II SA/Lu 646/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [..]., nr [..] w przedmiocie zasiłku celowego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy postanawia przyznać S. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. S. W. w dniu 8 listopada 2007 r. złożył na urzędowym formularzu (druk PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy skarżący podał, iż jego rodzina liczy 4 osoby, w tym 2 pełnoletnie studiujące córki. Majątek skarżącego stanowi jedynie dom o powierzchni 80 m2. S. W. od 7 lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Dochód rodziny stanowi otrzymywane przez żonę skarżącego świadczenie rentowe w wysokości 597 zł. miesięcznie, stypendia córek W. i M. odpowiednio w wysokości 350 i 400 zł. oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 118, 20 zł. miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej "ppsa", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jest to zasada postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje zwolnienie ustawowe od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych – w sprawach określonych w art. 239 pkt 1 ppsa oraz możliwość indywidualnego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. W myśl przepisu art. 239 pkt 1 lit a) ppsa, strona skarżąca działanie organu administracji publicznej w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. To ustawowe zwolnienie oznacza, iż strona nie ponosi zarówno opłat sądowych, jak i wydatków, które wykładane są z części budżetu danego sądu administracyjnego, w zakresie zwolnienia. Przedmiotowa sprawa, która za swój przedmiot ma kwestie związane z przyznaniem zasiłku celowego na zakup opału i żywności jest sprawą z zakresu pomocy i opieki społecznej, co oznacza, iż strona kwestionując decyzję odnoszącą się do tej problematyki jest ustawowo zwolniona od ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Sąd z urzędu uwzględnia strony zwolnione z obowiązku ponoszenia kosztów i w związku z tym nie jest wymagane działanie strony w tym zakresie. Skoro zatem ustawa zwalnia stronę z przedmiotowego obowiązku, Sąd nie może już rozstrzygać w tym zakresie. Uwzględniwszy powyższe, wskazać należy, iż w myśl art. 262 ppsa, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wniosek S.W. o przyznanie prawa pomocy podlega zatem rozpoznaniu jedynie w zakresie ustanowienia adwokata. Z przepisu art. 245 § 3 powołanej ustawy wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 ppsa). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W ocenie Sądu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej strony skarżącej wskazuje, iż poniesienie kosztów ustanowienia adwokata przekracza jej możliwości finansowe. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa domowego skarżącego wynosi 1465,66 zł., co w przeliczeniu na członka rodziny daje 366,40 zł.. Skarżący nie posiada własnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu żony, nie posiada majątku ani oszczędności pozwalających mu na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W tej sytuacji, wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega uwzględnieniu przez ustanowienie adwokata. Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w postanowieniu.