II SA/Lu 647/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata postanawia: przyznać A.L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. A.L. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym, iż przedmiot postępowania - zasiłek okresowy - mieści się w kategorii spraw dotyczących pomocy i opieki społecznej w przedmiotowej sprawie skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, ponieważ w myśl unormowania art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Dlatego też wniosek złożony na urzędowym formularzu rozpoznano jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia, które stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, a także sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Jego jedyne dochody pochodzą ze świadczeń pomocy społecznej. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o ustanowienie adwokata stwierdził, że: Biorąc pod uwagę, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania (w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika) musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż zasługuje on na uwzględnienie w zakresie objętym rozpoznanym wnioskiem. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęty do rozpoznania wniosek o ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenie na okoliczność jego sytuacji finansowej daje podstawy do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.