II SA/Lu 634/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. A. rozbiórkę rozbudowanej samowolnie części budynku mieszkalnego jednorodzinnego (o kształcie litery "L" i wymiarach 3,15 m, 5,20 m, 8,77 m) na działce nr ewid. 950 przy ul. P. w K. D . Decyzja została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r.). Od decyzji organu I instancji wniosła odwołanie A. A., która wskazała na historię powstania przybudówki. Podkreśliła, że jej ojciec postanowił zrealizować od strony północno-wschodniej komórkę i w 1967 r. zrobił ożebrowania z metalu, na froncie zostały zamontowane drewniane drzwi, w 1973 r. obecna ścianka od strony ulicy została wzmocniona poprzez wykonanie podmurówki z betonu, zabetonowano słupki metalowe, podniesiono u góry dach i połączono z obecną ścianą domu. Po przeróbce część przednia była u góry przeszklona, a poniżej znajdowała się przesuwna brezentowa zasłona . W 1993 r. na skutek robót budowlanych prowadzonych na sąsiedniej działce komórka się zawaliła, drewniana ściana od strony wschodniej uległa też zniszczeniu. Z uwagi, iż wysokość muru oporowego wynosiła ponad 2 m należało podwyższyć dach i pokryć nowym materiałem, od strony drogi pozostały jedynie słupki więc na betonowym fundamencie wymurowana została ścianka o grubości jednego pustaka. Likwidacja zadaszenia, zdaniem strony, spowoduje zalewanie nieruchomości w przypadku opadów deszczu. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, treścią odwołania i zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż ww. decyzja organu pierwszej instancji prawa nie narusza. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (m.in. oględziny dokonane w dniach [...] sierpnia 2007 r., [...] czerwca 2009 r., [...] kwietnia 2010 r., opinia techniczna z marca 2008 r., sporządzona przez mgr inż. R. C., wyjaśnienia właścicielki działki nr ewid. 950 ) wykazało, iż w latach 1993 – 1994 r. (w 1994 r. były wykończone wnętrza obiektu) została dokonana bez pozwolenia na budowę rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 950 w K. D. (przybudówka w kształcie litery "L" o wymiarach 3,15 m, 5,20 m, 8,77 m ), istniejąca bowiem dotychczas komórka ( realizacja 1967 -1973 ) zawaliła się w 1993 r. W przedmiotowej parterowej przybudówce zlokalizowane są pomieszczenia: dwa pokoje, korytarze oraz łazienka, które powstały w wyniku zabudowania przestrzeni od istniejącego domu mieszkalnego do granic z działkami nr ewid. 948, 951, 958. Ściana od strony działki nr ewid. 948 stanowi ścianę budynku gospodarczego usytuowanego na sąsiednich działkach nr ewid. 948 i 951 (brak własnej ściany); zaś od strony działki nr ewid. 958 ściana dobudowanej części usytuowana jest przy granicy działki i jest wykonana z betonu komórkowego. Część frontowa przybudówki posiada konstrukcję stalową i ścianę przeszkloną (1993 r.). Dach części rozbudowanej budynku mieszkalnego posiada konstrukcję stalową i pokryty jest blachą trapezową ze spadkiem w kierunku działek sąsiednich (1993 r.) Zadaszenie obiektu wysunięte jest na teren działek sąsiadujących i nie posiada rynien i rur spustowych. Rozbudowana część budynku (przybudówka) zlokalizowana jest ok. 5 m od budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 957 ( własność M.L.). W postępowaniu administracyjnym dotyczącym obiektów budowlanych, których budowa została zakończona, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, przed dniem 1 stycznia 1995 r. (a ten fakt został udowodniony), należy według art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z 2006 r. ze zm. ), odpowiednio stosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm. ) wraz z aktami wykonawczymi tej ustawy . Stwierdzić należy, że wymóg uzyskania pozwolenia na budowę ww. obiektu wynikał z § 44 ust. 1 pkt 1 obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego odnoszącego się do wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków oraz z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W konkretnym przypadku Inwestor naruszył powołane przepisy. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z pisma skierowanego z upoważnienia Burmistrza Miasta K. D. z dnia [...] r., znak: [...] wynika, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego miasta K. D., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia [...] r. działka nr ewid. 950 w K. D.położona jest na terenie oznaczonym symbolem MN - teren mieszkalnictwa jednorodzinnego. Teren objęty opracowanym planem szczegółowym podlega ochronie konserwatorskiej w zakresie układu urbanistycznego, architektury i krajobrazu. Przy opracowywaniu planów realizacyjnych bezwzględnie należy przestrzegać wszystkich ustaleń konserwatorskich tak co do skali, jak i sposobu zabudowy. Nowa kubatura, adaptacje, przebudowy, a w pewnych wypadkach rekonstrukcje - powinny być prowadzone w oparciu o wyniki, wcześniej wykonanych studiów i badań z wyborem wariantu najbardziej bliskiego charakterowi K. na żądanie Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego lub odpowiedniego konserwatora obowiązują wstępne studia wariantów koncepcji. Według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. D., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K.D. z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego nr 77, poz. 2137 z 9 czerwca 2003 r. ), który aktualnie obowiązuje ww. działka nr ewid. 950 w K. D., na której została zrealizowana przedmiotowa inwestycja, położona jest również na terenie oznaczonym symbolem MN - teren mieszkalnictwa jednorodzinnego. Warunki ww. planu zakładają, iż fakt uznania K. D. za pomnik historii (zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 r. ), wpisania do rejestru zabytków (decyzja z dnia [...] r. i decyzja z dnia [...] r.) oraz położenia w centralnej strefie K. P. K. na całym terenie objętym planem obowiązuje uzyskanie zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie inwestycji i w całym obszarze objętym planem obowiązuje uzyskanie zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie inwestycji i w całym obszarze objętym planem obowiązują uzgodnienia decyzji z Zarządem Zespołu Parków Krajobrazowych Zespołu (§ 3 ). Cały obszar objęty planem znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej "A", obejmującej zespół urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowy miasta K. D. wraz ze wszystkimi placami, drogami, budynkami murowanymi i drewnianymi, ruinami, wąwozami i drzewostanem. Wszelkie prace prowadzone przy zabytku lub w wyznaczonej strefie ochrony konserwatorskiej wymagają uzyskania warunków i wytycznych konserwatorskich oraz zezwolenia właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Na terenach wyznaczonych do uzupełnienia zabudowy należy dążyć do budownictwa utrzymanego w duchu tradycji zarówno w zakresie formowania bryły jak i stosownego materiału, detalu oraz małej architektury. Wyklucza się formy zbyt awangardowe, dysharmonizujące z krajobrazem kulturowym. Wojewódzki Konserwator Zabytków ma prawo wnoszenia szczegółowych warunków konserwatorskich w stosunku do obowiązujących w zapisach planu na etapie uzgodnień projektów decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 6). Paragraf 10 nakłada zasadę utrzymania tradycyjnej linii zabudowy, zakaz wprowadzania nowych dominant architektonicznych, wykluczenie form awangardowych na rzecz architektury zharmonizowanej z zabytkowym otoczeniem, zaś § 11 wyklucza budowę typu domki campingowe, prowizoryczne altanki itp. W ww. planach brak jest zapisów regulujących kwestię rozbudowy budynku, mieszkalnego do granicy działki. Stwierdzić wypada, że dokonana na działce nr ewid. 950 w K. D. rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego (dobudowanie przybudówki) jest niezgodna z zapisami obowiązującego planu i zagospodarowania przestrzennego, jak też nie uzyskała akceptacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (pismo z dnia [...]., Nr [...] oraz pismo z dnia [...] r., Nr [...] ). Rozbudowana część obiektu stanowi przypadkowe i prowizoryczne rozwiązanie (parterowa zabudowa przestrzeni między istniejącym budynkiem mieszkalnym, a murem granicznym oraz budynkiem gospodarczym), które nie posiada powiązania architektonicznego z istniejącym budynkiem, nie spełnia wymagań wynikających z zasad ochrony konserwatorskiej wobec nie nawiązania do zabytkowego otoczenia (mając na uwadze formę obiektu, materiał, detal architektoniczny, zagospodarowanie terenu). Powoduje to naruszenie wymogów § 6, § 10 i § 11 planu zagospodarowania terenu dla miasta K. D . W rozpatrywanej sprawie występują także okoliczności podane w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z dyspozycją art. 37 ust. 1 pkt 2 obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Stan zagrożenia dla ludzi lub mienia występuje, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wówczas gdy nie zostają zachowane wymogi wynikające z przepisów techniczno-budowlanych. Niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia polegać może na zagrożeniu pożarowym, wynikającym np. z niezgodności zabudowy z przepisami techniczno-budowlanymi. W omawianej sytuacji zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z 1980 r. z późn.zm.) budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych (ust. 1). Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m ( ust. 2 ) . Jednocześnie z § 17 ust. 1 pkt 3 wynika, że odległości między budynkami, ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej, powinny wynosić między budynkami zaliczonymi do kategorii zagrożenia ludzi – 10 m (budynek mieszkalny kategoria zagrożenia ludzi ZLIV). Usytuowanie przedmiotowej przybudówki jest niezgodne z warunkami powołanych wyżej przepisów (przy granicy działki, odległość od budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 957 -5m). Jednocześnie obiekt ten nie posiada ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowanej w granicy działki. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) dotyczące m.in. bezpieczeństwa pożarowego mają zastosowanie również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi - § 207 ust. 2. Z § 272 ust. 3 wynika, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5, zaś treść § 235 ust. 1 określa warunek, że ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany, ścianę tę należy zgodnie z § 235 ust. 2 wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła A. A. wnosząc o jej uchylenie. Podniosła, że dokonana przez jej rodziców rozbudowa znajduje się na terenie oznaczonym jako teren mieszkalnictwa jednorodzinnego z zastrzeżeniem, iż w planie brak jest zapisów regulujących rozbudowę budynku mieszkalnego do granic działki. Podniosła również, że dokonana rozbudowa w sposób korzystnie wpłynie na sąsiednie nieruchomości ograniczając ich zalewanie przez wody opadowe, a dobudowana część nie jest przeznaczona na stały pobyt ludzi, a jedynie pełni funkcje użytkowe w okresie letnim. Wskazała ponadto na znaczne koszty wybudowania przedmiotowej części budynku, w konkluzji wskazała, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej od względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. Nadto w okolicznościach sprawy niniejszej podkreślić należy, iż sąd administracyjny nie orzeka w oparciu o zasady słuszności celowości czy zasady współżycia społecznego. Na wstępie podnieść należy, że trafne jest stanowisko organów, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm.) utraciła moc ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 220 ze zm.) z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2. W myśl tego przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. wraz z aktami wykonawczyni. W sprawie niniejszej przeprowadzone w toku postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe wykazało, iż realizacja spornej przybudówki do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 950 w K. D. została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. Ustalenia organów nadzoru budowlanego w tym zakresie nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez strony. Przepisy powołanej wyżej ustawy z 1974 r. pozwalały na doprowadzenie samowolnie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem, na podstawie art. 40 w przypadku braku przesłanek określonych w art. 37 cyt. ustawy. Zgodnie z przesłankami tego przepisu organy administracji winny ustalić, czy obiekt nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania miejscowego, planu zagospodarowania przestrzennego w dacie rozstrzygania przez organ nadzoru budowlanego sprawy oraz czy obiekt nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia tj. czy zachowane są wymogi określone w przepisach techniczno-budowlanych. Prawidłowo poczynione przez organy administracji ustalenia w tym zakresie oraz analiza aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. D. z dnia [...] r. (Dz.Urz. Woj. Lubelskiego Nr 77, poz. 2137 z 9 czerwca 2003 r.) wskazują, iż działka Nr 950 w K. D., na której została zrealizowana "przybudówka" położona jest na terenie oznaczonym symbolem MN - teren mieszkalnictwa jednorodzinnego. Podkreślenia wymaga, iż warunki planu zakładają, iż z uwagi na fakt uznania K. D. za pomnik historii (zarządzenie prezydenta RP z dnia 8 września 1994 r., wpisania do rejestru zabytków oraz położenia w centralnej strefie K. P. K. na całym terenie objętym planem obowiązuje uzyskanie zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie inwestycji i w całym obszarze objętym planem obowiązują uzgodnienia decyzji z Zarządem Zespołu Parków Krajobrazowych (L3). Cały obszar objęty planem znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej "A" obejmującej urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowy miasta K. D. wraz ze wszystkimi placami, drogami, budynkami murowanymi i drewnianymi, ruinami, wąwozami i drzewostanem. Wszelkie prace prowadzone w oznaczonej strefie konserwatorskiej wymagają uzyskania warunków i wytycznych konserwatorskich oraz zezwolenia właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wskazano również, iż na terenach wyznaczonych do uzupełnienia zabudowy należy dążyć do budownictwa utrzymanego w duchu tradycji zarówno w zakresie formowania bryły jak i stosownego materiału oraz małej architektury. Paragraf 10 nakłada zasadę utrzymania tradycyjnej linii zabudowy, a w § 11 wyklucza się budowę typu domki campingowe, prowizoryczne altanki. Trafne jest więc stanowisko organów nadzoru budowlanego, że rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego na działce Nr 950 jest niezgodna z zapisami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, nie zyskała ona również akceptacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (v. pisma: z dnia [...] r. znak [...] oraz dnia [...] r. Nr [...]. Nie noszą również cech dowolności ustalenia, że dokonana rozbudowa z uwagi na formę obiektu, materiał, detal architektoniczny zagospodarowanie terenu stanowi prowizoryczne rozwiązanie. Powoduje to naruszenie wymogów §6 , § 10 i § 11 planu zagospodarowania przestrzennego. Trafnie organy uznały również, że dokonana rozbudowa narusza również art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Ustalenia dokonane w tym zakresie jak i ocena prawna nie budzą wątpliwości. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż podnoszona w skardze kwestia przypuszczalnego zalewania sąsiednich nieruchomości wodami opadowymi może stanowić przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego . Mają powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.