II SA/Lu 65/08
WyrokWSA w Lublinie2008-04-29
Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Krystyna Sidor, Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wznawiając postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jest zobowiązany do ponownego przeprowadzenia wszystkich obligatoryjnych uzgodnień z innymi organami, nawet jeśli pierwotne uzgodnienia zostały dokonane w ramach uchylonej decyzji?Ratio decidendi
W przypadku wznowienia postępowania administracyjnego, organ jest zobowiązany do ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego i uzyskania wymaganych przepisami prawa uzgodnień z innymi organami, nawet jeśli pierwotne uzgodnienia dotyczyły uchylonej decyzji. Niewykonanie tych obligatoryjnych uzgodnień stanowi naruszenie przepisów prawa i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustalenia warunków zabudowy dla działki, jednak organy odmówiły, wskazując na brak dostępu do drogi publicznej. Decyzja Burmistrza została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej, twierdząc, że posiadają inną działkę z dostępem do drogi publicznej, przez którą mogliby zapewnić dostęp do działki objętej wnioskiem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na inne uchybienia proceduralne organów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. D.- K. i K. D. – K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...]. znak: [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 200 ( dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania .
Decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 145 par. 1 pkt 4, art. 150, art. 151 par. 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., zwana dalej u.p.z.p.), wydaną w wyniku wznowienia postępowania, Burmistrz N. uchylił w całości decyzję z dnia [...] r., znak [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji siedliska zagrodowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym B. i odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji siedliska zagrodowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż odmowa wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla działki nr [...] spowodowana była tym, iż przedmiotowa działka nie miała dostępu do drogi publicznej, a zatem nie spełniała jednej z przesłanek ustalenia warunków zabudowy określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Organ podniósł, iż działka nr [...] przylega bezpośrednio do drogi gruntowej będącej własnością osób fizycznych, przy czym na odcinku stanowiącym działkę nr [...] stanowi współwłasność B. i K. D. – K. oraz S. M., zaś dalej droga ta przebiega wzdłuż działki nr [...], stanowiącej własność H. K. i łączy się z drogą gminną. Z kolei za działką nr [...] oraz nr [...] położona jest działka nr [...], przylegająca bezpośrednio do drogi gminnej – ulicy S., stanowiąca własność B. i K. D. – K. Wprawdzie – wskazał organ – przez działkę nr [...] wnioskodawca miałby prawnie zagwarantowany bezpośredni dostęp do drogi publicznej, niemniej jednak dostęp do drogi publicznej oznacza nie tylko prawną możliwość, ale również faktyczny do niej dostęp. Zdaniem organu, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej wynika, iż działka nr [...] ma zmienną szerokość – w najwęższym miejscu 8 – 10 m, zaś różnica poziomu od najniższego do najwyższego punktu na działce wynosi 6 – 8 m, oprócz tego na działce umiejscowiona jest wysoka skarpa i strome zbocze. Ponadto organ wskazał, iż z oświadczeń osób obecnych przy oględzinach przedmiotowej działki wynika, że teren tej działki jest obszarem zalewowym rzeki B. i w czasie wiosennych odwilży jest zalewany.
Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], które podzieliło argumentację powołaną w uzasadnieniu decyzji Burmistrza N.
Skargę na decyzję organu II instancji wnieśli B. i K. D. – K., zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. oraz przepisów Konstytucji RP w zakresie ograniczenia ochrony własności i żądając uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji burmistrza N. Skarżący wskazali, iż ich zdaniem dostęp działki do drogi publicznej oznacza nie tylko połączenie działki z drogą utwardzoną, kwalifikowaną jako droga w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, lecz również możliwość wyjazdu z działki na drogę publiczną. Podnieśli, że skoro są właścicielami zarówno działki nr [...] jak też działki nr [...], która ma bezpośredni dostęp do drogi publicznej, to w konsekwencji działka nr [...] ma również bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Skarżący wskazali ponadto, iż mogą urządzić wewnętrzną drogę dojazdową łączącą działkę nr [...] z drogą publiczną – ulicą S.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, argumentując, iż na działce nr [...] nie ma obecnie urządzonej drogi dojazdowej, a jej właściciele nie podjęli żadnych działań zmierzających do realizacji przedmiotowej drogi wewnętrznej. Ponadto działki nr [...] oraz nr [...] – wskazał organ – położone są w obrębie otuliny Parku Krajobrazowego, w związku z czym, realizacja drogi dojazdowej przez ścięcie skarpy na działce nr [...] wymaga wdrożenia odpowiednich procedur prawnych, zapobiegających niekorzystnym zmianom naturalnego ukształtowania terenu oraz uzyskania stosownych uzgodnień projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem organu, w dacie wydania decyzji drugoinstancyjnej nie można było przesądzić, czy realizacja w przyszłości drogi wewnętrznej łączącej działkę nr [...] z droga publiczną będzie w ogóle możliwa i czy nie zaistnieje konieczność przyjęcia innego rozwiązania technicznego co do sposobu obsługi komunikacyjnej działki nr [...].
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu [...] r. skarżący K. D. – K. wyjaśnił, iż realizacja przedmiotowej drogi wewnętrznej na działce nr [...] będzie wymagała niwelacji skarpy lub nawiezienia ziemi w niżej położonych miejscach oraz zalania cementem w przypadku niwelacji skarpy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane w jej uzasadnieniu.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa ustalenia B. i K. D. – K. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na realizacji siedliska zagrodowego wraz z infrastrukturą techniczną na działce nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym B., którą organy obu instancji uzasadniły brakiem dostępu przedmiotowej działki do drogi publicznej.
Zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.p.z.p.;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Przez dostęp do drogi publicznej rozumieć należy bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej (art. 2 pkt 14 u.p.z.p.).
W okolicznościach niniejszej sprawy dostęp działki nr [...] do drogi publicznej – ulicy S. byłby możliwy przez należącą do skarżących działkę nr [...], na której dotychczas nie została urządzona droga wewnętrzna.
Art. 53 ust. 4 u.p.z.p. w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, iż decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z:
- ministrem właściwym do spraw zdrowia - w odniesieniu do inwestycji lokalizowanych w miejscowościach uzdrowiskowych, zgodnie z odrębnymi przepisami;
- wojewodą - w odniesieniu do innych niż położone w granicach parku narodowego i jego otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody;
- starostą jako organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.
Gmina N., na obszarze której położona jest działka nr [...], posiada status uzdrowiska w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. Nr 167, poz. 1399 ze zm.). Ponadto przedmiotowa działka wykorzystywana na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, znajduje się w otulinie Parku Krajobrazowego. W związku z powyższym organ właściwy w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] zobligowany był uzgodnić decyzję w tej sprawie z wyżej wskazanymi organami.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż zaskarżona decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy wydana została w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ustalającą warunki zabudowy z dnia [...] r., znak [...].
Istotą wznowienia postępowania administracyjnego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o dowody zebrane w postępowaniu wznowieniowym.
Prowadząc postępowanie po jego wznowieniu, organ działa według przepisów k.p.a. dotyczących postępowania przed organem pierwszej instancji. Nie jest on związany ani ustaleniami stanu faktycznego, ani prawnego dokonanymi w postępowaniu, w którym zapadła decyzja. W rezultacie wznowienia postępowania następuje powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 1984 r., I SA 86/84, ONSA 1984, nr 1, poz. 59 z glosą J. Borkowskiego; OSP 1985, z. 5, poz. 95).
Zatem organ właściwy w sprawie ustalenia warunków zabudowy, rozpoznawanej w wyniku wznowienia postępowania, powinien na nowo przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym, uzyskać wymagane przepisami prawa uzgodnienia z innymi organami. Tymczasem zamieszczone w aktach administracyjnych niniejszej sprawy uzgodnienia dotyczące ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] zostały dokonane w odniesieniu do decyzji z dnia [...] r., uchylonej decyzją Burmistrza N. z dnia [...] r., znak [...].
W rozpoznanej sprawie, po wznowieniu postępowania administracyjnego, zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji nie dokonały obligatoryjnych uzgodnień z organami wymienionymi w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., w związku z czym, uchybiły jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którą, w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Zasada powyższa nabiera szczególnego znaczenia, gdy wznowienie postępowania następuje, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, w oparciu o art. 145 par.1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy.
Należy także podkreślić, iż odpowiedź na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie może zastąpić uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonej decyzji, wydanej w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
W związku z powyższym, ponownie rozpatrując sprawę, organ administracji przeprowadzi postępowanie dowodowe, uwzględniając powyższe wskazania, co pozwoli ustalić, czy w sprawie istnieją podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...]. Poczynione ustalenia umożliwią rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego.
Z tych względów, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło