II SA/Lu 632/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie oddala skargę. Decyzją z dnia ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania T. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... o odmowie udzielenia jej świadczenia "na dożywianie". W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek T. W. z dnia 23 lutego 2011r. o świadczenia "na zakup posiłków lub żywności". W toku postępowania przeprowadzono z wnioskodawczynią wywiad środowiskowy w dniu 15 kwietnia 2011r., podczas którego poza określeniem oczekiwań na kwotę 180 zł odmówiła udzielenia informacji dotyczącej jej aktualnej sytuacji życiowej, stwierdzając, że nie uległa ona zmianie. Z tego względu organ oparł się na danych zawartych w poprzednich wywiadach środowiskowych z dnia 22 marca 2011r., 14 lutego 2011r. i 25 stycznia 2011r., w których wnioskodawczyni również nie udzielała aktualnych informacji odsyłając do informacji znanych organowi z urzędu i stwierdzając, że jej sytuacja nie uległa zmianie. Organ ustalił więc na podstawie danych znanych mu z urzędu, że dochód T. W. stanowi emerytura, która wynosi 616, 72 zł, z czego kwotę 176,57 zł potrąca komornika, a więc wnioskodawczyni otrzymuje kwotę 440,15 zł miesięcznie. Kwota ta nie przekracza kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" która wynosi 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej czyli 715, 50 zł (150% x 477 zł). Wnioskodawczyni cierpi na przewlekłe schorzenia (astma oskrzelowa), ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, a zatem spełnia formalne ustawowe przesłanki do przyznania jej świadczenia, o które wnosi. Organ ustalił także, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponosi opłaty za energię elektryczną – 60 zł, wywóz nieczystości – 40 zł, telefon – 50 zł, odwołania i skargi – 60zł, leki i środki higieniczne – 120zł. Decyzją z dnia ...2011r. otrzymała pomoc na dożywianie w wysokości po 200 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2011r. do 31 grudnia 2011r., a zatem faktycznie otrzymuje ona 640 zł miesięcznie (440 zł + 200zł). Świadczenie z wyrównaniem za styczeń wypłacono jej w dniu 23 lutego 2011r. Organ wskazał jednocześnie, że z przeprowadzonej analizy przyznanych przez tut. Ośrodek świadczeń w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wynika, że w I kwartale wydano na ten cel 12.500zł, a więc średnia wysokość świadczenia na zakup żywności w ramach tego programu wyniosła 403, 22 zł na rodzinę, podczas, gdy T. W. otrzymała 600 zł (3 miesiące x 200 zł), a kwota miesięcznego (jednostkowego) świadczenia wyniosła 192,30 zł. Organ wskazał też, że T. W. jest objęta pomocą Ośrodka od wielu lat i również przez cały 2010r. pobierała świadczenia "na dożywianie" w kwocie po 200 zł miesięcznie. W konsekwencji – zdaniem organu – nie ma podstaw do przyznania jej świadczenia, o które wnosi. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca ogólnie zakwestionowała rozstrzygnięcia organów podkreślając, że pomoc na dożywianie jest obligatoryjna. Wskazała na naruszenie przez organ I instancji art. 10 i 81 kpa poprzez pozbawienie jej udziału w postępowaniu i brak ustosunkowania się do "działów I, III, IV, V produkowanych w biurze OPS" wskazując, że ze względu na stan zdrowia nie może przeglądać akt w siedzibie Ośrodka. Zarzuciła, że nie przeprowadzono dowodu w sprawie zajęcia komorniczego oraz w zakresie dochodów innych rodzin otrzymujących świadczenia z pomocy społecznej i w tym zakresie oraz w zakresie jej stanu zdrowia wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu w trybie art. 106 § 3 ppsa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą. Celem tego programu jest m.in. wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza co do zasady 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 5 ust.1 i art. 7 ustawy - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości – wbrew zarzutom skargi - ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie – że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne, pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej o przyznanie jej świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wykorzystano również przeprowadzone ze skarżącą wywiady środowiskowe, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ wskazał bowiem z jednej strony na stałe źródło dochodu skarżącej, a także pomoc udzielaną jej systematycznie przez Ośrodek, a z drugiej na ograniczone środki finansowe Ośrodka i konieczność udzielania pomocy również innym osobom. Z "karty świadczeń klienta" /k.24 akt I instancji/ wynika, że w okresie od 23 lutego do 30 kwietnia 2011r. T. W. otrzymała pomoc w wysokości 1911, 20 zł, zaś zaplanowane dla niej na pozostałą część 2011r. świadczenia wynosiły 5694zł. Wbrew zarzutom skargi, nie było podstaw do przeprowadzania - na żądanie skarżącej dodatkowego dowodu lekarskiego, potwierdzającego jej stan zdrowia uniemożliwiający przeglądanie akt w siedzibie Ośrodka ani dowodu potwierdzającego zajęcie komornicze emerytury skarżącej ani konieczności ustalania dochodów innych osób, korzystających z pomocy Ośrodka. W sprawie niniejszej organ nie zakwestionował trudnej sytuacji życiowej skarżącej (ze względu na stan zdrowia i niskie dochody), ale wskazał, że skarżąca jest objęta przez Ośrodek stałą opieką, a na dożywianie otrzymała zarówno w 2010r., jak i w 2011r. pomoc w wysokości po 200 zł miesięcznie, jednak Ośrodek posiada ograniczone możliwości finansowe i nie jest w stanie spełniać wszystkich żądań wnioskodawców. Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych okoliczności wskazujących na znaczne pogorszenie się jej sytuacji życiowej, natomiast ograniczyła się wyłącznie do ogólnego kwestionowania rozstrzygnięć organów. Z tego względu również na etapie postępowania sądowego nie było podstaw do przeprowadzenia dodatkowego dowodu zgodnie z art. 106 § 3 ppsa. W ocenie Sądu, zarówno przebieg postępowania administracyjnego, w którym skarżąca brała udział, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazują, że organy nie naruszyły obowiązujących przepisów, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd skargę oddalił.