II SA/Lu 646/03
WyrokWSA w Lublinie2004-06-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Witold Falczyński, asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę i zgłoszenie tego faktu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, bez uzyskania sprzeciwu organu w ustawowym terminie, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odstąpienie przez inwestora od warunków pozwolenia na budowę i zawiadomienie o tym organu administracji architektoniczno-budowlanej, nawet jeśli nie uzyskało ono sprzeciwu w ustawowym terminie, nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji powinien mieć zastosowanie tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, dotyczący legalizacji samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanego zadaszenia nad schodami do piwnicy. Inwestorzy twierdzili, że prowadzili roboty w oparciu o pozwolenie na budowę i zgłosili niewielkie odstępstwa, na które organ nie wniósł sprzeciwu. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że mimo naruszenia prawa, nie doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. i B. małżonków B. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Grażyna Pawlos-Janusz (spr.) Sędzia NSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004 r sprawy ze skargi B. i B. małżonków B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. i B. małżonków B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania B.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] lutego 2003 r. znak: [...] nakazującej B. i B. B. rozbiórkę części budynku o wymiarach 3,80 m x 1,65 m stanowiącej zadaszenie nad schodami do piwnicy, dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Ś. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że B. i B.B. w okresie listopad-grudzień 2002 r., w trakcie realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę robót budowlanych związanych z nadbudową wiatrołapu, dobudowali samowolnie pomieszczenie o wymiarach 3,80 m x 1,65 m x 2,30 m do istniejącego budynku mieszkalnego. Pomieszczenie to posiada ściany murowane pokryte jednospadowym dachem z blachy trapezowej, okno oraz drzwi wejściowe i stanowi ono zadaszenie nad schodami do piwnicy. Na wykonanie tej dobudowy inwestorzy nie mieli pozwolenia albowiem wydana im decyzja z dnia [...] lipca 2002 r. znak: [...] dotyczyła wyłącznie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę pomieszczeń mieszkalnych nad wiatrołapem budynku mieszkalnego przy ul. Ś.
Dokonanie przez nich w dniu 20 listopada 2002 r., zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej zmian projektowych w nadbudowie nad wiatrołapem dotyczyło wyłącznie korekty wymiarów otworów okiennych i przesunięcia istniejących drzwi wejściowych. Ponadto na dobudowę pomieszczenia do ściany wiatrołapu wymagane było pozwolenie na budowę, gdyż nie mieści się ona w katalogu budów i robót budowlanych wymienionych w art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
W powyższej sytuacji zasadnym było stwierdzenie, że inwestorzy przy realizacji dobudowy przedmiotowego pomieszczenia naruszyli zasadę określoną w art. 28 powyższej ustawy prowadząc roboty budowlane bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec zaistnienia samowoli budowlanej należało na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazać rozbiórkę przedmiotowego pomieszczenia.
Skargę do sądu administracyjnego wnieśli B. i B. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia na ich rzecz poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Podnieśli w skardze, że nie dopuścili się samowoli budowlanej albowiem roboty budowlane prowadzili w oparciu o wydane im pozwolenie na budowę, a w dniu 20 listopada 2002 r. zgłosili organowi zamiar dokonania niewielkich odstępstw od zatwierdzonego uprzednio projektu. Wobec nie wniesienia przez organ w 30-dniowym terminie sprzeciwu do zgłoszonych zmian, wykonali roboty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem. dopiero po wybudowaniu przedmiotowego pomieszczenia otrzymali z Urzędu Miejskiego pismo informujące o nie zaakceptowaniu zgłoszonych zmian i konieczności zatwierdzenia projektu zamiennego.
Pismem z dnia 10 stycznia 2003 r. poinformowano ich o przyjęciu zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych i nie zgłoszeniu sprzeciwu do użytkowania obiektu, mimo, że organ wiedział o dokonanych zmianach.
Dokonane zmiany nie naruszają planu zagospodarowania przestrzennego ani nie szpecą obiektu, a czynią go bardziej funkcjonalnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane w skardze.
Zarzut skarżących, iż przy realizacji robót budowlanych dokonali odstępstw od udzielonego im decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. pozwolenia na budowę zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, co do którego organ administracji nie zgłosił sprzeciwu, nie może być uznany za zasadny.
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ przewidują jako zasadę w procesie budowlanym możliwość rozpoczęcia robót budowlanych dopiero po uzyskaniu przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 28/. Dopuszczając wyjątki od tej zasady ustawa w art. 29 enumeratywnie wymienia rodzaje robót budowlanych nie wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, a w art. 30 ust. 1 wskazuje, które z tych robót wymagają dokonania uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Organ ten może w terminie 30 dni wnieść sprzeciw od dokonanego zgłoszenia, bądź nałożyć na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych /art. 30 ust. 6 i ust. 7/. Inwestor może zatem przystąpić do rozpoczęcia realizacji zgłoszonych robót dopiero po 30 dniach od dokonania zgłoszenia, jeżeli uprawniony organ nie wniósł w tym okresie sprzeciwu.
W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, po otrzymaniu pisemnego zawiadomienia od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zamiarze przeprowadzenia w dniu 21 listopada 2002 r. doraźnej kontroli prowadzonej rozbudowy budynku mieszkalnego, dokonali w dniu 20 listopada 2002 r. zgłoszenia odstąpienia od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę /nadbudowę/.
Nawet, jeśli pozostawali oni w błędnym przekonaniu, że na zgłoszone zmiany nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia to należy zauważyć, iż zrealizowali zgłoszone roboty przed upływem ustawowego, 30-dniowego terminu w którym właściwy organ miał zająć stanowisko co do zgłoszonego zakresu robót. Już w dniu 15 grudnia 2002 r. uzyskali oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu robót budowlanych i uporządkowaniu terenu budowy.
Należy jednakże zauważyć, że skarżący rozpoczęli prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie swego budynku mieszkalnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2002 r. Odstąpili oni od warunków udzielonego im pozwolenia zgłaszając zamiar dokonania odstępstw organowi. Jakkolwiek dokonanie takiego zgłoszenia nie dawało skarżącym prawnych podstaw do prowadzenia robót budowlanych w sposób odbiegający od udzielonego im pozwolenia na budowę, to prowadzenie przez nich robót budowlanych nie stanowiło samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 powołanej ustawy.
Odstąpienie przez inwestora przy realizacji robót budowlanych od warunków udzielonego pozwolenia na budowę i zawiadomienie o tym organu administracji architektoniczno-budowlanej nie może go bowiem stawiać w gorszej sytuacji niż inwestora, który odstępuje od warunków pozwolenia i faktu takiego nie zgłasza.
W sytuacji zaistnienia przy realizacji robót budowlanych odstąpienia od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien mieć zastosowanie tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło