D.. Decyzją z dnia [...] r., utrzymaną następnie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Wójt Gminy F. odmówił przyznania świadczenia. Zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie, z, tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z, zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2), opiekunowi faktycznemu, dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Według organów wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej córka wymagała stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Przypomniano, że orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dniu [...] r. N. D. nie zaliczono do osób niepełnosprawnych. Od tego rozstrzygnięcia wnioskodawczyni wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego [...]Zachód w L. - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem z dnia [...] r. zmienił zaskarżone orzeczenie i zaliczył N. D. do osób niepełnosprawnych z powodu zaburzeń głosu, mowy i choroby słuchu, całościowych zaburzeń rozwojowych oraz upośledzenia narządu ruchu. W wydanym wyroku Sąd wskazał, że niepełnosprawność N. D. powstała od urodzenia i będzie trwała co najmniej do 16 roku życia i powoduje konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie oraz konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu nie wspomniano jednak o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wymóg taki nie wynika również z załączonej opinii lekarskiej. Zdaniem organu ma ona zresztą charakter uzupełniający i nie przesądza ostatecznie o spełnieniu przez stronę wspomnianej przesłanki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. D. zarzuciła Kolegium naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że nie ma podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji uznanie, że nie spełnia przesłanek do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na córkę N. D. w sytuacji, gdy zgodnie z wyrokiem wydanym przez Sąd Rejonowy L. - Zachód w L., VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. (Sygn. akt: VII U 574/17) z dnia 26 kwietnia 2019 roku, zaliczono małoletnią N. D. do osób niepełnosprawnych z powodu zaburzeń głosu, mowy i choroby słuchu, całościowych zaburzeń rozwojowych oraz upośledzenia narządu ruchu, powodującym konieczność zapewnienia jej całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne dziecku w danym wieku oraz że z powodu znacznego zaburzenia funkcjonowania organizmu wymagana jest konieczność stałego, systematycznego udziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji oraz edukacji N. D., a co za tym idzie zostały spełnione przesłanki do nabycia świadczenia pielęgnacyjnego. Według skarżącej naruszono również art. 8 § 1 i 9 kpa - poprzez nieprowadzenie postępowania przez organ I i II instancji w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Ostatecznie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] roku, tj. od dnia nabycia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego L. - Zachód w L., VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wydanym w sprawie oznaczonej sygn. akt: VII U 574/17, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniu skarżącej organy nigdy nie kwestionowały, że jej córka wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Teza ta została wprost zawarta w powołanym w skardze wyroku Sądu Rejonowego L. - Zachód w L. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 26 kwietnia 2019r. ( VII U 574/17 ), zmieniającym niekorzystne dla niej orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności w L. z dnia [...]. i co jasne, organy rozpoznające wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego były nim związane. Problem polega jednak na tym, czego zdaje się skarżąca nie zauważać, że powyższa przesłanka nie jest jedyną, jaką w tym konkretnym przypadku należało spełnić, aby wspomniane świadczenie uzyskać. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U z 2018r. 2220) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce albo ojcu 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że przepis ten wyróżnia dwie sytuacje. Pierwsza dotyczy niepełnoprawności w stopniu znacznym bez wskazania żadnych dodatkowych warunków, druga pozostałych postaci niepełnosprawności. W tym drugim przypadku użyty zwrot "łącznie ze wskazaniami", a także spójnik "oraz" umieszczony pomiędzy wyliczeniem pierwszego i drugiego ze wskazań, nie pozostawia wątpliwości, że do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne uprawnia tylko takie orzeczenie o niepełnosprawności, które zawiera równocześnie oba wskazania, czyli konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji ( tak NSA w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., I OSK 2787/16 i podany tam wcześniejszy wyrok NSA z 18 lutego 2011 r. I OSK 1803/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2019r. IV SA/Wr 504/18 wszystkie opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Skoro zgodnie ze wspomnianym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 26 kwietnia 2019r. córka skarżącej została zaliczona do osób niepełnosprawnych wraz z tylko jednym wskazaniem, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy tj. koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie orzeczono natomiast o konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona. W świetle powyższego nie jest również możliwa akceptacja takiego rozumienia wspomnianego przepisu, jak próbuje wywodzić skarżąca, według którego uznanie, że wskazanie w orzeczeniu sądu jednego z warunków koniecznych (czyli konieczności "stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji", oznacza w danej sytuacji faktycznej spełnienie drugiego czyli konieczności "stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji". Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2019r. poz. 2325 ) skargę należało oddalić.