II SA/Lu 634/13

WyrokWSA w Lublinie2014-02-04

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak zacienianie sąsiedniej działki, zamiar budowy elektrowni wiatrowej czy częściowe obumieranie drzewostanu mogą stanowić szczególnie uzasadnioną potrzebę właściciela lasu, uzasadniającą zmianę lasu na użytek rolny w świetle art. 13 ust. 2 ustawy o lasach?
Ratio decidendi
Okoliczności takie jak zacienianie sąsiedniej działki, zamiar budowy elektrowni wiatrowej czy częściowe obumieranie drzewostanu nie stanowią "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela lasu w rozumieniu art. 13 ust. 2 ustawy o lasach, które uzasadniałyby zmianę lasu na użytek rolny. Zmiana taka jest dopuszczalna jedynie w wyjątkowych, szczególnie istotnych sytuacjach, które strona musi wykazać, a rozstrzygnięcie zapada w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się przekształcenia części działek leśnych na działki rolne oraz części działki budowlano-rolnej na działkę leśną, wskazując jako powody zacienianie sąsiedniej działki, planowaną budowę elektrowni wiatrowej oraz ubytki w drzewostanie. Starosta odmówił zgody na zmianę przeznaczenia lasu na użytek rolny, uznając, że wskazane potrzeby nie mają charakteru szczególnie uzasadnionych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Skarżący zarzucili organom niepełne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi H. W. i Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r., nr [...] w przedmiocie przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele oddala skargę. W podaniu z dnia 14 stycznia 2013r. Z. W. domagał się przekształcenia 0,14 ha z działki leśnej nr 307/2 i 0,13 ha z działki leśnej nr 314 na działki rolne oraz 0,2ha z działki budowlano – rolnej nr 344 na działkę leśną. W uzasadnieniu podał, że powodem przekształcenia części działki 307/2 jest zacienianie działki rolnej nr 307/1. Ponadto przewidywana jest budowa na niej elektrowni wiatrowej i według opinii specjalistów rosnące tam drzewa będą utrudniały jej pracę. Wnioskodawca powołał się również na coroczne ubytki rosnącej na działce sosny czarnej i wskazał, że z uwagi na nasadzenia parkowe, tj w odległości między drzewami co najmniej 2m, utraciła charakter leśny. Z kolei na części działki 314 nastąpił trwały wypad posadzonych sosen, natomiast na działce 344 od kilkudziesięciu lat rośnie las. Decyzją z dnia [...] Starosta K. nie wyraził zgody na zmianę lasu na użytek rolny na działkach nr 307/2 o powierzchni 0,24 ha i nr 314 o powierzchni 0,33 ha. Organ stwierdził, że według posiadanych dokumentów na działce 307/2 o powierzchni 0,24 ha, zapisanej jako użytek ( Ls5) powierzchnia zalesiona to około 0,2 ha w tym około 0,14 ha o składzie gatunkowym sosna czarna i sosna zwyczajna w wieku około 14 lat, na powierzchni 0,06 występuje grab i brzoza. Na części działki o powierzchni 0,04 – 0,05 ha nie stwierdzono zalesienia. Drzewostan znajdujący się na działce w nieznacznej części zacienia działkę 307/1. Na działce nr 314 także zapisanej jako użytek ( Ls5) powierzchnia zalesiona wynosi około 0,18 ha o składzie gatunkowym sosna zwyczajna, na pozostałej części brak jest drzewostanu. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy o lasach zmiana lasu na użytek rolny możliwa jest jedynie w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Oznacza to, że zmiana przeznaczenia lasu może mieć miejsce jedynie w wyjątkowych sytuacjach, których wnioskodawca nie wykazał. W szczególności znamion szczególnego przypadku nie spełnia wypadanie sosny, zacienianie sąsiedniej działki czy zamiar budowy elektrowni wiatrowej. Ponadto według art. 13 ust.1 ustawy właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienie ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej ( upraw leśnych ). Stąd też należałoby uzupełnić drzewostan sadzonkami buku lub dębu szypułkowego i w ten sposób poprawić strukturę lasu. Ocenę Starosty podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., również podnosząc, że użyty w art. 13 ust.2 ustawy zwrot szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów, jest kwalifikowaną przesłanką zmiany lasu na użytek rolny. Nie wystarczy zatem ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek, zwykłej potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi być to potrzeba wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami. Także w opinii Kolegium wskazane we wniosku okoliczności nie mają charakteru szczególnych, uzasadniających wyrażenie zgody na żądaną zmianę. Kolegium uzasadniając swoje stanowisko wskazało na art. 8 ustawy, według którego podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystywanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. i Z. W. zarzucili decyzji Kolegium nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący