II SA/Lu 647/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]czerwca 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczególnych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109) Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpoznaniu odwołania M. C. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] odmówił M. C. przyznania zasiłku celowego na złagodnienie skutków suszy. Organ pierwszej instancji uzasadnił tę decyzję tym, że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek do uzyskania tego zasiłku, gdyż nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników (KRUS). Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. C., podnosząc, iż obecnie przebywa na "zasiłku rentowym", co w jego ocenie nie stanowi przeszkody do uzyskania zasiłku celowego. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołującego się, podkreślił, iż w świetle przepisów powołanego wyżej rozporządzenia warunkiem niezbędnym do uzyskania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy jest kumulatywne spełnienie przez wnioskodawcę trzech przesłanek: osoba ubiegająca się o zasiłek lub domownik tej osoby, podlega z mocy ustawy obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, osoba ta prowadzi gospodarstwo rolne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późno zm.), rozmiary szkód w uprawach rolnych wnioskodawcy spowodowanych suszą (oszacowanych przez uprawnioną komisję wojewódzką) mają wynosić średnio powyżej 30%. Organ odwoławczy podkreślił, iż w tym zakresie przeprowadzone zostało przez Kolegium uzupełniające postępowanie wyjaśniające. W dniu 10 maja 2007 r. przesłano bowiem zapytanie do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny , czy odwołujący i osoby z nim zamieszkujące podlegali i podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników, z mocy ustawy jako rolnicy lub domownicy. W odpowiedzi organ rentowy pismem z dnia 16 maja 2007 r., znak: [...], poinformował, że odwołujący nie podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników – podlega jedynie ubezpieczeniu na wniosek jedynie w części wypadkowej. Obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy nie podlegają i nie podlegali także członkowie jego rodziny. Skoro zatem, jako stwierdziło Kolegium, odwołujący się nie spełnia jednej z powyższych przesłanek, tj. ani on, ani żaden z domowników w jego rodzinie, nie podlega z mocy ustawy obowiązkowemu ubezpieczeniu rolników, to prawidłowa była decyzja organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, powyższy warunek musi być bezwzględnie spełniony, a przebywanie na "zasiłku rentowym", o czym wspomina odwołanie, nie jest spełnieniem tego warunku. Skargę do sądu administracyjnego wniósł M. C., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przyznania wnioskowanego zasiłku celowego. Skarżący podkreślił, że spełnia warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż od 2003 r. przebywa na "zasiłku rentowym" wypłacanym przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny i od tego czasu podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu rolników w części wypadkowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że dobrowolne ubezpieczenie na wniosek w części wypadkowej nie stanowi podstawy do przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Warunki udzielenia pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne zostały dotknięte suszą w 2006 r. określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U. Nr 155, poz. 1109; dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, pomoc ta przyznawana jest jednorazowo w formie zasiłku celowego, udzielanego na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). W świetle zaś art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Stosownie do § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy i jeśli w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, szkody w uprawach spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U. Nr 16, poz. 82, z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Zatem przyznanie pomocy w postaci zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek określonych w powołanym § 2 rozporządzenia. Oznacza to, że niezrealizowanie się choćby jednego warunku uzasadnia odmowę przyznania pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia. Zasady podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników określają przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.; dalej: "ustawa"). W myśl art. 3 ust. 1 ustawy, ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega się z mocy ustawy albo na wniosek. Z mocy ustawy – zgodnie z art. 7 ust. 1 – ubezpieczeniu społecznemu rolników wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, a także domownik tego rolnika, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Natomiast na wniosek ubezpieczeniem tym obejmuje się innego rolnika lub domownika, jeżeli działalność rolnicza stanowi stałe źródło jego utrzymania, a także osobę, która będąc rolnikiem przeznaczyła grunty prowadzonego gospodarstwa rolnego do zalesienia na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 7 ust. 2). Ubezpieczeniem na wniosek obejmuje się również innego rolnika, domownika lub osobę, która przeznaczyła grunty do zalesienia, lecz wyłącznie w zakresie ograniczonym do świadczeń określonych w art. 9 pkt 1 ustawy, jeżeli podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu albo mają ustalone prawo do emerytury lub renty lub do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 7 ust. 3). W niniejszej sprawie jest bezspornym, że M. C. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w części wypadkowej na wniosek, nie podlega zaś temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Poza sporem pozostaje także, iż żaden z domowników w rodzinie skarżącego nie podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Skarżący nie spełnił zatem jednej z przesłanek koniecznych do uzyskania wnioskowanej pomocy, określonych w powołanym § 2 rozporządzenia. Prawidłowo postąpiły więc organy obu instancji odmawiając skarżącemu udzielenia pomocy w formie zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy w 2006 r. na podstawie przepisów rozporządzenia. Niezasadny jest również podniesiony w skardze zarzut, iż odmowa przedmiotowego świadczenia jest nieuzasadniona, gdyż skarżący został objęty ubezpieczeniem na wniosek już w 2003 r., to jest trzy lata przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia. Okoliczność ta nie ma prawnego znaczenia, gdyż przepisy powołanego aktu nie tylko nie uzależniają udzielenia przedmiotowego świadczenia od okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników na wniosek, lecz wyłączają możliwość przyznania pomocy w stosunku do osób objętych tą formą ubezpieczenia. Ubocznie tylko zauważyć należy, iż skarżący, jak wynika z pisma KRUS Oddział Regionalny z dnia 16 maja 2007 r., znak: [...], podlega temu ubezpieczeniu dopiero od dnia 29 marca 2006 r. (k.25 akt administracyjnych). W tej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.