II SA/Lu 645/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym trzech wniosków S. na R. R. W. i R. "J." o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. na R. R. W. i R. "J." na decyzję [...] B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżące Stowarzyszenie na trzech drukach PPPr wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniło tym, że jest organizacją społeczną, nie prowadzi działalności gospodarczej, działa na zasadzie wolontariatu i utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich zaś na koniec miesiąca stan środków finansowych na rachunku bankowym nie przekracza kwoty [...]złotych. Stowarzyszenie liczy [...] członków, roczna składka członkowska wynosi [...] złotych i nie może być podniesiona ze względu na niskie dochody środowiska wiejskiego, w którym działa Stowarzyszenie. Za ostatni rok obrotowy zysk Stowarzyszenia wyniósł [...] złotych. Stowarzyszenie nie posiada rachunku bankowego. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych Stowarzyszenie nadesłało statut oraz wyjaśniło, że w okresie od 1 stycznia 2018 r. do dnia 1 września 2018 r. (omyłkowo wpisano 2017 r.) dochód tworzyły środki finansowe pozyskane ze składek w łącznej wysokości [...] złotych. Na dzień 31 sierpnia 2018 r. stan kasy Stowarzyszenia wynosił [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy osobie prawnej a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II OZ 796/15 i z dnia 7 września 2012 r., sygn. akt II OZ 716/12 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie posiada ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 620 czy postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 392/14 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało zasadności swojego wniosku. W §10 w części poświęconej obowiązkom członków Stowarzyszenia w punkcie 3 przyjmuje się, że obowiązkiem członka jest regularne opłacanie składek i innych świadczeń na rzecz Stowarzyszenia. Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało zaś, aby podjęło starania o pozyskanie od swoich członków innych świadczeń, o których stanowi powyżej powołany paragraf statutu, na poczet pokrycia kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Poprzestało jedynie na stwierdzeniu, że nie może podnieść składek ze względu na to, że środowisko ma niskie dochody. Takie twierdzenie nie poparte żadnymi dowodami nie usprawiedliwia bezczynności Stowarzyszenia. Nie można więc przyjąć, aby w niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie podjęło wszelkie niezbędne działania podejmowane celem zdobyć fundusze na pokrycie kosztów swojego udziału w postępowaniu. Z tego powodu nie można przyjąć, że Stowarzyszenie wykazało, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postepowania bądź, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.