II SA/Lu 642/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal /sprawozdawca/, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant st.ref.Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie wymagań ochrony środowiska oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Wójt Gminy wymierzył Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych karę pieniężną w kwocie 507.794,5 zł za usunięcie – bez wymaganego zezwolenia - drzew przy drodze Nr [...]. Od decyzji Wójta Gminy w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na rozprawie przed Kolegium, przeprowadzonej z udziałem stron w dniu [...] r. pełnomocnik Zarządu Dróg Powiatowych - uznając się następcą prawnym Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych na podstawie art. 103 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) - cofnął odwołanie. Decyzją z [...] r. Rep. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze, wobec cofnięcia odwołania. Wskutek umorzenia postępowania odwoławczego decyzja Wójta stała się ostateczna i orzeczona w niej kara pieniężna podlegała ściągnięciu w trybie określonym przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po rozpoznaniu wniosku Zarządu Powiatu z dnia [...] r. o wznowienie postępowania w tej sprawie Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na niezachowanie miesięcznego terminu określonego w art. 148 kpa do złożenia wniosku, uznając, że doręczenie decyzji Zarządowi w dniu 28 września 2000 r. nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Po rozpatrzeniu skargi Zarządu Powiatu, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wyrokiem z dnia 4 czerwca 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 384/01 stwierdził nieważność decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. nr[...]. W świetle uzasadnienia wyroku, organem który wydał decyzję w ostatniej instancji było Samorządowe Kolegium Odwoławcze i to ono było organem administracji publicznej właściwym w sprawie wznowienia postępowania – zgodnie z treścią art. 150 § 1 kpa. Zatem Wójt Gminy wydając decyzję odmawiającą wznowienia postępowania dopuścił się naruszenia przepisu o właściwości (to jest art. 150 § 1 kpa), co skutkowało nieważnością decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Natomiast decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję dotknięta wadą nieważności, w rażący sposób naruszała prawo (art. 138 § 1 pkt 1 kpa) i z tego powodu również była nieważna stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Sprawa z wniosku Zarządu Powiatu z dnia [...] r. o wznowienie postępowania była przedmiotem ponownej analizy Kolegium, które decyzją z dnia [...] r. Nr Rep. [...] wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 § 1 i art. 149 § 3 kpa, odmówiło wznowienia postępowania w tej sprawie. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ argumentował po pierwsze, że legitymowanym do udziału w sprawie był Zarząd Dróg jako następca prawny Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych, zobowiązany do zapłaty kary pieniężnej. Po drugie, wniosek Zarządu Powiatu o wznowienie postępowania został zgłoszony po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 kpa. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 1662/02 odrzucił skargę Zarządu Powiatu na powyższą decyzję jako prawnie niedopuszczalną wobec nie wyczerpania przez skarżącego środków przysługujących mu w trakcie postępowania instancyjnego. Zarząd Powiatu wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie przez Kolegium sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. Termin ten został przywrócony - postanowieniem Kolegium z dnia [...] r. Nr Rep. [...], a decyzją tego organu z dnia [...] r. o tym samym numerze utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] W skardze z dnia 23 sierpnia 2004 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie , Zarząd Powiatu zarzucił przede wszystkim naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 4, art. 29 i art. 30 § 1, 3 i 4 kpa. W uzasadnieniu skargi Zarząd Powiatu podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.Nr Rep. [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną (decyzją Nr Rep. [...] wydaną przez Kolegium w dniu [...] r.) o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie wymierzenia Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych kary pieniężnej w kwocie 507.794,00 zł za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia - narusza prawo, bowiem skarżący nie brał udziału w postępowaniu poprzedzającym decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skarżący zwracał uwagę, że Zarząd Dróg Powiatowych nie był uprawniony do reprezentowania następcy prawnego byłej Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych, w trakcie rozprawy administracyjnej z dnia [...] r. przeprowadzonej przez Kolegium. Zarząd Powiatu argumentował, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] r. została mu doręczona w dniu 28 września 2000 r., a zatem wniosek o wznowienie postępowania mógł być złożony w terminie do dnia 28 października 2000 r. i ten termin został zachowany. Skarżący podniósł także, że Zarząd Dróg Powiatowych nie jest następcą prawnym byłej DODP , co wynikało z analizy art. 103 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872) oraz przepisów art. 19 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.). Zatem naruszony został przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż Zarząd Powiatu bez własnej winy nie uczestniczył w postępowaniu. Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Podnieść należy, że zarzuty natury proceduralnej skierowane w stosunku do decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...] wymierzającej karę pieniężną oraz do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr Rep.[...] w związku z brakiem umocowania Zarząd Dróg Powiatowych do reprezentowania Zarządu Powiatu na rozprawie nie miały w rozpoznawanej sprawie - istotnego znaczenia . Wymagały jednak omówienia , bowiem skład orzekający nie podziela poglądu prawnego wyrażonego przez Kolegium, twierdzącego, że nie można przyznać racji skarżącemu, iż nie brał on udziału w sprawie, skoro jego jednostka organizacyjna korzystała z praw strony w postępowaniu i w nim uczestniczyła. Bezspornym w sprawie było, że decyzja Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...] została skierowana do Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. DODP utraciła byt prawny w związku z reformą administracyjną kraju. Stosownie do art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872), z dniem 1 stycznia 1999 r. dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie nie wymienione w ust. 1, stają się drogami powiatowymi. Droga [...]-[...]n oznaczona numerem [...] ma obecnie status drogi powiatowej. Zgodnie z art. 103 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające (...) – zarządca drogi powiatowej lub wojewódzkiej, który przejął właściwe drogi, jest następcą prawnym dotychczasowego zarządu dróg i wstąpił w jego prawa i obowiązki, w szczególności wynikające z zawartych umów i porozumień oraz wydanych decyzji administracyjnych. Stosownie do art. 19 ust. 2 pkt 3 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.),zarządcą dróg powiatowych jest zarząd powiatu. Zarząd dróg jest natomiast jednostką organizacyjną zarządcy drogi (art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych), a do zarządzania drogami powiatowymi na obszarze powiatu [...] powołany został Zarząd Dróg Powiatowych na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służby liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz.U. Nr 156, poz. 1027) oraz Załącznika Nr 1 do tego rozporządzenia (por. Dział VIII pkt 17). Prowadziło to do wniosku, że Zarząd Dróg Powiatowych nie jest zarządcą drogi powiatowej [...]-[...] i nie jest następcą prawnym Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych. W tej sytuacji zarzut wadliwej reprezentacji Zarządu Powiatu na rozprawie przed Kolegium był słuszny. Jednakże zarzut ten - w ocenie Sądu - nie podważał legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd bowiem miał na uwadze kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Kolegium, że wniosek Zarządu Powiatu z dnia [...] r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją został złożony po upływie ustawowego terminu przewidzianego w art. 148 § 2 kpa, zgodnie z którym wniosek należało złożyć w terminie miesiąca od dnia, kiedy Zarząd dowiedział się o decyzji wymierzającej karę pieniężną. Zarząd Powiatu wiedział już w dniu 7 września 2000 r. o wydanej decyzji przez Wójta Gminy. Świadczyła o tym treść odwołania Zarządu Powiatu z dnia 21 listopada 2000r. od decyzji Wójta Gminy U. z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał w swoim odwołaniu, iż " w dniu 7 września 2000 r. Powiatowy Zarząd Dróg zawiadomił Zarząd Powiatu o decyzji Wójta Gminy, przedmiotem której jest kara pieniężna za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia" . Do akt sprawy dołączono przedmiotowe odwołanie Zarządu Powiatu (k. 12,13, 14 akt). Zatem złożony przez skarżącego w dniu 16 października 2000 r. wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego był wnioskiem spóźnionym (wobec posiadanej w dniu 7 września 2000 r. przez Zarząd Powiatu informacji o decyzji Wójta Gminy ) Termin do żądania wznowienia postępowania (na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa ) należało liczyć od daty powzięcia wiadomości o decyzji, a nie od dnia kiedy stronie doręczono decyzję. W myśl art. 149 § 3 kpa, odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Zdaniem składu orzekającego, nie można w tej sytuacji kwestionować decyzji o odmowie wznowienia postępowania jeżeli strona zgłosiła żądanie wznowienia z uchybieniem terminu. Podzielając argumenty podniesione przez Kolegium w tym zakresie, Sąd nie uznał zarzutów i wniosków skargi jako zasługujących na uwzględnienie. Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.