II SA/Lu 645/09

PostanowienieWSA w Lublinie2010-01-18

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej osobą bezrobotną z prawem do zasiłku, której dochody pochodzą głównie z pomocy społecznej i wsparcia rodziny, wykazała brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego i kosztów ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które z powodu braku środków finansowych nie mogą go uzyskać. Wnioskodawczyni, będąc osobą bezrobotną z niskimi dochodami z pomocy społecznej i wsparciem rodziny, wykazała obiektywną niemożność poniesienia kosztów sądowych (wpis od skargi, potencjalna skarga kasacyjna) oraz kosztów ustanowienia radcy prawnego. Z tego względu przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
B.O. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku, jej mąż również jest bezrobotny, a na ich utrzymaniu jest małoletnia córka. Dochody rodziny pochodzą z zasiłku dla bezrobotnych i pomocy społecznej, a koszty utrzymania przewyższają dochody. Wnioskodawczynię wspomaga finansowo matka.
Rozstrzygnięcie
Przyznano B.O. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; postanawia: przyznać B.O. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. B.O. w związku z wniesioną skargą na decyzję SKO w Lublinie złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia złożonego wniosku i nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych dokumentów wynika, iż wnioskodawczyni jest osoba bezrobotną z prawem do zasiłku do dnia [...] r. Mąż skarżącej jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Na ich utrzymaniu jest małoletnia córka. Dochody rodziny pochodzą z zasiłku dla bezrobotnych wnioskodawczyni o wysokości [...] zł brutto oraz różnego rodzaju zasiłków (okresowe i celowe) z pomocy społecznej. Z uwagi na to, iż wykazane koszty utrzymania przewyższały uzyskiwane dochody skarżącą wyjaśniła, iż finansowo wspomaga ją matka ze swojej renty w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozpoznając złożony wniosek stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy może zasługiwać na uwzględnienie. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Strona wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Z uwagi na przedmiot postępowania (przedmiotem zaskarżenia jest sprawa z zakresu zagospodarowania przestrzennego - warunki zabudowy - przypis własny) koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżąca zobowiązana powinna ponieść sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi połowę wpisu od skargi (w tej sprawie jest to kwota 250 zł). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia radcy prawnego, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 14 ust. 2 pkt. 1 "c" rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wspólne gospodarstwo domowe skarżącej utrzymuje się w dużej części z dochodów uzyskiwanych z pomocy społecznej oraz pomocy finansowej rodziny. Pozwala to na stwierdzenie, że wnioskodawczyni w złożonym wniosku i w nadesłanych dokumentach wykazała, że obiektywnie i rzeczywiście nie dysponuje środkami pozwalającymi na poniesienie zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło