II SA/Lu 638/05

WyrokWSA w Lublinie2006-01-25

Skład orzekający: Krystyna Sidor, Jerzy Drwal, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek o nakazanie wykonania czynności ograniczających negatywny wpływ na środowisko, jeśli strona wnioskująca nie przedstawiła dowodów na negatywne oddziaływanie, a organ nie stwierdził takiego oddziaływania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, jeśli brak jest przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Brak dowodów na negatywne oddziaływanie na środowisko nie oznacza, że postępowanie nie powinno być prowadzone, a jedynie, że wniosek strony nie został uwzględniony. Dopiero wynik postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek L. S., który domagał się nakazania sąsiadom (w tym J. H.) cięcia drewna na opał oraz wykonywania prac remontowych w kabinach dźwiękoszczelnych. Organ I instancji (Burmistrz) odmówił nakazania tych czynności, stwierdzając brak negatywnego oddziaływania na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. H. złożył skargę do WSA, zarzucając organom prowadzenie bezprzedmiotowego postępowania i brak przeprowadzenia czynności wstępnych w celu uwiarygodnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Protokolant Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania cięcia drewna i wykonywania prac remontowych w kabinach dźwiękochłonnych oddala skargę. Decyzją Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...], odmówiono nakazania J.H., J. P., A. S., R. Z., M. S. i J. S. – cięcia drewna na opał oraz wykonywania prac remontowych w kabinach dźwiękoszczelnych na terenie swoich nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. (Nr rep. [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), Samorządowe Kolegium odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania J. H., utrzymało powyższą decyzję w mocy W uzasadnieniu Kolegium podało, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie wszczęto na wniosek L. S. z dnia 30 listopada 2004 r., domagającego się od Burmistrza nakazania najbliższym sąsiadom, by dokonywali cięcia drewna na opał oraz wykonywali prace remontowe w kabinach dźwiękoszczelnych. J.H., J.P. A.S., R.Z., M.. i J.S. zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie emitowania hałasu do środowiska przy wykonywaniu prac remontowych oraz prac związanych z przygotowywaniem drewna na opał, natomiast wnioskodawcę wezwano do przedstawienia dowodów wskazujących, że eksploatacja urządzeń służących do takich prac powoduje emisję hałasu ponad dopuszczalne normy. L.S. nie przedstawił żadnych dowodów i nie zarzucał, że eksploatacja urządzeń do cięcia drewna przez podane osoby powoduje hałas, który negatywnie oddziaływuje na środowisko. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynikało, że faktycznie takiego oddziaływania nie stwierdzono i nie ma podstaw do wydania decyzji w trybie art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska, nakazującej wyżej wymienionym osobom wykonanie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko. J. H. brał udział w tym postępowaniu. Jego wniosek o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem brak przesłanek do uwzględnienia żądania stron nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę czy wniosek strony był uzasadniony. W skardze do Sądu J. H. zarzuca, że organ I instancji zobowiązany był przeprowadzić czynności wstępne w ramach, których należało domagać się od wnioskodawcy sprecyzowania lub uwiarygodnienia treści wniosku, pod kątem czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Decyzję organu nazwał bezzasadną argumentując, że przeprowadzone postępowanie to było postępowaniem bezprzedmiotowym. We wnioskach skarżący domagał się uchylenia decyzji Kolegium i decyzji Burmistrza . W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegała zgodność wydanej decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia tak określonego kryterium, należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty i temu służy działalność orzecznicza organów administracji publicznej, które w ramach tej działalności konkretyzują prawo lub obowiązki stron postępowania w danej instancji. Wynika to wprost z treści art. 104 § 1 i 2 kpa. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęto i przeprowadzono na wniosek L. S., domagającego się od Burmistrza nakazania skarżącemu oraz wskazanym we wniosku osobom (J.P., A.S.,. R.Z., M.S. i J.S.) cięcia drewna na opał oraz prowadzenia prac remontowych w kabinach dźwiękochłonnych, bądź też wydania zakazu wykonywania takich prac. Organ nie uwzględnił wniosku L.S. i odmówił nakazania skarżącemu oraz pozostałym wymienionym w decyzji osobom, cięcia drewna na opał oraz wykonywania prac remontowych w kabinach dźwiękoszczelnych na terenie swoich nieruchomości, powołując się na treść przepisu art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) przewidującego, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej eksploatującej instalację w ramach zwykłego korzystania ze środowiska lub eksploatującej urządzenie wykonania w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko. Pojęcie instalacji i urządzenia zdefiniowano w ustawie. W myśl art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, ilekroć jest mowa o eksploatacji instalacji lub urządzenia rozumie się przez to użytkowanie instalacji lub urządzenia oraz utrzymywania ich w sprawności. Za instalację ustawodawca uznaje stacjonarne urządzenie techniczne, zespół takich urządzeń powiązanych technologicznie do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję (art. 3 pkt 6 ustawy). Emisje te wprowadzone bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności człowieka, do powietrza, gleby lub ziemi energie takie jak ciepło czy hałas (art. 3 pkt 4 ustawy). Stosownie do art. 3 pkt 42 ustawy, urządzeniami są niestacjonarne urządzenia techniczne, w tym środki transportu. W świetle przytoczonych unormowań ustawy Prawo ochrony środowiska, osoba dotknięta hałasem ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, w żądaniu wydania przez organ administracji publicznej decyzji zmierzającej do ochrony jej interesu prawnego. Stosownie do art. 61 § 3 kpa, datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W tych okolicznościach skarżący nie ma racji twierdząc, że organ nie powinien wszczynać postępowania administracyjnego, a jego działania w pierwszej kolejności powinny ograniczać się do czynności "wstępnych" w celu "uwiarygodnienia" złożonego przez L.S. wniosku, a jeśli już wszczęto postępowanie w tej sprawie, to należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe. Zarzut powyższy nie jest usprawiedliwiony. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wtedy, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Trzeba przy tym odróżniać przypadki bezprzedmiotowości postępowania od braku przesłanek do uwzględnienia żądania strony, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie organu żądanie L.S. było niezasadne. Nie oznacza to jednak, że postępowanie w tej sprawie należało umorzyć, jak tego skarżący domagał się w piśmie z dnia 5 stycznia 2005 r. Umorzenie postępowania biorąc pod uwagę treść przepisu art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska stanowiącego podstawę do orzekania przez organ o nałożeniu na osoby eksploatujące instalacje lub urządzenie, obowiązku wykonania czynności, które by ograniczały negatywne oddziaływanie na środowisko, byłoby działaniem prowadzącym do uchylania się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 105 § 1 kpa, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. W literaturze przedmiotu podnosi się, że bezprzedmiotowość postępowania powstaje wtedy gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, a o faktycznych przyczynach utraty przez sprawę charakteru administracyjnego, można mówić wtedy, gdy ustał stan faktyczny podlegający rozstrzygnięciu przez organ w drodze decyzji, natomiast o bezprzedmiotowości z przyczyn prawnych – gdy obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty (zob. A.Wróbel: "Kodeks postępowania administracyjnego". Zakamycze 2004, str. 177-178). Rozpoznawaną sprawę trudno ocenić jako nie mającą cech sprawy administracyjnej. Na marginesie powyższych rozważań należy podkreślić, że skarżący brał udział w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Podnoszona przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, okoliczność, że nie jest on właścicielem nieruchomości, do której odnosiło się rozstrzygniecie organu, nie ma znaczenia w świetle dyspozycji art. 363 ustawy Prawo ochrony środowiska, skoro w przepisie tym mowa jest o eksploatacji urządzeń, do których zaliczyć trzeba piły do cięcia drewna , niezależnie od miejsca, w którym się z nich korzysta. Z tych też względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz., 1270 ze zm.). kg

Powołane przepisy

art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 363 ustawyart. 105 § 1art. 1 § 1art. 104 § 1art. 3 pkt 3art. 3 pkt 6 ustawyart. 3 pkt 4 ustawyart. 3 pkt 42 ustawyart. 28 kpart. 61 § 3 kpart. 105 § 1 kp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło