II SA/Lu 632/14
PostanowienieWSA w Lublinie2016-12-13
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi wyznaczonemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, jeśli przepisy rozporządzenia nie normują tej czynności wprost?Ratio decidendi
Sąd przyznał adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, opierając się na uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, która dopuszcza wypełnianie luk prawnych przez analogię do czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. W tym przypadku uznano, że czynność ta jest najbardziej zbliżona do sporządzenia skargi kasacyjnej, a stawka została ustalona na podstawie przepisów dotyczących postępowania przed sądem drugiej instancji.Stan faktyczny
Adwokat A. Z., wyznaczony z urzędu do reprezentowania skarżącego B. K. w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wniosek obejmował wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz za udział w rozprawie przed NSA. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał adwokatowi A. Z. od Skarbu Państwa kwotę 295 zł na wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną (147 zł + 27 zł VAT) oraz za udział w rozprawie przed NSA (147 zł + 27 zł VAT). Odmówiono zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków z powodu braku ich wykazania.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. Z. o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot poniesionych kosztów związanych z dojazdem oraz powrotem z sanatorium, opłaty klimatycznej i medialnej p o s t a n a w i a I. przyznać adwokatowi A. Z. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...](dwieście dziewięćdziesiąt pięć [...]) złotych na którą składa się wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną w kwocie [...](sto czterdzieści siedem [...]) złotych, w tym kwota [...](dwadzieścia siedem [...]) należnego podatku od towarów i usług oraz wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie [...](sto czterdzieści siedem [...]) złotych, w tym kwota [...](dwadzieścia siedem [...]) należnego podatku od towarów i usług; II. odmówić zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków.
Adwokat A. Z. wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w łącznej kwocie [...]złotych brutto. Wniosek zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do unormowania art. 250 § 1 ustawy z dnia [...] r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm, zwana dalej "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714) zwane dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z jego § 22 do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Rozporządzenie weszło w życie z dniem [...] r. (§ 24) zaś wyrok sądu drugiej instancji został wydany w dniu [...] r. Zatem do oceny wniosku zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia.
Paragraf 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu (pkt. 2). Przy czym stosownie do unormowania § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§4 ust. 2 pkt 1 - 4). W sprawie niniejszej nie zachodzi przypadek skutkujący potrzebą zastosowania §4 ust. 2 pkt 1 - 4 rozporządzenia.
Zgodnie z §21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł. Natomiast za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł (§21 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia).
Paragraf 21 ust. 1 rozporządzenia nie normuje stawki wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Paragraf piąty rozporządzenia stanowi jednak, że wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę maksymalną w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia [...] r. (II FPS [...]), która choć podjęta w czasie obowiązywania rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461) z uwagi na brzmienie § 5 wówczas jak i obecnie ma zastosowanie na gruncie obecnie obowiązującego rozporządzenia, stwierdził, że skoro rozporządzenie wykonawcze nie zawiera wszystkich czynności procesowych, dających podstawę do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, pełnomocnikowi temu należy przyznać wynagrodzenie na podstawie stawki opłat przewidzianej w rozporządzeniu dla czynności o najbardziej zbliżonym rodzaju. Tego rodzaju lukę extra legem należy wypełnić w drodze wnioskowania przez analogię i przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej stwierdził też, że chociażby pobieżna analiza czynności procesowej, jaką jest wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazuje, że swym charakterem najbardziej zbliżona jest do czynności sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w §21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, jeżeli skargę tę sporządził adwokat, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji jak i to, że wnioskodawca prowadził niniejszą sprawę w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to on w toku postępowania w drugiej instancji sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż wynagrodzenie, które wnioskodawca powinien otrzymać z tego tytułu wynosić będzie 50% stawki minimalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka minimalna, o której stanowi § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia wynosi [...] złotych. Tak, więc wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosić będzie 50% z kwoty [...]złotych powiększone stosownie do unormowania § 4 ust. 3 rozporządzenia o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.). Wynagrodzenie to wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych. Na podstawie §21 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia w zw. z §4 ust. 3 rozporządzenia wnioskodawcy przysługuje wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjny w takiej samej wysokości jak w przypadku sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, to jest [...] złotych brutto.
Brak jest natomiast podstaw do zwrotu wnioskodawcy niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Nie wykazał bowiem, aby jakiekolwiek poniósł.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia należało orzec jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło