II SA/Lu 618/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-12-02

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że poniesienie kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że poniesienie tych kosztów naraziłoby ją i jej rodzinę na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Analiza dochodów, wydatków oraz posiadanych aktywów strony wskazuje na realne możliwości finansowe pozwalające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Strona skarżąca S. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów źródłowych, strona nadesłała rachunki, decyzje podatkowe oraz dokumenty dotyczące dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała braku możliwości poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy S. T. w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 02 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Strona skarżąca S. T. w piśmie z dnia 24 września 2008 r. wniosła o zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF nadesłała w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wypełniony i podpisany druk symbol PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Po wezwaniu do nadesłania oświadczenia i dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania oraz aktualnego zaświadczenia wskazującego na powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego i dokumentu źródłowego wskazującego na to, czy strona skarżąca w roku 2008 otrzymała dopłaty bezpośrednie do gospodarstwa rolnego, strona skarżąca nadesłała rachunki za gaz i energię elektryczną, kserokopię decyzji dotyczącej podatku rolnego i leśnego i decyzję wskazującą na wysokość dopłat bezpośrednich otrzymanych przez stronę skarżąca do posiadanego gospodarstwa rolnego. Strona skarżąca ponownie wezwana, tym razem do nadesłania dokumentów źródłowych wskazujących na wysokość poniesionych w miesiącu wrześniu i październiki 2008 r. nakładów na gospodarstwa rolne, nadesłała fakturę VAT dokumentującą nabycie w miesiącu październiku 2008 r. soli potasowej oraz dwie kserokopie faktur VAT dokumentujące nabycie w miesiącu sierpniu 2008 r. oleju napędowego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonych w zwrotach szacunkowych stanów faktycznych. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realnie istniejące możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych ( 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Z oświadczenia strony skarżącej oraz nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych zapewniającego miesięczny dochód w kwocie [...] złotych, co daje dochód przypadający na osobę w rodzinie strony skarżącej w kwocie [...] złotych. Tytułem dopłat bezpośrednich za rok 2007 w roku 2008 strona skarżąca otrzymała kwotę [...] złotych. Tak więc miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej powiększony o 1/12 kwoty otrzymanej tytułem dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego wynosi [...] złotych. Strona skarżąca wykazała również, że jest właścicielem samochodu osobowego marki Renault Laguna rok produkcji 1997 o wartości [...] złotych, ciągnika rolniczego marki MF rok produkcji 1987 o wartości [...] złotych i ciągnika rolniczego marki Zetor rok produkcji 1990 o wartości [...] złotych. Strona skarżąca wykazała, że w październiku bieżącego roku tytułem zakupu soli potasowej jednorazowo uiściła kwotę [...] złotych. Ponadto w miesiącu sierpniu bieżącego roku strona skarżąca poniosła wydatki związane z zakupem oleju napędowego na łączną kwotę [...] złotych. Strona skarżąca wykazała także, że na jej stałe koszty utrzymania składają się wydatki za telefon wynoszące miesięcznie [...] złotych, wydatki za gaz wynoszące za okres trzech miesięcy [...] złotych i wydatki na ubezpieczenie społeczne wynoszące kwartalnie [...] złotych. Strona skarżąca podkreśliła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania ze względu na wysokość wydatków, które jesienią bieżącego roku poniosła na zakup nawozów sztucznych, oleju napędowego i ziarna siewnego. Mając na uwadze powyższy stan prawny i faktyczny referendarz sądowy stwierdził, że strona skarżąca nie wykazała, iż poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania zagraża jej i jej rodzinie uszczerbkiem w kosztach utrzymania koniecznego. Wprost przeciwnie. Strona skarżąca wykazała, że jest w stanie jednorazowo uiszczać bez narażania siebie i rodziny na brak możliwości poniesienia kosztów utrzymania koniecznego kwoty niemal równe łącznym dochodom jej gospodarstwa domowego, jak łączna kwota wydatków za olej napędowy a nawet kwoty przewyższające wysokość dochodu jej gospodarstwa domowego, jak miało to miejsce w przypadku kwoty uiszczonej za zakup soli potasowej. O tym, że uiszczenie tych kwot nie powodowało braku możliwości poniesienia kosztów utrzymania koniecznego świadczy to, iż jednocześnie strona skarżąca musiała ponosić stałe miesięczne koszty utrzymania jak chociażby koszty telefonu. Okoliczności te wskazują z jednej strony na to, że strona skarżąca ma realne możliwości ponoszenia kwot znacznie przewyższających koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania a z drugiej strony na to, że strona skarżąca nieprecyzyjnie wykazała wysokość swoich dochodów. Obie te okoliczności w ocenie referendarza sądowego uniemożliwiają przyjęcie, że poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania skutkować będzie powstaniem uszczerbku w koniecznych stronie skarżącej i jej rodzinie kosztach utrzymania. Nadmienić również należy, że nawet gdyby przyjąć, iż koszty zakupu soli potasowej i koszty zakupu oleju napędowego strona skarżąca pokryła z otrzymanych w bieżącym roku dopłat bezpośrednich do gospodarstwa rolnego, na co wskazywać może to, iż z przedłożonych faktur wynika, że koszty zakupu soli potasowej i oleju napędowego pokrywane były gotówką a strona skarżąca nie oświadczyła aby celem poniesienia tych kosztów czyniła uprzednio oszczędności bądź aby zaciągnęła na ten cel kredyt, to z kwoty otrzymanych dopłat bezpośrednich pozostałaby kwota [...] złotych. Już tylko ta kwota, niezależnie od wysokości wykazanych przez stronę skarżącą dochodów z uprawy gospodarstwa rolnego, daje realną możliwość poniesienia wszelkich kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem nie powodując narażenia strony skarżącej i jej rodziny na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło