II SA/Lu 647/05
WyrokWSA w Lublinie2005-10-11
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję (postanowienie) w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, podczas gdy właściwą formą rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie jest postanowienie, a nie decyzja?Ratio decidendi
Organ drugiej instancji rozpoznał zażalenie na postanowienie w formie decyzji, co stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa. Właściwą formą rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie jest postanowienie. W związku z tym zaskarżona decyzja, jako wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu, podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wydania zaświadczenia, że ich działki nigdy nie były objęte postępowaniem scaleniowym. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że działki te były objęte scaleniem. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty, rozpatrując zażalenie w formie decyzji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie prawa, w tym wydanie decyzji zamiast postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski-sprawozdawca, Protokolant referent: Joanna Janiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi H. L. i J. L. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego nieobjęcia działek postępowaniem scaleniowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz H. L. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
We wniosku z dnia 30 listopada 2004 r. O. L., H. L. i J. L. domagali się wydania zaświadczenia , że działki nr [...] oraz [...] położone w miejscowości T. nigdy nie były objęte postępowaniem scaleniowym.
Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Starosta i odmówił wydania zaświadczenia o wspomnianej wyżej treści. W uzasadnieniu swojego stanowiska Starosta stwierdził, że w decyzji Wojewody z dnia [...] r. znak : [...] o wszczęciu postępowania scaleniowego gruntów miejscowości T. zawarto zapis, że scaleniem obejmuje się wszystkie grunty wsi z wyjątkiem zwartych kompleksów lasów i gruntów leśnych. Postępowaniem objęto działki siedliskowe, utrzymane w granicach starego stanu posiadania ,a ewentualne poszerzenia dokonano w przypadkach wolnych gruntów PFZ. Zmianie uległa powierzchnia oraz numeracja działek. W tym konkretnym przypadku obecna działka o nr [...] została wydzielona z działki o nr [...] ( oznaczenie przed scaleniem ). Obecna natomiast działka nr [...] została wydzielona z działki nr [...]. Protokół przyjęcia projektu scalenia w zakresie działek oznaczonych tymi numerami ewidencyjnymi uczestnicy scalenia przyjęli bez uwag. Z akt scaleniowych wynika jednoznacznie, iż powyższe działki objęte zostały scaleniem. Oznacza to brak podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Po rozpoznaniu zażalenia stron postępowania Wojewoda podtrzymał stanowisko organu I instancji. Dodatkowo wyjaśniono, iż tereny zabudowane wsi T. zostały włączone do obszaru scalenia pomimo braku pisemnej zgody ich właścicieli , czego wymagał art.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scaleniu i wymianie gruntów. Według organu odwoławczego stanowi to rażące naruszenie prawa przez organ prowadzący postępowanie scaleniowe i może prowadzić do stwierdzenia w tej części nieważności decyzji zatwierdzającej scalenie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. L. i J. L. domagali się uchylenia decyzji Wojewody z powodu jej niezgodności z prawem. Według skarżących nie uwzględnia ona bowiem pisma Urzędu Wojewódzkiego Placówka Zamiejscowa z dnia [...] r. nr [...] oraz pisma Starosty z dnia [...] r. nr [...] z których wynika, iż tereny zabudowane wsi T. nie były objęte postępowaniem scaleniowym. Fakt ten potwierdza brak w dokumentacji scaleniowej zgody właścicieli gruntów na objęcie scaleniem ich gruntów zabudowanych oraz zapis w protokole kontroli projektu scalenia , w którym znajduje się stwierdzenie " na obiekcie T. nie opracowywano terenów budowlanych". Skarżący podnieśli również, iż powoływanie się na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] o zatwierdzeniu projektu scaleniowego gruntów wsi T. jest błędne , jako że decyzja ta została uchylona przez Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej . Nowa decyzja Wojewody z dnia [...] r znak [...] obejmowała zupełnie inny obszar gruntów tej wsi , a nigdy nie obejmowała terenu na których leżą działki nr [...] i [...], co potwierdzają powołane wcześniej pisma z 2001 r. W związku z uchyleniem decyzji z dnia [...] r. także szkic wyznaczenia projektowanych działek w terenach zabudowanych ( oznaczony nr 7 ) nie mógł, zdaniem skarżących , być wprowadzony w życie . W tej sytuacji, jak dowodzą skarżący , decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia sprawy, w której doszło do naruszenia prawa i bezprawnego wręcz dostosowywania dokumentacji do interesu urzędników.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 218 § 1 kpa odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Skoro organ pierwszej instancji wydał postanowienie, na które zostało wniesione zażalenie , organ drugiej instancji powinien rozstrzygnąć sprawę także w formie postanowienia. Oczywistym naruszeniem art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art. 144 kpa było zatem rozpoznanie zażalenia w formie decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r sygn. akt II SA 137/ 98 LEX nr 41754 ) .
Stosownie do art.217 kpa zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. W sprawie objętej skargą chodziło w wydanie zaświadczenia potwierdzającego , iż działki oznaczone nr [...] i [...]położone w miejscowości T. nie były objęte scaleniem , zakończonym decyzją Wojewody z dnia [...] r. znak : [...] .
Z decyzji Wojewody z dnia [...] r znak : [...] w sprawie podjęcia postępowania scaleniowego gruntów położonych na terenie wsi T. . wynika , iż zostało ono wszczęte z urzędu i objęło wszystkie grunty wsi z wyjątkiem zwartych kompleksów lasów i gruntów leśnych , których obszary przekraczały 10 ha zwartej powierzchni. Znajdujące się w aktach sprawy protokoły przyjęcia projektu scalenia potwierdzają , iż wzmiankowane nieruchomości także były objęte postępowaniem scaleniowym. Działka nr [...] została wymieniona w protokole razem z działkami nr [...],[...],[...] i [...] ( str.14 akt ) i opatrzona oświadczeniem R. L. z dnia 27 lipca 1975 r., iż przyjął projekt scalenia bez zastrzeżeń. Działka natomiast nr [...] razem z działkami [...],[...],[...] i [...] ( str.13 akt ) została w protokole umieszczona pod nr gospodarstwa 223 według rejestru poscaleniowego .Pod datą 30 lipca 1979 r. w rubryce " oświadczenie w sprawie projektu oraz warunków objęcia w posiadanie nowo wydzielonych gruntów ‘’ podpisała się M. L . Protokół nie zawiera żadnego jej oświadczenia. Działki [...] i [...] zamieszczone są także w "szkicu wyznaczenia projektowanych działek ‘’ sporządzonym w kwietniu 1979 r .
Jednak fragment protokołu z kontroli jaki znajduje się w aktach sprawy ( str.17 ) stwierdza, iż "na obiekcie T. nie opracowano terenów budowlanych zgodnie z zarządzeniem Dyr. WBGiTR , działki zabudowane w zasadzie zostały utrzymane w granicach starego stanu posiadania, a ewentualnych poszerzeń dokonano w przypadkach wolnych gruntów PFZ położonych pomiędzy tymi działkami ; działki niezabudowane położone w granicach terenów budowlanych zostały rozdysponowane na rzecz innych uczestników scalenia". Z pisma Starosty z dnia [...] r znak : [...] wynika, co podnoszą skarżący, iż tereny budowlane nie były objęte scaleniem. Podobną treść zawiera także pismo Wojewody z dnia [...] r. znak : [...] przy czym nie jest dostatecznie wiadomym na jakich przesłankach organy te opierały swoja opinię. Wobec jednak odmiennych stanowisk prezentowanych przez te same organy należało je odpowiednio skomentować , tym bardziej , iż decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak : [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi T. w części dotyczącej m.in. S. L . Nie wiadomo, czy grunty stanowiące własność S. L. zostały ponownie objęte decyzją zatwierdzającą projekt scalenia .
Należy natomiast podkreślić, że dla potrzeb zaświadczenia nie ma żadnego znaczenia, czy właściciele przedmiotowych działek wyrażali zgodę na objęcie ich scaleniem. Trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 1998 r. sygn. akt II SA 598 / 98 LEX 41760, że brak zgody właścicieli budynków na włączenie ich do scalenia stanowi rażące naruszenie art.1 pkt.3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r o scalaniu i wymianie gruntów ( Dz. U Nr 3, poz.13 ze zmianami ). Naruszenie zatem tego przepisu może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia w części objętej tym naruszeniem. Nie oznacza to jednak, iż brak zgody właścicieli nieruchomości zabudowanych oznaczał, iż nie były one objęte postępowaniem scaleniowym, na co zwrócił uwagę Wojewoda
Z powodów wyżej wskazanych na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152, a o kosztach w oparciu o art.200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło