II SA/Lu 635/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz S. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 4 maja 2017 r., znak: [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia S. B. (dalej: "skarżący"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.; dalej: "ustawa Prawo budowlane"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia 28 marca 2017 r., znak: [...] [...], zwracające wniosek skarżącego dotyczący przenikania hałasu do mieszkania nr [...], znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w L.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy. W dniu 27 lutego 2017 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta L. wpłynęło pismo skarżącego z prośbą o interwencję w sprawie przenikania hałasu do mieszkania nr [...] znajdującego się w budynku położonym przy ul. [...] w L.. Skarżący wyjaśnił, że hałas ten wywołany jest puszczaniem wody w mieszkaniu nr [...], znajdującym się nad jego mieszkaniem we wskazanym wcześniej budynku. Organ pierwszej instancji wymienionym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., zwrócił to podanie skarżącemu, uznając, że zostało ono wniesione do niewłaściwego organu, gdyż właściwym w powyższej sprawie jest sąd powszechny. Organ wyjaśnił, że poruszana przez stronę w tym piśmie kwestia związana jest z przekroczeniem tzw. niedozwolonej immisji. To oznacza, że kwestia ta nie należy do zadań i kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, albowiem sprawy dotyczące hałasu w istniejących obiektach budowlanych można dochodzić w postępowaniu cywilnym przed właściwym sądem powszechnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podkreślił, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem. W wyniku rozpatrzenia zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo. Zdaniem tego organu, z pisma skarżącego z dnia 27 lutego 2017 r. wynika, iż do jego lokalu mieszkalnego nr [...] przenika hałas wynikający ze spuszczania wody w lokalu nr [...] znajdującym się w budynku położonym w L. przy ul. [...]. W tych okolicznościach stwierdzić należy, iż istota problemu sprowadza się do konfliktu sąsiedzkiego i polega na domniemanym przekroczeniu tzw. niedozwolonej immisji. Ta zaś problematyka wykracza poza kompetencje organów nadzoru budowlanego, a należy do kompetencji sądów powszechnych (art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459; dalej: "k.c."). W skardze do Sądu na powyższe postanowienie organu drugiej instancji Wojewody S. B. zarzucił organowi naruszenie: - art. 62 ust. 3 w zw. z art. 62 ust. 1pkt 4a oraz art. 66 ust. 1a ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niezastosowanie w sprawie i tym samym nierozpoznanie sprawy; - art. 66 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nierozpoznanie sprawy; - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez niedokładne i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, jak też niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Skarżący podkreślił, że przenikanie hałasu puszczanej wody w łazience mieszkania nr [...], znajdującego się nad jego mieszkaniem, uwidoczniło się dopiero od jesieni 2015 r., podczas gdy wielorodzinny budynek mieszkalny, w którym znajdują się te dwa mieszkania, oddano do użytku w 1994 r. Zdaniem strony, hałas ten powstał po samowolnej przebudowie instalacji wodnych wraz z urządzeniami sanitarnymi, w tym obejmującej zabudowę natrysku w miejsce wanny, jak też wskutek nieprawidłowej technologii przeprowadzonych robót instalacyjno-budowlanych w tej łazience, co w konsekwencji zmieniło akustykę przegród budowlanych i całego pomieszczenia. Wskazał, że ochrona przed hałasem w blokach mieszkalnych uregulowana została w przepisach § 323 - § 327 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Wymogów wynikających z tych przepisów należy ją przestrzegać zarówno podczas fazy projektowo-wykonawczej budynku, jak i przy przebudowie pomieszczeń w istniejących budynkach. Rozwiązania techniczne przyjęte podczas takich robót winny być uzgodnione z odpowiednimi instytucjami oraz z organami administracyjnymi. Dlatego też wniosek skarżącego z dnia 27 lutego 2016 r. został skierowany do organu pierwszej instancji, jako do organu powołanego do oceny legalności wykonanych robót budowlanych, w tym prawidłowości odstępstw od zatwierdzonego pozwoleniem na budowę pierwotnego projektu architektoniczno-budowlanego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia 28 marca 2017 r., znak: [...], zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy wskazane postanowienie organu pierwszej instancji o zwrocie opisanego na wstępie podania skarżącego, z uwagi na uznanie, że właściwym do jego rozpoznania jest sąd powszechny. Podstawę materialnoprawną tych postanowień stanowił art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W powołanym przepisie uregulowana jest sytuacja, gdy organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, nie jest właściwy w sprawie, a organ ten nie może ustalić organu właściwego albo gdy w sprawie właściwy jest sąd powszechny. W takiej sytuacji na organie administracji publicznej nie ciąży obowiązek przekazania sprawy do organu właściwego ani do sądu powszechnego, a jedynie zwrot podania wnoszącemu. Oczywiste jest jednak, że wydanie postanowienia o zwrocie postępowania może być wydane jedynie po wnikliwym zbadaniu treści podania skierowanego przez wnoszący je podmiot do organu administracji i ustaleniu, że niewątpliwie zawiera ono żądanie, które nie może zostać rozstrzygnięte w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego obu instancji wadliwie oceniły, że podanie skarżącego dotyczy przekroczenia tzw. niedozwolonej immisji, a tym samym, iż rozstrzygnięcie tego żądania należy do kompetencji sądów powszechnych, na podstawie art. 144 k.c. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w przypadku wątpliwości co do treści żądania zawartego w podaniu skarżącego 27 lutego 2017 r. skierowanym do organu pierwszej instancji, obowiązkiem tego organu było zwrócenie się do strony o sprecyzowanie tego żądania, w trybie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a. Skoro organ tego nie uczynił, to nie może – wbrew wyraźnej intencji skarżącego, jako wnoszącego to podanie – przypisywać mu odmiennego żądania. W świetle wyjaśnień skarżącego, zawartych zarówno we wskazanym wniosku, jak i w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji oraz w skardze do Sądu, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, iż skarżący zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego zbadania legalności robót budowlanych przeprowadzonych w lokalu mieszkalnym nr [...], znajdującym się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, położonym w L., przy ul. [...], które to roboty, zdaniem skarżącego, przeprowadzono około jesieni 2015 r. Skarżący twierdził też, że roboty te polegały na samowolnej przebudowie instalacji wodnych wraz z urządzeniami sanitarnymi. Zauważyć należy, że organy nadzoru budowlanego, mając na uwadze treść art. 83, art. 84 i art. 84a ustawy Prawo budowlane, obowiązane były do podjęcia z urzędu czynności zmierzających do precyzyjnego ustalenia, jakie roboty budowlane przeprowadzone zostały w opisanym lokalu mieszkalnym, a także czy w wyniku ich wykonania nie doszło do naruszenia przepisów ustawy Prawo budowlane oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że organy obu instancji nie przeprowadziły jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Tym samym organy te naruszyły nie tylko powołane przepisy, lecz również art. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., a organ odwoławczy także art. 136 k.p.a., zobowiązujące je do wyczerpującego ustalenia z urzędu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Uchybienie to niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem prowadziło do bezprawnego uchylenia się przez organy od rozstrzygnięcia istoty sprawy. Mając na powyższe uwadze, Sąd zobligowany był zatem do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., uwzględnią dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa oraz wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Organy administracji zapewnią przy tym udział w postępowaniu wszystkim stronom postępowania, zgodnie z art. 10 i art. 28 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.