II SA/Lu 642/06

WyrokWSA w Lublinie2006-10-24

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Maciej Kierek, Leszek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli właściciel samowolnie zmienił sposób użytkowania, nie przedstawił wymaganej dokumentacji do legalizacji i nadal użytkuje obiekt w zmieniony sposób pomimo sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdy właściciel samowolnie zmienił sposób użytkowania, nie przedstawił wymaganej dokumentacji do legalizacji, a także nadal użytkuje obiekt w zmieniony sposób pomimo sprzeciwu organu architektoniczno-budowlanego. W takiej sytuacji zachodzą przesłanki określone w art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego, a decyzja w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania ma charakter obligatoryjny.
Stan faktyczny
Skarżący J. A. D. został zobowiązany decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymaną w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku magazynowego (hala nr 2) i usunięcia z niego linii technologicznych do produkcji ciastek. Skarżący samowolnie zmienił sposób użytkowania hali, montując linie produkcyjne, mimo że była ona przeznaczona na magazyny. Pomimo wielokrotnych kontroli, nakazów i wezwań do przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, skarżący nie wykonał nałożonych obowiązków, a Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. brak zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu przepisów i wykonanie nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. A. D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. sprawy ze skargi J. A. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia czerwca 2006r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1kpa w zw. z art. 80ust.2pkt.2 oraz art. 83ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. A. D. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia marca 2006r., znak: [...] nakazującą mu przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku magazynowego określanego halą nr 2, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1714/43 przy ul. P. oraz usunięcie z obiektu linii technologicznych przeznaczonych do produkcji ciastek. W dniu marca 1996r., akt notarialny [...] J. D. i G. K. nabyli nieruchomość położoną przy ul. P., oznaczoną jako działka nr 1747/7 o pow. 23 293m2, Kw Nr 27471 w celu prowadzenia produkcji cukierniczo-ciastkarskiej. Przedmiotowa nieruchomość była zabudowana m.in. budynkiem magazynowo – produkcyjnym zwanym halą nr 2. Właściciele tej nieruchomości, prowadzący wówczas wspólnie spółkę cywilną pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe [...] wystąpili o rozbudowę hali nr 2 o dodatkowe dwa pomieszczenia z przeznaczeniem na magazyny. Decyzją z dnia czerwca 2000r., znak: [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił im pozwolenia na budowę. Wskutek interwencji G. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął w 2004r. postępowanie w przedmiocie samowolnej zmiany przez J. D. sposobu użytkowania powstałych w wyniku rozbudowy części hali nr 2 i stwierdzając, że J. D. zamontował w niej linie technologiczne i prowadzi produkcję ciastek wydał w dniu stycznia 2005r. postanowienie, znak: [...] o wstrzymaniu użytkowania hali nr 2, a następnie decyzją z dnia lutego 2005r., znak: [...] nałożył na niego określone obowiązki zmierzające do doprowadzenia budynku magazynowego do stanu zgodnego z prawem. Inwestor J.D. wskazanych obowiązków nie wykonał w zakreślonym terminie, dlatego w dniu czerwca 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał mu zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Po wydaniu powyższej decyzji G. K. w dalszym ciągu zgłaszał interwencje podnosząc, że J. D. działając już nie jako wspólnik spółki cywilnej, lecz jako prezes [... ] Spółki z o.o. kontynuuje produkcję ciastek w hali nr 2, wskutek czego organ nadzoru budowlanego ponownie wszczął postępowanie w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania tej hali. W toku postępowania organ przeprowadził trzykrotnie kontrole w przedmiotowym budynku: po raz pierwszy w dniu .11.05r. i stwierdzając użytkowanie linii technologicznej w hali nr 2 wydał w dniu grudnia 2005r. postanowienie znak: [...] o wstrzymaniu użytkowania tego obiektu nakładając jednocześnie na inwestora na podstawie art. 71ust.2 ustawy - Prawo budowlane obowiązek przedłożenia w terminie 2 miesięcy wskazanych dokumentów. Oczekując na wykonanie nałożonego obowiązku organ przeprowadził kolejne dwie kontrole tj. w dniach .01.06r. i .02.06r. W dniu marca 2006r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że J. D. nie wykonał postanowienia z dnia grudnia 2005r., bowiem przedłożył dokumentację niekompletną i posiadającą braki, wydał w oparciu o art. 71aust.4 ustawy – Prawo budowlane decyzję, znak: [...] nakazującą inwestorowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku magazynowego oraz usunięcie z obiektu linii technologicznych do produkcji ciastek. W międzyczasie w dniu października 2005r. J. D. złożył do Starosty wniosek o udzielenie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hali nr 2. Postanowieniem z dnia października 2005r. został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie określonych dokumentów, a wobec tego, że inwestor obowiązków powyższych nie wykonał w zakreślonym terminie Starosta Powiatowy decyzją z dnia listopada 2005r., Nr [...] wniósł sprzeciw w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku magazynowego na produkcyjny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie J. D. od decyzji Inspektora Powiatowego z dnia marca 2006r. podzielił w całości stanowisko organu I instancji wydając w dniu czerwca 2006r. decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy jego decyzję. Skargę do sądu administracyjnego wniósł J. D. domagając się uchylenia decyzji obu organów administracyjnych. Skarżący podniósł, że nie zmienił sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art.71a ustawy-Prawo budowlane, a jedynie zamieścił w przedmiotowej hali linię produkcyjną. Zarzucił, że wbrew uzasadnieniu zaskarżonych decyzji wykonał nałożone postanowieniem obowiązki składając organowi wymagane dokumenty oraz podniósł, że organ w razie potrzeby miał obowiązek ponownego wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący podniósł również, że organ w niniejszym postępowaniu nie wniósł sprzeciwu, o którym mowa w art. 71ust. 5 ustawy- Prawo budowlane, a więc zatwierdził zmianę sposobu użytkowania, co uniemożliwiło wydanie zaskarżonej decyzji. Poza tym, zdaniem skarżącego decyzja jest wadliwa (art. 156§1pkt.3kpa) także i z tego powodu, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną z dnia czerwca 2005r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016 ze zm.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, który ma prawo w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia wnieść sprzeciw (art. 71ust.2, 4 i 5) Podkreślić należy, że zgłoszenie może być dokonane wyłącznie przed zmianą sposobu użytkowania obiektu – dokonanie zgłoszenia po takiej zmianie nie wywołuje skutków prawnych. (art.71ust.4i7) Zgodnie z art. 71 a ustawy, w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia właściwy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wstrzymać użytkowanie oraz wyznaczyć termin, w którym właściciel obiektu ma obowiązek przedstawić dokumenty, które są wymagane przy dokonywaniu zgłoszenia o zmianie, wymienione w art. 71 ust. 2 cyt. ustawy. Następnie organ sprawdza wykonanie nałożonych obowiązków i - w przypadku stwierdzenia ich wykonania - ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Ustawodawca, wprowadzając omawiany przepis, wyraził dążenie do umożliwienia zalegalizowania samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Dopiero w sytuacji, gdyby właściciel obiektu nie wykonał w terminie nałożonego obowiązku przedstawienia określonych dokumentów albo kontynuowałby użytkowanie obiektu budowlanego w zmieniony sposób pomimo jego wstrzymania, jak również w sytuacji, gdy pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ architektoniczno- budowlany użytkowałby obiekt budowlany lub jego część w zmieniony sposób, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego (art. 71aust.4). Decyzja w przedmiocie nakazania poprzedniego sposobu użytkowania na podstawie powołanego przepisu obiektu ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w razie stwierdzenia, że zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki organ ma obowiązek nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. W niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zastosowania powołanego art. 71ust. 4 ustawy – Prawo budowlane i nakazania J. D. przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania hali nr 2. Wbrew stanowisku skargi, jest niewątpliwe, że skarżący dokonał zmiany sposobu użytkowania rozbudowanej hali nr 2 przeznaczonej w decyzji z dnia czerwca 2000r. o pozwoleniu na rozbudowę na magazyny, poprzez zamontowanie w niej linii technologicznych i produkcję ciastek. Potwierdzają to protokoły czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ zarówno jeszcze w postępowaniu zakończonym wydaniem przez organ nadzoru budowlanego w dniu czerwca 2005r. decyzji nakazującej J. D. zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania hali tj. w dniach września i grudnia 2004r., jak i w obecnym postępowaniu. Bez wątpienia prowadzenie produkcji w budynku przeznaczonym na magazyny stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu art. 71ust.1pkt.2 ustawy-Prawo budowlane. W świetle tego przepisu przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie w nim działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Podkreślić należy, że nawet gdyby kontrole nie potwierdziły prowadzenia produkcji w hali nr 2, to już sam fakt zamontowania w niej linii technologicznych – co jest bezsporne w niniejszej sprawie - zmieniających warunki bezpieczeństwa oraz wielkość i układ obciążeń stanowi w świetle powołanego przepisu zmianę sposobu użytkowania. Powyższej zmiany, skarżący dokonał samowolnie, bowiem fakt ten zgłosił Staroście dopiero w dniu października 2005r., a więc po stwierdzeniu zmiany przez organ nadzoru budowlanego ostateczną decyzją z dnia czerwca 2005r. i w konsekwencji zgodnie z art.71ust.7 ustawy zgłoszenie nie wywołało skutków prawnych, a decyzją z dnia listopada 2006r. Starosta wniósł sprzeciw. W tej sytuacji, wobec braku przyzwolenia organu architektoniczno-budowlanego na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu i wobec ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych związanych ze zmianą, skarżący nie miał prawa użytkować hali nr 2 do produkcji ciastek, lecz powinien wykorzystywać ją wyłącznie na magazyny. Jak wynika ze zgromadzonych materiałów dowodowych, a w szczególności protokołów czynności kontrolnych, oświadczeń składanych przez G.K. oraz z załączonych przez niego fotografii, J. D.i nadal użytkuje halę nr 2 w zmieniony sposób. Jednocześnie zobligowany postanowieniem z dnia grudnia 2006r. do przedstawienia dokumentacji uzasadniającej legalizację takiego użytkowania nie złożył jej w zakreślonym terminie, co oznacza, że organ nie miał podstaw do legalizacji. Znamienne jest, że pomimo iż już od 2004r. toczyły się postępowania dotyczące zmiany użytkowania hali nr 2, skarżący w żadnym z nich nie złożył pełnej dokumentacji uprawniającej do zalegalizowania samowoli. Dotyczy to zarówno postępowania zakończonego decyzją organu nadzoru budowlanego z dnia czerwca 2005r., której podstawą było niewykonanie przez inwestora obowiązku złożenia wskazanych w postanowieniu z dnia lutego 2005r. dokumentów, jak i decyzji Starosty Powiatowego z dnia listopada 2005r. wyrażającego sprzeciw do zgłoszenia z uwagi na to, że inwestor nie wykonał postanowienia z dnia października 2005r. nakładającego obowiązek przedstawienia wymaganej przepisami prawa dokumentacji. Również w obecnym postępowaniu główną przyczyną wydania zaskarżonych decyzji był brak wymaganych dokumentów. W tej sytuacji i wobec tego, że skarżący pomimo sprzeciwu właściwego organu architektoniczno - budowlanego użytkował w zmieniony sposób halę nr 2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając, że zachodzą przesłanki określone w art. 71ust.4 ustawy – Prawo budowlane zobligowany był do nałożenia na skarżącego obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. Z powyższych względów stwierdzić należy, że obie zaskarżone decyzje są prawidłowe i skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło