II SA/Lu 647/03
WyrokWSA w Lublinie2004-09-21
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła lokal, nawet jeśli istnieją między stronami spory cywilnoprawne dotyczące tytułu prawnego do lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby, która dobrowolnie opuściła lokal, jeśli ustalono, że osoba ta faktycznie w nim nie zamieszkuje. Spory cywilnoprawne dotyczące tytułu prawnego do lokalu nie mają znaczenia dla postępowania o wymeldowanie, ponieważ zameldowanie jest jedynie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu i nie jest źródłem ani pochodną tytułu prawnego do lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. Z. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących wymeldowania, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, a organ pominął istotne dowody. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na bezsporne ustalenie, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu od września 2002 r. i opuścił go z własnej woli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant referent stażysta Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania L. Z. od decyzji Zastępcy Dyrektora Wydziału Spraw Administracyjnych działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu L. Z. z pobytu stałego z lokalu przy ul. W. w L., Wojewoda zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł o wymeldowaniu L. Z. z pobytu stałego z lokalu przy ul. W. w L., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie spełnieniem przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł L. Z. podnosząc, że ustalenia poczynione przez organ I instancji są błędne i nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi sprawy.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że L. Z. w lokalu nie zamieszkuje od września 2002 roku. Fakt nie zamieszkiwania L. Z. w przedmiotowym lokalu potwierdza zarówno on sam w swoich zeznaniach, złożonych do protokołu przesłuchania w dniu [...] października 2002 r., jak i pozostali uczestnicy niniejszego postępowania, których zeznania są ze sobą spójne.
Funkcjonariusze Komisariatów III i IV Policji - organu nie zainteresowanego rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy, dokonujący kontroli meldunkowej ustalili, że
L. Z. lokalu przy ul. W .nie zamieszkuje od około kwietnia 2003 r., natomiast zamieszkuje w lokalu przy ul. K.w L. (pismo Komisariatu IV Policji z dnia [...] października 2002 r., Nr [...] i Komisariatu III Policji z dnia [...] lutego 2003 r., Nr [...]).
Organ uznał, że opuszczenie lokalu przez L. Z. należy traktować jako dobrowolne, bowiem prowadzone przez Prokuraturę Rejonową postępowanie w sprawie zmuszania L. Z. do opuszczenia mieszkania przy ul. W. w L., zostało umorzone z powodu braku znamion czynu zabronionego (pismo Prokuratury Rejonowej w L. z dnia [...] stycznia 2003 r., Nr [...]). Podnoszona przez odwołującego się kwestia, dotycząca nie uregulowanych roszczeń finansowych między byłymi małżonkami, nie ma związku ze sprawą o wymeldowanie i nie może być przedmiotem rozpatrzenia przez organ administracji. Stosownie do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja.2002 r. sygn. K 20/01, przy dokonaniu wymeldowania istotą sprawy jest ustalenie czy osoba zamieszkuje w lokalu, czy też nie oraz ustalenie charakteru opuszczenia lokalu.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, że L. Z. w przedmiotowym lokalu nie zamieszkuje oraz to, że opuszczenie lokalu przez niego miało charakter dobrowolny.
Z uwagi na powyższe w ocenie organu odwoławczego spełnione zostały dyspozycje pierwszego stanu faktycznego określone w art. 15 ust. 2 w/cyt. ustawy, dające podstawę do wymeldowania L. Z. z przedmiotowego lokalu.
L. Z. w dniu [...] maja 2003 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której powyższą decyzję zaskarżył w całości, zarzucając jej, iż została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż w jego interpretacji, koniecznym warunkiem wymeldowania jest dobrowolne opuszczenie zajmowanego lokalu przez zainteresowanego. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że spór sprowadza się do ustalenia charakteru opuszczenia lokalu. Organ prowadzący sprawę całkowicie pominął istotne dowody, jak chociażby zeznania świadków stwierdzających, iż wyzucie z lokalu nastąpiło wyłącznie na skutek podjęcia przez Z. B. - byłą żonę skarżącego działań pozaprawnych (wymiana zamków). Skarżący twierdzi, że żona w godzinach nocnych wyrzuciła rzeczy stanowiące własność skarżącego i uniemożliwiła mu korzystanie z lokalu.
Decyzja niniejsza została wydana wyłącznie w oparciu o postanowienie Prokuratury Rejonowej w L., zaś skarżący uznaje, że podstawą tego orzeczenia jest brak dostatecznych dowodów winy. Organ orzekający w niniejszej sprawie powinien poczynić swoje własne ustalenia, dokonać ich oceny i zbadać jaki charakter miało opuszczenie w/w lokalu.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w całości i wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ ponownie podkreślił, że przesłanką rozstrzygnięcia jest bezsporne ustalenie, że L.Z. w lokalu przy ul. W. w L. nie zamieszkuje od września 2002 r. i opuścił przedmiotowy lokal z własnej woli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( w brzmieniu w dacie wydania zaskarżonej decyzji) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
Jednak wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 stwierdzonego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie o sygn. akt 20/01 (OTK ZU 2002/3A poz. 34, Dz. U. nr 78 poz. 716) wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. To konsekwencja wskazanego w art. 1 ust. 2 ustawy charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2003 r. sygn. akt V SA 2425/02, Wspólnota 2004/9/58).
W niniejszej sprawie organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Przyjąć należy, że opuszczenie było dobrowolne, wobec nie stwierdzenia, że strona została do opuszczenia zmuszona, na co wskazywałoby podjęcie przewidzianych prawem kroków w celu obrony swoich praw do przebywania w lokalu albo jeśli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu zostałby stwierdzony w postępowaniu karnym (por. np. orzecz. NSA sygn. akt II SA/Wr 1320/2001 nie publ., podobnie wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r. sygn. akt V SA 108/00, opubl. w LEX 49954).
Dla oceny legalności decyzji o wymeldowaniu skarżącego wystarczające było stwierdzenie przesłanki opuszczenia lokalu, która została ustalona w sposób niebudzący wątpliwości w toku postępowania administracyjnego. Stanowisko to zgodne jest z treścią i uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie o sygn. akt 20/01 (OTK ZU 2002/3A poz. 34, Dz. U. nr 78 poz. 716).
Zaznaczyć należy przy tym, że bez znaczenia w sprawie jest okoliczność, czy skarżącemu przysługuje tytuł prawny do lokalu, czy też prawem takim nie dysponuje. Nie jest to okoliczność brana aktualnie pod uwagę przy wymeldowaniu, a tym samym nie jest również przedmiotem kontroli sądowo – administracyjnej. Jak już wskazano, zameldowanie jest jedynie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osoby i – co należy podkreślić - nie jest ani źródłem, ani pochodną tytułu prawnego do lokalu. Roszczenia o charakterze cywilnoprawnym dochodzone być muszą przed sądami powszechnymi w odrębnym postępowaniu.
Skoro zatem zarzuty skargi są bezzasadne, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło