II SA/Lu 642/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz -sprawozdawca, Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi R. J. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje z dnia [...],nr [...] II. zasądza od kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] r. Nr [...] i poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie przyznania R. O. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że R. O. ubiegała się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że urodziła się dnia [...] marca 1945 r. w G. w Niemczech, gdzie jej rodzice przebywali na robotach przymusowych. Decyzją z dnia [...] r. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...]r. odmówiono jej przyznania uprawnień kombatanckich wskazując, że podawane przez nią okoliczności nie stanowią ustawowej podstawy przyznania uprawnień kombatanckich. R. O. złożyła następnie nowy wniosek po przyznanie uprawnień kombatanckich podając jako podstawę żądania, te same co poprzednio okoliczności. Zgodnie z art. 235 § 1 kpa pismo jej zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 § 1 kpa ponieważ strona nie powołała się na ustawowe przesłanki wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Przepisy ustawy o kombatantach z urodzeniem się w Niemczech w czasie deportacji rodziców do pracy przymusowej nie wiążą dla dziecka żadnych skutków prawnych. Podstawą przyznania uprawnień kombatanckich nie może też być wcześniejszy pobyt matki w obozie w Z., bowiem przepisy ustawy dla przyznania uprawnień wymagają, by w obozie lub innym miejscu odosobnienia przebywała osobiście osoba zainteresowana a nie członkowie jej rodziny. Kierownik Urzędu sygnalizował R. O., że podawane przez nią okoliczności odebrania dziecka matce bezpośrednio po urodzeniu oraz umieszczenie w ochronce mogą stanowić podstawę przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach pod warunkiem, że przedłoży ona decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej okoliczność, o której mowa w powołanym art. 4 ust. 2 ustawy. W tym celu postanowieniem z dnia 6 maja 2005 r. zawiesił postępowanie do czasu przedstawienia takiej decyzji ale R. O. wniosła o podjęcie postępowania wskazując, że występowanie do Prezesa IPN jest bezprzedmiotowe. Tym samym należało uznać, że strona z okoliczności umieszczenia w ochronce nie zamierza wywodzić skutków prawnych, podjąć zawieszone postępowanie i wydać rozstrzygnięcie merytoryczne na podstawie art. 154 § 1 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła R. O., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu orzekającego zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Podniosła w skardze, iż fakt jej urodzenia w czasie pobytu rodziców na robotach przymusowych w III Rzeszy oraz warunki pobytu w Niemczech powinny uprawniać ją do uznania za osobę podlegającą represjom wojennym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit . b ustawy kombatanckiej . W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Nie jest przy tym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) związany granicami skargi, co oznacza, że przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] wydane zostały z naruszeniem prawa, aczkolwiek z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy żądanie skarżącej przyznania jej uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że urodziła się ona w dniu [...] marca 1945 r. na terytorium III Rzeszy w trakcie pobytu jej rodziców na robotach przymusowych, zostało rozstrzygnięte odmownie decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...], utrzymaną w mocy decyzją tego organu, wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa z dnia [...] r. Nr [...] Skarżąca nie skorzystała z możliwości zaskarżenia tej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (bezsporne), przez co decyzja ta stała się prawomocna. W dniu 8 października 2001 r. skarżąca R. O. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z pismem, w którym wnosiła o wznowienie postępowania w sprawie przyznania jej uprawnień kombatanckich (k.19 akt administracyjnych). W obszernej korespondencji kierowanej następnie do organu R. O. wyjaśniała, że po urodzeniu została odebrana rodzicom i umieszczona w ochronce, co w jej przekonaniu stanowi podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Na okoliczność odebrania rodzicom i umieszczenia w jednostce opiekuńczej dołączyła pisemne zeznania świadków (k.21, 25, 28 akt adm.). W sytuacji złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania i zgłoszenia nowych okoliczności nie znanych organowi w uprzednim postępowaniu, nietrafnym było przyjęcie przez organ orzekający, iż strona domaga się zmiany decyzji w trybie art. 154 kpa. Skoro strona domagała się wznowienia postępowania i wskazała, jej zdaniem, nowe okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, to organ powinien te okoliczności ocenić w trybie wznowieniowym, przewidzianym w art. 149 kpa. Złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek, gdy nie zachodzą okoliczności wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia. Postanowienie takie jest jedynie aktem procesowym, wszczynającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście w danej sprawie wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa. Stąd też prawnie niedopuszczalne jest stanowisko zaskarżonej decyzji o potraktowaniu wniosku o wznowienie postępowania , jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. kg