II SA/Lu 640/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] D. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złote w tym 22 % podatku od towarów i usług w kwocie 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złote tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia czerwca 2006 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia kwietnia 2006 r. Nr [...], nakazującą G. M. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 667 przy ul. [...] w miejscowości P. gmina Ch. realizowanego bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż wykonany przez inwestora budynek nie odpowiada warunkom dokonanego przez G. M. w dniu sierpnia 2005 r. zgłoszenia. Zgłoszenie to (Nr [...]) dotyczyło zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną o wymiarach 4,80 x 7,20 m (pow. zabudowy do 35 m2), usytuowanego, zgodnie z załącznikiem graficznym do zgłoszenia, na działce o numerze ewid. 667 w odległości 15,00 m od budynku mieszkalnego na tej działce i w odległości 4,00 m od granicy z działką sąsiednią o numerze ewid. 668. Z treści protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 12 października 2005 r. wynika natomiast, że na działce nr ewid. 667 realizowany jest budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 8,03 x 6,02 m (pow. zabudowy powyżej35 m2), zlokalizowany w odległości 21,90 m od budynku mieszkalnego na tej działce i w odległości 4,20 m od granicy z działką sąsiednią. Organ administracji stwierdził, iż zarówno powierzchnia zabudowy, jak i lokalizacja realizowanego budynku gospodarczego nie są zgodne z wymienionym zgłoszeniem zamiaru budowy, zatem zgłoszenie to dotyczy zamiaru budowy budynku innego niż realizowany. Nie podzielono również twierdzenia skarżącej, iż przedmiotowa inwestycja stanowi remont istniejącego wcześniej i będącego w złym stanie technicznym budynku, gdyż nie spełnia warunków określonych w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika, że w miejscu rozebranego wcześniej drewnianego budynku gospodarczego skarżąca realizuje nowy budynek gospodarczy, murowany, co w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane stanowi budowę obiektu w określonym miejscu. Taka inwestycja natomiast może być rozpoczęta jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzono dalej, iż lokalizacja spornego obiektu nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Chełm, ani przepisów techniczno-budowlanych, w związku z czym możliwe jest doprowadzenie spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dlatego też organ nadzoru budowlanego I instancji, powołując art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia listopada 2005 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy realizowaniu omawianego budynku, nakładając na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w terminie do dnia marca 2006 r. G. M. nie wykonała tych obowiązków w wyznaczonym terminie i dlatego zgodnie z art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane PINB zasadnie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Na powyższą decyzję G. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wskazała, iż naruszają one jej interes prawny poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż na budowę przedmiotowego budynku dokonała w Starostwie Powiatowym w dniu sierpnia 2005 r. zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia budowy w trybie art. 30 w związku z art. 29 ust 1 pkt 1 lit. a prawa budowlanego. W trakcie rozpoczynania budowy, za namową członków rodziny, skarżąca zmieniła usytuowanie zgłoszonego budynku. O zmianie usytuowania i wielkości budynku ktoś poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który wszczął postępowanie administracyjne dotyczące prowadzonej budowy i poprowadził je w trybie art. 48 prawa budowlanego. W ocenie skarżącej, postępowanie administracyjne organów nadzoru budowlanego powinno być prowadzone nie w trybie art. 48, a w trybie art. 50 i 51 w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przez nakazanie częściowego wykonania rozbiórki budynku i wykonania go zgodnie z wymiarami określonymi w dokonanym zgłoszeniu organowi administracji architektoniczno-budowlanej z dnia sierpnia 2005 r. Zatem zastosowanie w stosunku do rozpoczętej budowy budynku gospodarczego art. 48, a nie art. 50 i 51 prawa budowlanego, przy uwzględnieniu zmiany jego usytuowania, skarżąca uważa za naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu art. 48 prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż G. M. prowadziła inwestycję budowlaną polegająca na budowie, na nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 667 w miejscowości P., budynku gospodarczego o wymiarach zewnętrznych 8,03 x 6,02 m, zlokalizowanego w odległości 21,90 m od budynku mieszkalnego na tej działce i w odległości 4,20 m od granicy z działką sąsiednią. Bezspornym jest również, iż inwestycja ta nie odpowiada warunkom przedstawionym przez skarżącą w zgłoszeniu zamiaru budowy budynku gospodarczego z dnia sierpnia 2005 r. Jak wynika bowiem z prawidłowych ustaleń organów administracji, ani powierzchnia tego budynku, ani usytuowanie na działce nr 667 nie odpowiada warunkom tego zgłoszenia. Nadto skarżąca sama przyznaje w skardze, iż za namową rodziny zmieniła usytuowanie zgłoszonego budynku, co potwierdzają przeprowadzone w dniu października 2005 r. oględziny. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie są poprawne, a sposób ich przeprowadzenia zgodny z regułami określonymi przez proceduralne normy prawne. Nadto Sąd, badając legalność postępowania organów w każdej płaszczyźnie (w tym również formalnej), nie znalazł żadnych podstaw, aby je kwestionować. Tym samym za punkt wyjścia do prawnych rozważań – gdyż ten aspekt sprawy jest kwestionowany w skardze – należy przyjąć, iż na działce nr ewidencyjny 667 w miejscowości P. organy administracji stwierdziły prowadzenie przez G.M. inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego o określonych wyżej wymiarach i usytuowaniu. Inwestor nie legitymował się przy tym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę tego obiektu budowlanego. Wobec powyższego obowiązkiem właściwego organu nadzoru budowlanego było przystąpienie do usunięcia skutków popełnionej samowoli budowlanej. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji – (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – dalej jako Pr. Bud., przewiduje dwa tryby postępowania zmierzające do legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Pierwszy z nich określony jest w przepisach art. art.: 48, 49, 49a i 49b Pr. Bud. w zakresie inwestycji polegających na budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Drugi natomiast określony jest w przepisach art. 50 i 51 Pr. Bud. i dotyczy sytuacji realizowania określonych inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ innych inwestycji niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Pr. Bud. Z porównania tych trybów wynika, iż zastosowanie jednego z nich zależy od rodzaju inwestycji dokonywanych w warunkach samowoli budowlanej. I tak, jeżeli inwestycją jest budowa lub wybudowanie obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, to organy administracji stosują odpowiednio przepis art. 48 bądź art. 49b Pr. Bud. Natomiast tryb przewidziany w art. 50 i 51 Pr. Bud. dotyczy wszystkich innych niż budowa robót budowlanych oraz obiektów budowlanych lub ich części budowanych lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi albo też takich, których budowa nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia (tak Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2005 r., s. 138, por. również stanowisko NSA zawarte w uchwale z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt OPS 3/97, ONSA 1998, nr 1, poz. 3 oraz wyrok NSA z dnia 28 maja 2001 r., sygn. akt OSA 2/01, ONSA 2001, nr 4, poz. 143). W realiach niniejszej sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, iż inwestycja prowadzona przez G. M. polegała na budowie obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Pr. Bud. budowa polega bowiem na wykonywaniu obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowie, rozbudowie lub nadbudowie obiektu budowlanego. Jak już wyżej wspomniano, inwestycja ta nie została objęta dokonanym przez inwestora zgłoszeniem. Tym samym, wobec stwierdzenia dokonania tego rodzaju inwestycji, słusznie zastosowany został tryb legalizacji samowoli budowlanej przewidziany w przepisach art. 48 ust. 2 i nst. Pr. Bud. Wniosek taki wyklucza jednocześnie możliwość prowadzenia legalizacji na podstawie przepisu art. 50 i 51 Pr. Bud. Zasadnie zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zbadał warunki legalizacji popełnionej samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 i postanowieniem z dnia listopada 2005 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, nakładając jednocześnie na inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów warunkujących zalegalizowanie przedmiotowej inwestycji. Bezspornym jest, iż G. M. w wyznaczonym przez organ terminie nie złożyła przedmiotowych dokumentów, czego prawną konsekwencją jest, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 48 ust. 4 Pr. Bud., nakazanie rozbiórki danego obiektu budowlanego. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś skarga G. M. jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c i § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi skarżącej ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji wyroku.