II SA/Lu 620/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz-sprawozdawca, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2005 sprawy ze skargi U. i A. małżonków P. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] Nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących U. i A. małż. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W sprawie niniejszej przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowią powzięte w toku instancji decyzje organów architektoniczno-budowlanych, już w wyniku kolejnego rozpatrywania sprawy w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, dla rozstrzygnięcia żądania M.S. udzielenia pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego celem zrealizowania budynku mieszkalno-usługowego na działce 898, położonej w B.P. przy ul K. W dotychczasowym jego toku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Lu 1413/97 uchylił zaskarżoną decyzję o odmowie uchylenia pozwolenia na budowę, wskazując na potrzebę zakończenia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego, mającego za przedmiot decyzję z dnia [...] maja 1997 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, dla badanej inwestycji, jak też na ustawowy oblig zbadania żądania inwestora w kontekście zgodności projektu zagospodarowania działki z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a dalej w aspekcie zapewnienia ochrony ustawowo wymaganej dla słusznego interesu osób trzecich, przy pozytywnym przesądzeniu zaistnienia naruszenia prawa poprzez pozbawienie skarżących statusu strony w toku uprzednio przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Następnie w sprawie II SA/Lu 1297/99 Naczelny Sąd Administracyjny ponownie orzekając o uchyleniu zaskarżonej decyzji, powziętej w trybie wznowionego postępowania administracyjnego we wskazanym przedmiocie, przesądził brak podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego w zakresie wyznaczonym żądaniem udzielenia pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego w świetle art. 105 § 1 k.p.a., obligując właściwe organy administracji do merytorycznego rozpatrzenia wniosku inwestora w ramach realizowanego trybu wznowieniowego. W dalszej kolejności Sąd Najwyższy w sprawie III RN 12/03 wskazał w kontekście okoliczności sprawy, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji z dnia 08 czerwca 2001 r. o utrzymaniu w mocy pierwszoinstancyjnej decyzji w sprawie odmowy uchylenia udzielonego M.S. pozwolenia budowlanego, organ architektoniczno -budowlany błędnie przyjął istnienie w dacie wydawania tego rozstrzygnięcia administracyjnego prawomocnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, dotyczącej tej inwestycji. Nie wziął z urzędu pod rozwagę braku w tej dacie po stronie inwestora aktualnie obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji, a w konsekwencji w chwili wydawania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu budowlanym z zatwierdzeniem projektu budowlanego organ nie dysponował ustawowo wymaganą oceną prawną innego organu, wskazującą na zgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Następnie w sprawie II SA/Lu 1160/03 Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując sądowoadministracyjnej kontroli, uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 1999 r. o odmowie uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji udzielającej M.S. pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego kwestionowanej inwestycji , wskazując w świetle stanowiska Sądu Najwyższego na wymóg zbadania okoliczności zgodności wnioskowanej inwestycji z wymogami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, podkreślając, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]maja 1997 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku prowadzenia postępowania wznowieniowego, z racji jego umorzenia decyzją właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 1999 r., gdy termin jej ważności został określony do dnia 12 maja 1998 r. Decyzją kontrolowaną niniejszym, z dnia [...] lipca 2004 r. Wojewoda w wyniku rozpoznania odwołania U. i A. małżonków P. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2004 r., stwierdzającą wydanie przez Kierownika Urzędu Rejonowego w dacie [...] czerwca 1997 r. decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego z udzieleniem M.S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-gospodarczego na działce o numerze ewidencyjnym 898 położonej w B.P. przy ul K. z naruszeniem prawa, skoro U. i A. małżonków P. niezasadnie pominięto jako stronę tego postępowania administracyjnego, a w dalszej kolejności odmawiającą uchylenia powyższej decyzji, ponieważ nowa decyzja w omawianym przedmiocie w swej istocie odpowiadałaby dotychczasowej. Tytułem podstawy prawnej przywołał unormowanie art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 146 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego powołał się na ustalenie, że kwestionowana decyzja objęta żądaniem wznowienia zapadła w oparciu o decyzję z dnia [...] maja 1997 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, która obowiązywała do dnia 12 maja 1998 r., zgodnie z określonym w jej treści terminem ważności, a która w sposób ostateczny nie została wyeliminowana z obrotu prawnego wobec umorzenia postępowania wznowieniowego co do niej, mocą ostatecznej, a niewzruszonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 1999 r. W konsekwencji organ odwoławczy wywiódł istnienie decyzji lokalizacyjnej na rzecz inwestora zarówno w dacie podejmowania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego, jak też przeprowadzania postępowania wznowieniowego, gdy przedłożona przez inwestora dokumentacja w pełni realizowała wymogi stanowione hipotezą art. 35 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, czyniąc materialnoprawnie zasadnym uwzględnienie żądania inwestora. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyli U. i A.P. wnosząc o uchylenie obu decyzji powziętych w toku instancji w trybie wznowieniowym oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego, udzielającej pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego z dnia 12 czerwca 1997 r. Zarzucili rażące naruszenie art. 28 ust. 2, art. 34 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 39 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, gdy analizować normy materialnoprawne, a dalej art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art. 146 § 2 k.p.a., gdy analizować przepisy proceduralne, przy pominięciu stanowiska uprzednio wyrażonego w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie oraz Sądu Najwyższego powziętego w wyniku rewizji nadzwyczajnej, jak też niezgodności z prawem decyzji lokalizacyjnej z dnia 12 maja 1997r. Prezentowali konsekwentnie stanowisko o niezgodności kwestionowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak po stronie inwestora prawomocnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, wobec stwierdzenia wadliwości tej z dnia [...]maja 1997 r. mocą decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 1999 r. Akcentowali naruszenie ich słusznych interesów przy wydaniu pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego z racji konfiguracji i rozmiarów działek bezpośrednio sąsiadujących, to jest skarżących i inwestora, skoro niedopuszczalne zagęszczenie zabudowy tej ostatniej istotnie ogranicza możność czynienia użytku zgodnego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem z przedmiotu należnego skarżącym prawa własności, w szczególności zważywszy dostęp światła oraz zanieczyszczenie powietrza w sezonie grzewczym, z racji zbyt bliskiego usytuowania komina, jego nieodpowiedniej wysokości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prawne wraz z leżącą u jego podstaw jurydyczną argumentacją, leżące u podstaw zaskarżonej decyzji. Akcentował błędne przez skarżących interpretowanie stanowiska wyrażonego w uprzednio podejmowanych wyrokach w wyniku przeprowadzonych kontroli sądowoadministracyjnych , gdy wywodzą przesądzenie niezgodności inwestycji objętej badaną decyzją, jako niezgodnej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, brak decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu o przymiocie ostateczności, dodatkowo przy niezasadności pozostałych zarzutów skarżących, koncentrujących się na naruszeniu wywodzonego przez nich słusznego interesu, jako legitymujących się tytułem własności do nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestora, które nie zostały podzielone przez Sądy orzekające w omawianej materii, nie stanowiących rozstrzygającej jurydycznie okoliczności dla uchylenia uprzednio podejmowanych rozstrzygnięć administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy badane w sprawie niniejszej, objęte skargą decyzje organów architektoniczno-budowlanych powzięte w toku instancji, tego rozstrzygającego wymogu nie realizują. Dla oceny prawnej zasadnicze znaczenie ma formalnoprawna okoliczność, wynikająca z brzmienia art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 99 ustawy wprowadzającej między innymi ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o wiążącym charakterze uprzednio powziętych rozstrzygnięć sądowoadministracyjnyych, a w dalszej kolejności podjęcia decyzji w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym w toku instancji w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, gdy dyspozycja art. 149 § 2 k.p.a. stanowi w takiej sytuacji oblig dla organów rozstrzygających ponownego rozpatrzenia sprawy w sposób merytoryczny, co do jej istoty, przy zrealizowaniu wymów stanowionych dyspozycjami art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., w kontekście materialnoprawnych przesłanek istotnych dla rozstrzygnięcia żądania wniosku legitymowanego podmiotu, gdy obligowi temu organy architektoniczno-budowlane nie uczyniły zadość w kontrolowanym procedowaniu , zważywszy przedmiotowy zakres podlegających badaniu przez organ rozstrzygający ustawowych przesłanek, zawartych między innymi w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W szczególności zważywszy treść art. 35 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy Prawo budowlane, stanowiącą o obowiązku sprawdzenia przez rozstrzygające organy architektoniczno-budowlane w toku instancji zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu, gdy wbrew wywodom skarżących, stanowisko prawne wyrażone w uprzednio podejmowanych wyrokach sądowoadministracyjnych, opisanych wyżej, jednoznacznie przesądza, iż inwestor z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego wystąpił w okresie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla wnioskowanej inwestycji, która utraciła swą ważność, a w konsekwencji byt w obrocie prawnym, z chwilą upływu określonego jej mocą terminu, co nastąpiło z dniem 12 maja 1998 r., skoro nie została ona wzruszona w trybie jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych, gdy to prowadzone właśnie w przedmiocie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie wznowieniowym, zostało zakończone w sposób formalnoprawny, bowiem umorzeniem, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 1999 r., o której wyżej, w sposób ostateczny i prawomocny, której jurydyczne skutki skarżący błędnie interpretują, gdy decyzja kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 1997 r., do której konsekwentnie nawiązują , w świetle stanowiska prawnego wyrażonego w sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego II SA /Lu 34/98 pozostaje jurydycznie bez rozstrzygającego znaczenia. Zatem obowiązkiem organów architektoniczno-budowlanych, podejmujących w toku instancji administracyjne rozstrzygnięcia, było zbadanie zgodności przedłożonego projektu budowlanego z treścią postanowień decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, w oparciu o którą formalnoprawnie skutecznie inwestor wystąpił z wnioskiem o jego zatwierdzenie i w następstwie o udzielenie pozwolenia na budowę, w kontekście stanowionych warunków , w tym warunku ograniczenia zabudowy części gospodarczej do powierzchni 20 m kwadratowych, gdy z kolei w opisowej części projektu budowlanego, przy charakterystyce budynku mieszkalnego wskazana jest powierzchnia gospodarcza w wymiarze 31,80 m kwadratowego, a rozbieżność ta nie została objęta rozważaniami i jurydyczną oceną mocą kontrolowanych decyzji organów obu instancji, stanowiąc o nie rozpoznaniu istoty sprawy administracyjnej dla przesądzenia jurydycznej zasadności żądania zatwierdzenia projektu budowlanego z udzieleniem pozwolenia na budowę. Natomiast wskazania prawne zawarte w przywołanych wyrokach Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w istocie akcentują ustawowy oblig zbadania, rozważenia, w kontekście omawianej przesłanki, jej zrealizowania także w dacie podejmowania administracyjnego rozstrzygnięcia już w trybie wznowieniowym, jako prowadzonym właśnie dla ponownego merytorycznego zbadania materialnoprawnej zasadności żądania wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę z zatwierdzeniem projektu budowlanego, któremu organy rozstrzygające w kontrolowanym procedowaniu nie uczyniły zadość, gdy czytać uzasadnienie podejmowanych w toku instancji decyzji. Odmienne wnioski z treści uprzednich sądowoadministracyjnych wyroków, powziętych w trybie zwykłym i nadzwyczajnym, wyprowadzane przez skarżących, podlegają kwalifikacji jako pozbawione jurydycznej racji. Wymaga również stwierdzenia pominięcie ze strony organów architektoniczno-budowlanych, rozstrzygających w toku instancji, zbadania zrealizowania przez inwestora pozostałych wymogów stanowionych dla uzyskania pozwolenia budowlanego z zatwierdzeniem projektu budowlanego, gdy zważyć dyspozycję art. 5 ust. 1, a dalej regulacje zawarte w Rozdziale 4 przywoływanej wyżej ustawy Prawo budowlane. Stąd stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu kontrolowanych decyzji o ich spełnieniu, pozostaje wbrew także zasadzie wnikliwości w podejmowaniu przez organy w sprawie działań, stanowionej mocą dyspozycji art. 12 § 1 k.p.a., a w konsekwencji czyni powzięte rozstrzygnięcia administracyjne naruszającymi zasadę z art. 7 k.p.a. Wskazane wadliwości, które winny zostać usunięte w toku ponownego procedowania w administracji w realizowanym trybie wznowieniowym, podlegają kwalifikacji, jako naruszenie przepisów postępowania, mogące istotnie wpływać na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem o rozstrzygającym znaczeniu dla jurydycznej oceny, w ramach przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie niniejszej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, przy zastosowaniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdy obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, ze strony organu na rzecz skarżących, znajduje podstawę prawną w unormowaniu art. 200 wskazanej ostatnio ustawy.