przekonywali, że działka nr 307/1 jest zacieniona z trzech stron, co pokazują zdjęcia, których Starosta najprawdopodobniej nie przekazał. Poza tym w 1999r. błędnie uznano, że działka nr 314 została zalesiona w całości, gdy faktycznie była zalesiona częściowo tj. w takim stanie jak obecnie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podnosząc tak, jak w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przekonanie skarżących o niepełnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co w efekcie miałoby prowadzić do wadliwości zaskarżonej decyzji, jest pozbawione podstaw. Nie tylko nie wiadomo jakie akta sprawy nie zostały przez organ przedstawione i sami skarżący nie precyzują w tym zakresie swojego zarzutu, ale i przedstawione przez nich zdjęcie mające obrazować zacienienie działki 307/1, czy uwaga co do stopnia zalesienia działki 314, nie mogą wpłynąć na odmienną ocenę wniosku, niż dokonana przez organy rozpatrujące sprawę. Bez wątpienia w świetle art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. nr 12, poz. 59 ze zm.), według którego zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów kwestią kluczową jest ustalenie, czy w konkretnej sprawie przesłanka ta ma miejsce, tym bardziej, że pojęcie "szczególnie uzasadnionych potrzeb" użyte w tym przepisie nie zostało w ustawie wyjaśnione. Z pewnością rację mają organy dowodząc, że przy tak skonstruowanym przepisie zmiana lasu na użytek rolny dopuszczalna jest jedynie w wyjątkowych, szczególnie istotnych sytuacjach, których występowanie strona winna wykazać w swym wniosku, przy czym rozstrzygnięcie takiej sprawy zapada w ramach uznania administracyjnego. Takie rozumienie treści art. 13 ust. 2 ustawy wynika też z celów jakie ma realizować ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Jak stanowi jej art. 1, określa ona zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, a przepisy ustawy stosuje się do lasów, bez względu na formę ich własności (art. 2 ustawy). Z kolei art. 13 ustawy w ust. 1 nakłada na właścicieli lasów obowiązek trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania precyzując w pkt 1-5 najważniejsze związane z tym obowiązki w tym, obowiązek zachowania w lasach roślinności leśnej, obowiązek ponownego wprowadzenia roślinności leśnej w lasach w okresie 5 lat od usunięcia drzewostanu, czy obowiązek pielęgnowania i ochrony lasu i jego racjonalnego użytkowania. Przyłączyć należy się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowanego w wyroku z dnia 20 października 2010r. ( II OSK 1448/10, por. także wyrok NSA z dnia 4 października 2012r. II OSK 1047/11 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ), powołanego zresztą także przez organy rozpatrujące sprawę, stosownie do którego zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi być dla właściciela lasu czymś niezbędnym w danej sytuacji, przy czym potrzeba ta powinna być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny sytuacji strony i jej argumentów. Ponadto nie wystarcza wykazanie wystąpienia uzasadnionych potrzeb po stronie właściciela lasu, natomiast konieczne jest jeszcze wykazanie ich szczególnego charakteru. Zgodzić należy się z Kolegium, że powoływane we wniosku okoliczności dotyczące zacienienia działki 307/1 czy przypadki zamierania sosny nie stanowią wyjątkowych sytuacji usprawiedliwiających zmianę lasu na użytek rolny i to bez względu na to, czy chodzi o całe działki, czy tylko ich część wskazaną we wniosku, na co, zdaje się, organy nie zwróciły uwagi. Co więcej, oględziny nieruchomości, jakie miały miejsce 27 marca 2013r., nie zawierają żadnej wzmianki pozwalającej na potwierdzenie tezy skarżących o zamieraniu drzew, stwierdzono natomiast, że na działce 307/2 rośnie sosna czarna i zwyczajna, jedynie na powierzchni 0,04 – 0,05 ha nie występuje roślinność leśna. Stwierdzono wprawdzie częściowe zacienianie działka nr 307/2, co wydaje się oczywiste, jeśli zważyć położenie jej wśród terenów leśnych, ale nawet skarżący, poza ogólną formułą o zacienianiu upraw, nie podał, jak ta okoliczność wpływa na ograniczenie możliwości jej zagospodarowania. W żadnym zaś razie nie ma podstaw, aby sądzić, tak jak uważają skarżący, że działki z uwagi na "wypad" drzew utraciły swój leśny charakter. W powołanym już wyroku trafnie zwrócono ponadto uwagę, że pojęcia "szczególnie uzasadnionej potrzeby" nie można utożsamiać ze szczególnie uzasadnionym interesem skarżącego. Nie są to bowiem pojęcia tożsame. Jakkolwiek zatem skarżący ma uzasadniony interes w żądaniu zmiany przeznaczenia działki z powodu przewidywanej budowy elektrowni wiatrowej, to nie oznacza jeszcze, że wystąpiła szczególnie uzasadniona potrzeba, aby takiej zmiany dokonać. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło