II SA/Lu 618/08
WyrokWSA w Lublinie2009-05-26
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Leszek Leszczyński, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego może zostać udzielone, gdy projektowany budynek usytuowany jest w granicy działki sąsiedniej, powodując zacienienie istniejącego budynku sąsiada, w tym pomieszczenia określanego jako "kuchnia letnia"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę zostało wydane prawidłowo, ponieważ projektowany budynek spełniał wymogi techniczno-budowlane, w tym dotyczące usytuowania w granicy działki, co było dopuszczalne ze względu na szerokość działki i ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd stwierdził również, że wymogi dotyczące nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi zostały zachowane, a "kuchnia letnia" nie jest pomieszczeniem chronionym przepisami w zakresie nasłonecznienia.Stan faktyczny
Skarżący S.T. sprzeciwił się wydaniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przez S.K. na sąsiedniej działce, argumentując, że projektowany budynek usytuowany w granicy działki spowoduje zacienienie jego budynku, w tym kuchni letniej. Organ I instancji wydał pozwolenie, uznając, że zacienienie nie jest znaczące, a kuchnia letnia nie jest pomieszczeniem chronionym przepisami. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2009r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...]Wojewoda L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 – dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania S.T., od decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami na działkach nr ew. [...] i [...], położonych w miejscowości G., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w wyniku złożonego przez S.K. wniosku o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, do którego swój sprzeciw wniósł S.T., właściciel działki nr [...]. Stwierdził, że projektowany budynek usytuowany ma być w granicy z jego działką, co spowoduje zacienianie i zaciemnienie jego budynku mieszkalnego.
Starosta J., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, m.in. rozprawy administracyjnej prowadzonej na placu budowy, wydał w dniu [...] kwietnia 2008 r. (znak: [...]) decyzję udzielającą pozwolenia budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami na działkach nr ew. [...] i [...], położonych w miejscowości G. Organ I instancji wyjaśnił, że w ścianie budynku skarżącego, od strony granicy działki, znajduje się jedno okno do pomieszczenia mieszkalnego, które mogłoby być zacienione, niemniej pomieszczenie to posiada jednak drugie okno od strony własnego podwórza, co zapewni jego prawidłowe nasłonecznienie. Natomiast kuchnia letnia, jako pomieszczenie gospodarcze, nie jest chronione przepisami. Inwestor nie ma możliwości innego zlokalizowania budynku ze względu na małą szerokość działki oraz niekorzystną konfigurację terenu.
Od powyższej decyzji odwołał się S. T., zarzucając jej naruszenie art. 35 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zdaniem skarżącego, organ I instancji nieprawidłowo uznał kuchnię letnią za pomieszczenie gospodarcze, nie kwalifikując tego pomieszczenia jako przeznaczone na pobyt ludzi.
Wojewoda po rozpoznaniu powyższego odwołania wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na zarzuty S. T. stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku jest dopuszczalne ze względu na małą szerokość działki, wynoszącą ok. 13 m. Przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stanowi bowiem, że sytuowanie ściany budynku w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka zainwestowania znajduje się według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. zatwierdzonego przez Radę Gminy Uchwałą Nr XI/71/03 z dnia 30 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 37, poz. 822) w terenie zabudowy zagrodowej MR. Na tym terenie dopuszcza się możliwość lokalizacji budynków w odległości 1,5 m od granicy lub w granicy działki. Projektowany budynek ma mieć wysokość 10,4 m, a jego usytuowanie zaplanowano w odległości około 3,2 m od budynku mieszkalnego skarżącego, co faktycznie spowoduje przesłanianie wschodniego okna w pokoju na parterze od strony północno - wschodniej budynku oraz okna letniej kuchni w podpiwniczeniu budynku należącego do S. T.. Podniesiona przez skarżącego okoliczność ich zacieniania zdaniem organu nie była wystarczająca do uchylenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przez S. K. z uwagi na to, że przepis § 13 warunków technicznych stosuje się łącznie z przepisami § 57 i § 60, które konkretnie odnoszą się do czasu nasłonecznienia w przynajmniej jednym pokoju w przypadku mieszkania wielopokojowego. W przedmiotowej sytuacji spełniony jest wymóg minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku mieszkalnym skarżącego. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że cytowane przepisy odnoszące się do warunków technicznych dotyczą przede wszystkim pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co oznacza, że pomieszczenia zwanego kuchnią letnią nie chronią.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego wniósł S. T., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił zakwestionowanemu rozstrzygnięciu: naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 77 oraz 10 i 81 k.p.a., a w efekcie prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy planowana inwestycja jest niezgodna z przepisami techniczno-budowlanymi tj. § 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podniósł, że usytuowanie projektowanego budynku oparte zostało tylko na mapach bez uwzględnienia wystających elementów istniejącego budynku, które w rzeczywistości zmniejszają odległość między nimi. Ponowił zarzut z odwołania od decyzji organu I instancji, że pomieszczenie określane w decyzjach jako kuchnia letnia, jest w istocie pokojem-kuchnią, w której w warunkach wiejskich domownicy w porze dziennej przebywają znacznie dłużej niż w innych pokojach. Powyższe, zdaniem skarżącego, dyskwalifikuje lokalizację projektowanego budynku, przyjętą w decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przyłączami na działkach nr ew. [...] i [...], położonych w miejscowości G.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia dokonanego przez Starostę Powiatowego był art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W oparciu o przepisy niniejszej ustawy pozwolenie na budowę wydawane jest temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zakres obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej w zakresie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielanie pozwolenia na budowę określa art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z jego treści wynika, że pozwolenie na budowę nie może być wydane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej bez uprzedniego sprawdzenia: (1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, zwłaszcza określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, (2) zgodności zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, (3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, (4) wykonania projektu przez osobę mającą wymagane uprawnienia budowlane, a w przypadku, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Prawa Budowlanego, także sprawdzenia tego projektu przez osobę mającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Podkreślić należy, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę nie jest decyzją uznaniową, na co wskazuje treść art. 35 ust. 4 cytowanej ustawy. Oznacza to, że organ właściwy do wydania takiej decyzji zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa tj. art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a ma obowiązek odmówić udzielenia pozwolenia wówczas, gdy wnioskowana inwestycja nie spełnia chociażby jednej ustawowej przesłanki wynikającej ze wskazanej wyżej i odpowiednio skonkretyzowanej normy prawnej.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji wnikliwie i rzetelnie sprawdził przedstawione mu dokumenty. Czyniąc zadość powyższym regulacjom, właściwie ocenił, że projekt budowlany spełnia wszystkie wymagane prawem warunki, w związku z czym nie mógł odmówić wydania decyzji pozytywnej.
Zdaniem Sądu, w sprawie zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia S. K. pozwolenia na budowę. Inwestycja zgodna jest z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy z dnia 30 grudnia 2003 r. Nr XI/71/2003 (Dz. Urz. Woj. Lub. Z 2004 r. Nr 37, poz. 822). Projekt został sporządzony przez inżyniera architektury posiadającego uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.
Projektowany budynek został usytuowany w granicy z działką nr [...], której właścicielem jest S. T.. Generalna zasada usytuowania budynku od granicy z sąsiednią działką budowlaną została zawarta w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm. – dalej jako rozporządzenie), który stanowi, że jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż: 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Wyjątek od tej reguły został zawarty w ust. 3 pkt 2 § 12, który stanowi, że sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.
Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy stwierdził, że działka, na której ma być zrealizowana inwestycja znajduje się według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. w terenie zabudowy zagrodowej MR, na którym dopuszcza się możliwość lokalizacji budynków w odległości 1,5 m od granicy lub w granicy działki. Dotyczy to § 8 uchwały, wskazującego na dopuszczalność takiej lokalizacji, który nie został wprawdzie wskazany precyzyjnie w decyzji, ale uchybienie to, zdaniem Sądu, nie może spowodować negatywnej oceny prawnej rozstrzygnięcia w toku kontroli sądowej. Ponadto takie usytuowanie budynku jest zgodnie z § 12 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, bowiem działka inwestora nie pozwala na inną lokalizację budynku z uwagi na jej niewielką szerokość i konfigurację terenu. Inwestor przedłożył także wymagane opinie i uzgodnienia oraz złożył wraz z wnioskiem oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ I instancji zobowiązany był także do ustalenia, czy stosownie do § 13 ust 1 rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od projektowanego budynku umożliwi naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, a także zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 rozporządzenia. Przepis § 57 ust. 1 rozporządzenia określa, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia pokoje mieszkalne powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 7.00-17.00. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie niniejszego wymagania co najmniej do jednego pokoju (ust. 2 § 60). Jak wynika z analizy nasłonecznienia przeprowadzonej przez organ I instancji na rozprawie administracyjnej w dniu 14 marca 2008 r. na placu budowy z udziałem S. T. i S. K. powyższe wymagania dotyczące nasłonecznienia zostały zachowane w stosunku do nieruchomości skarżącego.
Ponadto należy zauważyć, że skarżący nie przedstawił innej opinii czy analizy nasłonecznienia, z której wynikałoby, że jego budynek w wyniku powstałej inwestycji zostanie zacieniony w sposób nadmierny - naruszający przepisy cytowanego rozporządzenia, a Sąd nie ma podstaw do kwestionowania takiego stanowiska organów.
Niezasadny jest też zarzut sformułowany w odwołaniu oraz skardze do Sądu, że sprzeczność z prawem zaskarżonej decyzji ma wpływ nazwa pomieszczenia znajdującego się w budynku S. T., określana jako kuchnia letnia. Skarżący uściślił, że jest to w istocie pokój-kuchnia, w której w warunkach wiejskich domownicy w porze dziennej przebywają znacznie dłużej niż w innych pokojach, natomiast w świetle § 60 powołanego rozporządzenia ochroną przed zacienieniem podlegają pomieszczenia mieszkalne, tj. pokoje mieszkalne. Zgodnie z § 3 pkt. 11 rozporządzenia przez pomieszczenie pomocnicze, należy rozumieć pomieszczenie znajdujące się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służące do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. Kuchnia, jest zgodnie z przytoczonym objaśnieniem, pomieszczeniem pomocniczym, a nie mieszkalnym. Wobec powyższego organy słusznie przyjęły iż wskazane powyżej przepisy § 13, § 57 oraz § 60 rozporządzenia nie chronią kuchni letniej czy też kuchni-pokoju.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że organy administracji publicznej zasadnie uznały, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza analizowanych przepisów prawnych ustawy Prawo budowlane oraz powoływanego w uzasadnieniu Rozporządzenia, jak też nie zakłóci korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą z przepisów prawa i społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu argumenty podnoszone w skardze są niezasadne, dlatego stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło