II SA/Lu 622/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lutego 2011r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazania sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...]. W dniu 2 lipca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości M. , stanowiącej własność J. i P. Z . W wyniku tego postępowania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , działając w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na J. i P. Z. szereg obowiązków enumeratywnie wskazanych w sentencji decyzji, w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem i nakazał wykonać te obowiązki w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania P. Z., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję, adresowana do J. Z., została zwrócona organowi z adnotacją "adresat zmarł" (k. 38 akt administracyjnych). Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł P. Z., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię oraz naruszenie prawa przez niewłaściwe oznaczenie adresata decyzji z uwagi na to, iż właścicielem działki, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek gospodarczy, jest nie on, lecz jego córka A. Z . W odpowiedzi na skargę organ administracji drugiej instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie ustalono, iż J. Z. zmarła w dniu 27 kwietnia 2010 r. (odpis skrócony aktu zgonu – k. 16 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej we wstępnej fazie postępowania administracyjnego jest określenie jego zakresu podmiotowego, tj. ustalenie wszystkich podmiotów mających w tym postępowaniu interes prawny (stron), a następnie zawiadomienie ich o wszczęciu postępowania (art. 61 § 1 k.p.a.) i zapewnienie w tym postępowaniu czynnego udziału (art. 10 k.p.a.). W razie śmierci strony w toku postępowania administracyjnego organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć, czy uprawnienia lub obowiązki, których dotyczy postępowanie, mają charakter osobisty, czy zbywalny lub dziedziczny i w zależności od tej oceny, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowaniu w przypadku uprawnień lub obowiązków osobistych, bądź też w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych – wezwać do udziału w postępowaniu następców prawnych zmarłej strony (art. 30 § 4 k.p.a.). W przypadku zaś, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą wskazane w art. 30 § 5 k.p.a. okoliczności, a postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, należy zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt administracyjnych i sądowych przedmiotowej sprawy wynika, iż J. Z. uznana została przez organy obu instancji za stronę niniejszego postępowania, w związku z czym organy zawiadamiały ją o podejmowanych w sprawie czynnościach oraz doręczyły wydane przez siebie decyzje. Okolicznością bezsporną jest, iż J. Z. zmarła w dniu 27 kwietnia 2010 r., w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji. Zatem, po śmierci J. Z. postępowanie w niniejszej sprawie powinno było toczyć się z udziałem jej następców prawnych, których ustalenie jest każdorazowo obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie. Stąd, adresowanie wszelkich czynności organów obu instancji, w tym wydanych przez nie decyzji, do zmarłej strony, nie zaś do jej następców prawnych, było równoznaczne z pozbawieniem tych ostatnich prawa do udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Na powyższą ocenę nie ma wpływu okoliczność, że o śmierci strony organy poinformowane zostały dopiero po wydaniu decyzji drugoinstancyjnej. W zaistniałej sytuacji badanie legalności decyzji pod kątem zarzutów skargi należało uznać za przedwczesne. Wskazane naruszenie przepisów prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania, uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni wskazane wyżej uwagi i prawidłowo zastosuje przepisy prawa, ustalając przede wszystkim zakres podmiotowy niniejszego postępowania w oparciu o art. 52 Prawa budowlanego. W tym celu organ weźmie pod uwagę treść dołączonych do akt sądowych dokumentów (aktów notarialnych rep. [...] oraz [...]), z których wynika, iż jedyną spadkobierczynią J. Z. jest jej córka A. Z . Powyższe pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego. Ponownie przeprowadzone postępowanie odpowiadać powinno wymogom określonym w art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.