II SA/Lu 639/08
WyrokWSA w Lublinie2009-06-18
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Leszek Leszczyński, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zjazd z drogi gminnej, wykonany bez pozwolenia na budowę, stanowi obiekt budowlany podlegający nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli gmina posiada pozwolenie na modernizację drogi obejmujące budowę zjazdów?Ratio decidendi
Zjazd z drogi gminnej, będący elementem drogi i zaliczany do IV kategorii obiektów budowlanych, wymaga pozwolenia na budowę. Wykonanie takiego zjazdu bez wymaganego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, która obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki, po uprzednim umożliwieniu inwestorowi legalizacji obiektu. Posiadanie przez gminę pozwolenia na modernizację drogi nie uprawnia indywidualnego inwestora do budowy zjazdu bez uzyskania własnego pozwolenia lub przeniesienia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. S. kwestionował decyzję nakazującą rozbiórkę zjazdu z drogi gminnej na jego działkę, wykonanego bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę z powodu braku pozwolenia i niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji z powodu wadliwości proceduralnych (skierowanie do pełnomocnika zamiast do stron) i wydał własną decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący podnosił, że zjazd nie jest obiektem budowlanym i że gmina posiada pozwolenie na modernizację drogi obejmujące zjazdy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli I. oddala skargę; II. przyznaje [...] L. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy), w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 – ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) nakazał rozbiórkę zjazdu z drogi gminnej nr [...] (działka nr [...]) na działkę nr [...] (wcześniej nr [...] i [...]) w miejscowości P. gm. G..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podkreślił, że oględziny przeprowadzone w dniu 22 sierpnia 2007 r., wykazały, że wykonany został zjazd z drogi nr [...] mający umożliwić dostęp do działki będącej własnością A. i J. S.. Na budowę zjazdu inwestor nie okazał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie Urząd Gminy G. pismem z dnia 3 stycznia 2008 r. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego , że inwestorzy nie uzyskali zgody na wykonanie powyższego zjazdu.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestorów do dostarczenia do Inspektoratu wskazanych w postanowieniu dokumentów. Wobec niewykonania w zakreślonym terminie powyższego obowiązku decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego zjazdu z drogi gminnej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S.. Wskazał w nim, że rzekomy "zjazd" wykonany do jego działki nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, nie spełnia żadnych norm techniczno budowlanych określonych dla zjazdów, są to jedynie ułożone płyty ażurowe, bez podbudowy, stabilizacji odwodnień, spadków i przepustów.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane J. i A. S. rozbiórkę zjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...] (wcześniej nr [...]i [...]) w miejscowości P. Gm. G.. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu w związku nie wykonaniem w oznaczonym terminie obowiązku nałożonego na inwestora postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja powyższa została skierowana do pełnomocnika stron – R.S., co stanowiło naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. Oznaczenie stron lub strony wskazuje na podmioty praw lub obowiązków, a więc te, które z decyzji nabyły prawa lub dla których ona ich nie tworzy. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na postawie art., 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił orzeczenie z dnia [...] czerwca 2008 r.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J. S.. W skardze do tut. Sądu wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Powtarzając i rozwijając argumentację zawartą we wcześniejszym odwołaniu, wskazał, że "zjazd" nie jest obiektem budowlanym. Ponadto Urząd Gminy G. posiada prawomocne pozwolenie na modernizację drogi gminnej, obejmujące budowę zjazdów do wszystkich działek, zatem ubieganie się o kolejne pozwolenie byłoby zdaniem skarżącego bezprzedmiotowe.
Odpowiadając na zawarte w skardze zarzuty organ II instancji wskazał, że w sprawie bezspornie ustalono, iż inwestor wykonał zjazd z drogi gminnej Nr [...] na działkę Nr [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zgodnie z ustawą Prawo budowlane zjazd jest elementem drogi publicznej i należy do IV kategorii obiektów budowlanych, a zatem nie jest obiektem przeznaczonym do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych. Fakt posiadania przez Urząd Gminy G. pozwolenia na budowę zjazdu nie uprawniał skarżącego do jego budowy, gdyż inwestor nie uzyskał zgody strony na rzecz której decyzja została wydana i nie uzyskał przeniesienia decyzji i przyjęciem warunków w niej zawartych. Wobec powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Art. 48 ustawy Prawo budowlane przewiduje obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej, jednakże sankcję taką organ stosuje dopiero po umożliwieniu inwestorowi legalizacji obiektu. Jak wynika z opisu przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego podjął w przedmiotowej sprawie wszystkie czynności wymagane prawem umożliwiające A. i J. S. legalizację wykonanego zjazdu z działki. Okoliczność, że nałożone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązki nie zostały wykonane obligowała organ do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że zarzut skarżącego jakoby inwestycja nie mogła zostać uznana przez organy nadzoru budowlanego za obiekt budowlany i w konsekwencji nie wymagała pozwolenia na budowę, za nieuzasadniony. Zjazd z drogi trafnie został zaliczony przez organy obu instancji do kategorii budowli, o której mowa w art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z powyższą regulacją budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Zjazd stanowi element drogi, i zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawo budowlane, zalicza się do kategorii IV obiektów budowlanych. Budowa zaś elementu drogi w postaci zjazdu, będącego obiektem budowlanym na zasadach określonych w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
J. S. wielokrotnie w toku postępowania administracyjnego powoływał się na fakt posiadania przez Urząd Gminy G. pozwolenia na budowę zjazdu. Zgodnie z dołączoną do akt sprawy decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. udzielającą Gminie G. pozwolenia na budowę w zakresie modernizacji drogi gminnej nr [...] oraz projektem budowlano-wykonawczym w zakresie robót przewidziano zjazdy do pól i gospodarstw utwardzone na dł. 1,5 m do końca pasa drogowego. Z informacji przedstawionej przez Urząd Gminy na wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2007 r. wynika, że z uwagi na ograniczone środki finansowe w budżecie gminy nie został wykonane zjazdy gospodarcze do posesji a ich realizację przewiduje się na rok 2009 r. Skarżący legitymował się jedynie zgłoszeniem zamiaru budowy z dnia 2 marca 2004 r. bramy wjazdowej z furtką i osłoną śmietnikową oraz drogi dojazdowej w postaci utwardzenia powierzchni gruntu na działce płytami betonowymi tzw. trawnikowcami.
Przepisy prawa budowlanego przewidują możliwość przeniesienia pozwolenia na budowę na inny podmiot. Zgodnie z art. 40 ust. 1 organ który wydał decyzję określoną w art. 28 jest obowiązany za zgodą strony na rzecz której decyzja została wydana do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt. 2. Istota takiej decyzji jest jedynie zmiana adresata decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy czym podkreślić należy, że organ jest związany wolą stron co do dokonania przeniesienia tzn. jest zobowiązany do wydania pozytywnej decyzji o przeniesieniu pozwolenia jeżeli spełnione zostaną przesłanki zawarte w art. 40 ust. 1. Skarżący jednak z tej możliwości nie skorzystał.
Wskazać ponadto należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2008 r. orzekając o wstrzymaniu robót budowlanych i nakazując inwestorom przedłożenie wyszczególnionych w postanowieniu dokumentów, wskazał, że w rozpatrywanym przypadku istnieje możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Pouczył także inwestorów, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższego obowiązku zostanie nakazana w drodze decyzji rozbiórka obiektu.
Odnosząc się do zarzutu J. S., że jego żona A. S. nie brała udziału w postępowaniu przed organami administracji, Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 25 lipca 2007 r. podpisane przez A. S. i J. S. ustanawiające R. S. pełnomocnikiem stron, obejmujące zastępowanie oraz działanie w ich imieniu we wszelkich sprawach prowadzonych przez Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Zgodnie z wolą inwestorów zarówno organ I jak i II instancji dostarczał wyznaczonemu pełnomocnikowi wszystkie pisma kierowane do stron, zawiadomienia oraz dopuszczał do udziału w toczącym się postępowaniu.
W ocenie Sądu zasadne było także uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy z tego powodu, że decyzja ta nie została skierowana do inwestorów, wykonujących przedmiotowy zjazd. Nie było bowiem potrzeby przeprowadzania ponownego postępowania dowodowego, a brak prawidłowo określonego adresata był jedynym uchybieniem organu I instancji. Nie było zatem zasadne przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania, a decyzja reformatoryjna mogła w pełni stwierdzone uchybienie usunąć.
W tym stanie rzeczy wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz przepisów § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 2 ust. 3, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło