II SA/Lu 627/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. R. Ż. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 czerwca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 r. znak: [...] Prezydent Miasta Z. uznał zasiłek rodzinny i dodatek do zasiłku przyznany decyzją z dnia 28 września 2021 r. nr [...] za nienależnie pobrany w łącznej kwocie [...]zł za okres od 01 czerwca 2022 r. do 31 października 2022 r. oraz zobowiązał R. Ż. do zwrotu ww. należności wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Decyzja ta wraz ze stosownym pouczeniem została doręczona stronie na jej adres w dniu 19 kwietnia 2024 r. na co wskazuje data i podpis strony na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący nadając w dniu 6 maja 2024 r. za pośrednictwem [...] Sp. z o.o. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 134 k.p.a. postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazało, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upływał dnia 3 maja 2024 r. czyli w dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, tym samym termin do złożenia odwołania mijał w dniu 4 maja 2024 r. Odwołanie zostało nadane w dniu 6 maja 2024 r. za pośrednictwem [...] Sp. z o.o. czyli operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Środek zaskarżenia wpłynął do organu I instancji w dniu 7 maja 2024 r. Tym samym datą wniesienia odwołania jest data jego wpływu do organu I instancji tj. 7 maja 2024 r. Kolegium wyjaśniło, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a.. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy, został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. W skardze do tut. Sądu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium i podniósł, że ponieważ termin wniesienia odwołania upływał 3-go maja 2024r. i był to dzień ustawowo wolny od pracy, tym samym termin do złożenia odwołania mijał w dniu 4 maja, w którym Kolegium nie pracowało, bo była sobota, a po niej 5 maja 2024 r. - niedziela, dzień ustawowo wolny od pracy, więc dniem kolejnym do złożenia odwołania został poniedziałek 6 maja 2024 r., w którym wysłał odwołanie za pośrednictwem [...], i kurier dostarczył go do sekretariatu Kolegium następnego dnia. Zdaniem skarżącego wg. ustawy zachował termin na wniesienie odwołania, który się wydłużył w związku z dniami wolnymi od pracy i mijał 6 maja 2024 r. Skarżący nie zgodził się z postanowieniem Kolegium, że uchybił terminowi i powołał się na postanowienie NSA z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OZ 343/15 które wskakuje, że w przypadku braku pouczenia i obowiązku korzystania z usług [...], nadanie pisma przez stronę postanowienia za pośrednictwem innego operatora pocztowego należy uznać za dopuszczalne. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez R. Ż. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia 5 kwietnia 2024 r. Kontrola sądowa obejmuje zatem tylko prawidłowość wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a więc zbadanie, czy postanowienie to nie narusza przepisów postępowania w sposób, który powoduje konieczność jego uchylenia. W wyniku tak przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że odpowiada ono prawu. Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W świetle zaś art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wniesienie odwołania w terminie, umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i w związku z tym uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu I instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Wskazać nalży, że w myśl art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. (art. 57 § 4 k.p.a.). Termin uważa się za zachowany m.in. w sytuacji, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja z dnia 5 kwietnia 2024 r. została skarżącemu skutecznie doręczona dnia 19 kwietnia 2024 r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upływał dnia 3 maja 2024 r. czyli w dzień uznany ustawowo za wolny od pracy. Dzień 4 maja 2024 r. przypadał w sobotę, a następnym dniem był 5 maja 2024 r. – niedziela – dzień ustawowo wolny od pracy. W związku z tym ostatnim dniem do wniesienia odwołania był dzień 6 maja 2024 r. W przedmiotowej sprawie odwołanie zostało nadane w dniu 6 maja 2024 r. za pośrednictwem [...] Sp. z o.o. czyli operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Wskazać należy, że zgodnie z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia 30 czerwca 2015 r. (nr DRP.WKP.710.2.2015.26,27), wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 w zw. z ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1640 ze zm.), [...] SA została wybrana operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025, z dniem rozpoczęcia wykonywania tego obowiązku od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. Skoro zatem rolę operatora wyznaczonego na lata 2016 – 2025 pełni [...] S.A., to nadanie przesyłki u operatora innego niż ten podmiot skutkuje zachowaniem terminu dopiero wówczas, gdy przed upływem terminu przesyłka wpłynie do organu. W takiej sytuacji zachowanie terminu ocenia się nie według daty nadania przesyłki, a według daty wpływu do organu. W niniejszej sprawie odwołanie wpłynęło do organu I instancji w dniu 7 maja 2024 r., tym samym z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zatem wobec przekroczenia ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz braku złożonego w terminie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, organ odwoławczy był zobligowany wydać przedmiotowe postanowienie. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a.