II SA/Lu 644/06

WyrokWSA w Lublinie2006-12-08

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w piwnicy u niemieckiego osadnika przez kilkanaście dni, połączony z wysiedleniem i ucieczką z transportu do obozu, może być uznany za represję w rozumieniu ustawy o kombatantach, uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pobyt w piwnicy u niemieckiego osadnika, wysiedlenie i ucieczka z transportu do obozu nie spełniają ustawowych przesłanek do uznania ich za represje w rozumieniu ustawy o kombatantach. Miejsce to nie zostało wymienione w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia, a okoliczności sprawy nie wskazują na spełnienie kryteriów określonych w art. 4 ust. 1 ustawy. W związku z tym, organ administracji prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. domagał się przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w piwnicy u niemieckiego osadnika przez kilkanaście dni w 1943 roku, wysiedlenia i ucieczki z transportu do obozu. Organ administracji dwukrotnie odmówił przyznania uprawnień, uznając, że opisane zdarzenia nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach. Skarżący wniósł o zmianę decyzji, jednak organ ponownie odmówił, wskazując na brak przesłanek z art. 154 § 1 k.p.a. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i przyznania uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich I. oddala skargę, II. przyznaje [...] R.R. ze środków Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Lu 644/06 U z a s a d n i e n i e Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia czerwca 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 17 listopada 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) w związku z art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. a-c, art. 21 ust. 1 i 22 ust. 1 i art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zmianami) po ponownym rozpatrzeniu sprawy Z. Z., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia kwietnia 2006 r. Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż Z. Z. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich podając, że wiosną 1943 roku został wysiedlony i umieszczony z rodziną we wsi S. N. w piwnicy w gospodarstwie zajmowanym przez Niemca M. G., gdzie przebywał przez kilkanaście dni. Zainteresowany wskazał również, że wcześniej cała jego rodzinna wieś została wysiedlona, a jej mieszkańcy skierowani do obozu w Z. Skarżący nie trafił do obozu, gdyż udało mu się uciec z transportu. Kierownik Urzędu decyzją z dnia sierpnia 1999 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia czerwca 2000 r. odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich wskazując, że wnioskowany przez stronę rodzaj represji nie jest represją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokiem z dnia lutego 2002 r. (sygn. akt II SA/Lu 1090/00) skargę Z. Z. na powyższe rozstrzygnięcia oddalił. Pismem z dnia marca 2006 r. Z. Z. ponownie wniósł o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia w więzieniu-piwnicy w miejscowości S. N., gdzie - jak wskazał pozostawał w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Do swojego wniosku dołączył szereg dokumentów, z których większość znajdowała się już w aktach sprawy. Odpowiadając na wezwanie organu administracji o sprecyzowanie trybu, w jakim żąda rozpoznania nadesłanych dokumentów w piśmie z dnia marca 2006 r. wskazał, że wnosi o zmianę decyzji Kierownika Urzędu wydanej w jego sprawie. W związku z tym pismo to zakwalifikowano, jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 § 1 kpa. Decyzją z dnia kwietnia 2006 r. Nr [...] Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia czerwca 2000 r. i decyzji ją poprzedzającej z dnia sierpnia 1999 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, wskazując w uzasadnieniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uchylenia lub zmiany decyzji określone w art. 154 § 1 kpa. Skarżący wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zgadzał się z wydanym rozstrzygnięciem i wnosił o jego zmianę. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji publicznej odwołał się do przepisu art. 16 kpa stanowiącego, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne, a uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Oznacza to, że wydane w toku postępowania decyzje ostateczne korzystają z domniemania prawidłowości i mogą być wzruszane tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami prawa, a przepisy te jako wyjątkowe, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Jednym z trybów służących wzruszeniu decyzji ostatecznych jest wniosek o zmianę (uchylenie) takich decyzji w oparciu o interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 154 § 1 kpa). Przepis art. 154 § 1 kpa stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ wydając decyzję w pierwszej instancji słusznie zakwalifikował pismo strony z dnia marca 2006 r. przekazane przez kancelarię Prezesa Rady Ministrów jako żądanie podlegające rozpoznaniu w tym trybie, bowiem wnioskodawca nie powołał się na żadne z ustawowych przesłanek wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano, że w niniejszej sprawie zachodzi tylko pierwsza przesłanka zastosowania zacytowanego przepisu, a mianowicie ta, iż decyzja o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich jest ostateczna. Pozostałe przesłanki nie zachodzą, bowiem strona nie wykazała (ani też Kierownik Urzędu nie uznał), że za uchyleniem bądź zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub jej ważny interes. Słuszny interes strony zapewne przemawiałby za przyznaniem jej uprawnień kombatanckich, niemniej jednak stosownie do art. 6 kpa wyrażającego zasadę praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powoływanie się przez stronę na jej słuszny interes nie może w takiej sytuacji prowadzić do obchodzenia prawa polegającego na przyznaniu zainteresowanej osobie uprawnień kombatanckich w sytuacji, gdy okoliczności stanowiące podstawę żądania nie zostały w należyty sposób udokumentowane, jak też z innych tytułów niż przewidziane przepisami ustawy. W tym względzie odwołano się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (wyrok z dnia 5 października 2004r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 428/04) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1991 r. w sprawie sygn. akt II SA 893/91. W zakresie odnoszącym się do wykładni przepisu art. 16 i 154 § 1 kpa odwołano się również do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 81/05. Kierownik Urzędu podniósł również, że stosownie do brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, represjami w jej rozumieniu są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady (lit. a); w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. b); w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (lit. c). Przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi zaś, iż Prezes Rady Ministrów, na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych określi, w drodze rozporządzenia po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzienia i obozy NKWD lub będące pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości oraz obozy, o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. bj i lit. cj oraz w pkt 3 tej ustawy. Realizację upoważnienia ustawowego stanowi rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. W związku z tym podkreślono, iż organ wydając decyzję nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń czy konkretny obóz posiada cechy określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b -c ustawy o kombatantach. Uregulowanie to wyklucza bowiem możliwość ustalania objętych nim okoliczności w drodze stosowania środków dowodowych przewidzianych przepisami kpa. Jak wskazano, w przepisach tego rozporządzenia nie wymieniono żadnego miejsca odosobnienia zlokalizowanego w miejscowości Kolonia S. N., jako obozu o cechach określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b- c ustawy o kombatantach. Miejsca tego nie można zaliczyć do kategorii obozów koncentracyjnych (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy). Nie był to też karny lub wychowawczy obóz pracy (§ 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy). Z pisma Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w L. z dnia listopada 2005 r. wynika, że w zasobie archiwalnym tej instytucji nie odnaleziono żadnych informacji na temat funkcjonowania w miejscowości Kolonia S. N. piwnicy-więzienia, jak również miejsca kaźni w miejscowości W. Zawarty w piśmie opis wysiedleń i pacyfikacji we wsiach S. U. i S.N. ma drugorzędne znaczenie w sprawie, gdyż Z. Z. konsekwentnie wskazuje, że jakkolwiek był wysiedlony to do obozu w Z. nie trafił albowiem, za sprawą interwencji R. G. wraz z nią uciekł z transportu. Fakt pogorszenia się stanu zdrowia wnioskodawcy nie może stanowić podstawy przyznania uprawnień kombatanckich bowiem, jak wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 29 maja 2002r., w sprawie sygn. akt V SA 2728/01) ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i przyznania uprawnień wynikających z niej z tytułu przeżyć i udręki, jakie niosły za sobą działania wojenne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono również, iż w wyroku z dnia 28 lutego 2002 r. wydanym w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że organ administracji zasadnie uznał, iż uwięzienie skarżącego wraz z rodziną i przetrzymywanie go w piwnicy przez niemieckiego osadnika nie stanowi represji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b - c ustawy. Na decyzję tę Z. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosił on, jak należy sądzić z żądania i uzasadnienia skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Skarżący wyrażał niezadowolenie i rozgoryczenie z wydanej, niekorzystnej dla niego decyzji. Podnosił, iż w jego przekonaniu w dostateczny sposób wykazał, iż spełnia wszelkie przesłanki, które uzasadniają przyznanie mu statusu kombatanta. W tym zakresie opisywał on swoje przeżycia z okresu wojny i okupacji oraz wskazywał na ich wpływ na jego kondycję i stan zdrowia podnosząc, iż w jego przekonaniu uznać je należy za represje. Niezależnie od tego skarżący podnosił, iż dwukrotnie bezskutecznie występował do Prezesa Rady Ministrów o podjęcie interwencji zmierzającej do zakwalifikowania piwnicy – więzienia w miejscowości Kolonia S. N., jako obozu i miejsca odosobnienia w rozumieniu ustawy o kombatantach i wpisania go do krajowego rejestru. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska odwoływał się do argumentacji, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw ku temu, iżby zasadnie można było uczynić zadość żądaniu skarżącego i uchylić zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i w rezultacie, tak jak oczekuje skarżący, przyznać mu uprawnienia kombatanckie. W tym kontekście podkreślić należy, iż sąd administracyjny kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem – zasada legalności – co w naturalny sposób, gdy zważyć na treść przepisu art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. determinuje zakres kognicji sądu w rozpoznawanej sprawie. W związku z powyższym nie sposób uczynić zadość oczekiwaniom i żądaniom skarżącego zawartym w skardze i dokonywać kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim sąd administracyjny nie jest do niej uprawniony. Kontrola zaskarżonej decyzji, ocena formułowanych wobec niej zarzutów musi uwzględniać przepis art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w granicach sprawy i odnosząc się do wszystkich zarzutów skarżącego Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zaskarżona decyzja wydana została w rezultacie wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia czerwca 2000 r. Nr [...]. Organ administracji publicznej orzekał w sprawie w trybie przepisów Rozdziału 13 kodeksu postępowania administracyjnego "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji". Tym samym, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca podjęte zostały w trybie przepisów regulujących weryfikację rozstrzygnięć ostatecznych wydanych w postępowaniu administracyjnym. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowym, a stanowisko to znajduje swoje uzasadnienie w przepisie art. 16 § 1 kpa, podstawową cechą aktu administracyjnego jest domniemanie jego prawidłowości (trwałości), z czego wynika, iż ostateczna decyzja administracyjna może zostać wzruszona jedynie w trybie i przypadkach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Jednym z nich jest stosowany w sprawie tryb postępowania określony przepisem art. 154 § 1 kpa. Jego zastosowanie wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania; 2) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony; 3) przepisy prawa nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, na mocy, której strona nie nabyła prawa, a ocena czy za zmianą lub jej uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji państwowej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 kpa (zob. K. Chorąży, W. Taras, A. Wróbel, Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne, Zakamycze 2004, s.197). Jest to tryb zmierzający do weryfikowania decyzji ostatecznych, które nie są obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi. W świetle wyżej wskazanych kumulatywnych przesłanek uzasadniających prawidłowe prowadzenie postępowania w trybie przepisu art. 154 § 1 kpa należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej spośród wszystkich wyżej wskazanych ziściła się zaledwie jedna – decyzja o zmianę, której wystąpiła strona jest decyzją ostateczną, na mocy, której żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa. Skoro tak, to należało uznać, iż brak było jakichkolwiek podstaw, aby uczynić zadość żądaniu Z. Z. i uchylić lub zmienić decyzję odmawiającą mu przyznania uprawnień kombatanckich. W analizowanym kontekście, zważywszy na zarzuty skargi, istotnego znaczenia nabiera kwestia odnosząca się do istnienia lub też nieistnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, które miałyby uzasadniać i przekonywać o konieczności zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej na mocy, której żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa. Ocena czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej na mocy, której żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, należy do właściwego organu administracji państwowej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 kpa. Przepis ten wraz z przepisem art. 6 kpa ustanawiają zasadę praworządności. Obliguje ona organy administracji publicznej do działania na podstawie przepisów prawa (prawa materialnego i proceduralnego). Według Sądu, zaskarżona decyzja, jak również decyzja ja poprzedzająca wydane zostały z uwzględnieniem tejże zasady. Nie sposób, bowiem zasadnie oczekiwać, aby organ administracji publicznej związany przepisami powszechnie obowiązującego prawa, mógł je naruszać, bagatelizować i omijać tylko i wyłącznie po to by uczynić zadość przekonaniu zainteresowanego, iż jego interes, jako strony postępowania, jest słuszny i w konfrontacji z nim obowiązujący porządek prawny musi ustąpić. Tego rodzaju stanowisko, do którego w zarzutach i uzasadnieniu skargi nawiązuje skarżący, a zasadzające się na czysto subiektywnych kategoriach, nie jest ani trafne, ani też słuszne i z całą pewnością nie koresponduje, nie dość, że z obowiązującym stanem prawnym, to również z interesem społecznym. Odnosząc się do w pełni zobiektywizowanych kategorii, tj. do okoliczności w postaci obowiązującego porządku prawnego i faktu związania nim organu administracji publicznej podnieść należy, iż gdy zważyć na materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, to jest przepis art. 22 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a – c ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, to podczas, gdy pierwszy z nich jako przepis kompetencyjny określa podmiot stosujący prawo w sprawach z zakresu uprawnień kombatanckich oraz zasady i tryb rozpatrywania wniosków w tych sprawach - "O spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...], na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. [...]" – drugi, do którego odsyła przepis art. 22 ust. 1 poprzez odwołanie się do przepisu art. 21 ust. 1 ustawy, zawarty w rozdziale I ustawy "Zasady ogólne", ma rozstrzygające znaczenie dla ustalenia normatywnego znaczenia pojęcia "represji". Z powyższego jasno wynika, iż w toku toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Z. Z. organ administracji publicznej, wniosek ten poddał kompleksowej analizie i ocenie, rozpoznając jego zasadność z punktu widzenia ustawowych przesłanek od spełnienia, których uzależnione było przyznanie uprawnień kombatanckich. Brak jest, więc podstaw, aby wywodzić, że ustalenia poczynione w toku postępowania noszą znamiona jakiejkolwiek dowolności. W analizowanym zakresie, gdy odwołać się do zgromadzonych i przeprowadzonych w toku postępowania dowodów – życiorys wnioskodawcy (k.4-3; k.35-34, k.74-72), kwestionariusz osobowy wnioskodawcy (k.78, k.22), oświadczenia świadków: R. G. (k.12); E. M. (k.65, k.36, k.14), A. B. (k.67, k.66, k.37, k.18), W. Sz. (k.64, k.38, k.16), informacji Państwowego Muzeum na M. (k.60-59, k.11-10), zaświadczenia Archiwum Państwowego w L. (k.69), informacji Instytutu Pamięci Narodowej (k.71-70) – ustaleń faktycznych poczynionych na ich podstawie, podzielić należy stanowisko zaprezentowane przez organ administracji publicznej w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę. Z ustaleń tych wynika jedynie, że: 1) wnioskodawca, jako dziecko wraz ze swoją rodziną został wysiedlony z rodzinnej miejscowości; 2) był transportowany do obozu w Z., do którego jednak nie trafił, w związku z tym, iż został uratowany przez R. G.; 3) wraz ze swoją rodziną przebywał w warunkach pozbawienia wolności przez kilkanaście dni w piwnicy jednego z osadników niemieckich, w miejscowości Kolonia S. N.; 4) jako dziecko był świadkiem aktów przemocy okupanta wobec ludności cywilnej; 5) w związku z przeżyciami z okresu wojny i okupacji uległ pogorszeniu jego stan zdrowia; 6) brak jest potwierdzenia dokumentami źródłowymi faktu istnienia w miejscowości Kolonia S. N. "więzienia - piwnicy". Ustalenia te nie dają podstaw do przyjęcia, iż w sprawie z wniosku Z. Z. spełnione zostały normatywne przesłanki przyznania mu uprawnień kombatanckich. Jak wyżej wskazano, są one określone przepisami art. 1 - 4 ustawy, definiującymi normatywne pojęcia: "działalności kombatanckiej", "działalności równorzędnej z działalnością kombatancką", "okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnych z działalnością kombatancką", a także, co jest najistotniejsze w niniejszej sprawie, "represji". Według Sądu, w świetle przywołanych ustaleń faktycznych poza sporem jest, że wnioskodawca nie był osobą podlegającą represjom wojennym i okresu powojennego, w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 2 ustawy. Miejsce osadzenia Z. Z., jako dziecka w piwnicy w miejscowości Kolonia S. N., z całą pewnością, w rozumieniu przywołanych przepisów, nie było hitlerowskim więzieniem, obozem koncentracyjnym, ośrodkiem zagłady, innym miejscem odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, w których osoby tam osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, innym miejscem osadzenia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny i w którym osoby tam osadzone pozostawały do dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Brak jest też podstaw, aby przyjąć, że wnioskodawca, jako dziecko został odebrany rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż wskazane wyżej miejsce odosobnienia wnioskodawcy – piwnica znajdująca się na posesji położonej w miejscowości Kolonia S. N. – nie jest wymienione w, wydanym na podstawie przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 116, poz. 1154 z późniejszymi zmianami). Brak jest również podstaw, aby kwestionować zaskarżone rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w związku z tym, że dwukrotne wystąpienia skarżącego adresowane do Prezesa Rady Ministrów o umieszczenie w wykazie miejsc odosobnienia również miejscowości Kolonia S. N. nie przyniosły pożądanego i oczekiwanego przez niego rezultatu. W tej mierze, podzielić należy stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowy i treściowy zakres upoważnienia zawartego w ustawie do wydania we wskazanym nim zakresie aktu wykonawczego wyłącza możliwość prowadzenia w trybie przepisów kpa ustaleń wykraczających poza ten zakres. W tym kontekście należy podkreślić, iż kwestia umieszczenia "piwnicy - więzienia" w miejscowości Kolonia S. N. w wykazie miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, należy do prawotwórczych kompetencji uprawnionych organów państwa. Jest to przy tym sfera determinowana określoną decyzją polityczną stanowiącą podstawową przesłankę podjęcia jakichkolwiek działań prawotwórczych, w tym również działań zmierzających w kierunku inspirowanym przez skarżącego. Ze swej istoty, pozostaje ona jednak, w tym również jej brak, poza zakresem jakiejkolwiek kognicji Sądu. Wobec powyższego, nie sposób uczynić zadość żądaniu skargi. Zarzuty i argumenty podnoszone przez Z. Z. nie mogą podważyć trafności zaskarżonej decyzji. Nie narusza ona prawa. Uzasadniając oceny, które legły u podstaw decyzji Sądu i nie kwestionując niewątpliwie bolesnych doświadczeń skarżącego z okresu wojny i okupacji, podnieść jednak należy, iż "Uprawnienia kombatanckie są szczególnym wyróżnieniem za zasługi dla Polski, a przywileje przyznawane w związku z ich posiadaniem są ponadstandardowe w stosunku do świadczeń, do jakich mają prawo obywatele, którzy tych uprawnień nie posiadają. Przyznanie uprawnień musi, więc mieć za podstawę albo działalność, z którą ustawa łączy te uprawnienia, bądź też być ofiarą represji w miejscach i z przyczyn określonych w tej ustawie" (por. wyrok NSA z 10 października 2001 r. w sprawie sygn. akt V SA 2114/01). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło