II SA/Lu 650/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 października 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu Ł. Z. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).należnego podatku od towarów i usług. II SA/Lu 650/12 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Z. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie: 1) przyznania Z. W. pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego w wysokości 350 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału i bojlera; 2) stwierdzenia, że świadczenie zostanie wypłacone w Banku Spółdzielczym w N. w dniu 16 marca 2012 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o pomocy społecznej stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Podkreśliło, iż pracownicy socjalni kilkakrotnie próbowali dokonać aktualizacji wywiadu środowiskowego i udało się to dopiero w dniu 17 lutego 2012 r. Konieczność jego przeprowadzenia wynika z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a wydaje się po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Organy ustaliły, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, w tym samym domu mieszka żona skarżącego, z którą jest on w separacji. Skarżący zajmuje kuchnię i pokój, zaś wspólnie użytkowane są przedpokój i łazienka. Skarżący korzysta z kuchni węglowej. Mieszkanie jest wyposażone w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Źródłem utrzymania Z. W. jest renta w wysokości 728,18 zł brutto (634,64 zł netto) miesięcznie, zaś z uwagi na zajęcie komornicze renta jest wypłacana w kwocie 452,60 zł miesięcznie. W pismach z dnia 26 stycznia 2012 r. i z 12 lutego 2012 r. skarżący przedstawił wydatki związane z utrzymaniem domu (na łączną kwotę 182,23 zł), a także dołączył odcinki renty z października, listopada 2011 r. i stycznia 2012 r. Organy podkreśliły, iż ich rolą nie jest spełnianie wszystkich żądań wnioskodawców (w tym co do wysokości pomocy), a w przedmiotowej sprawie skarżącego, który ma stałe źródło dochodu i uzyskuje pomoc w sytuacji, gdy ośrodek ma obowiązek udzielenia pomocy również innym potrzebującym, często nieposiadającym stałego źródła dochodu, czy znajdującym się w gorszej lub podobnej sytuacji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do wysokości przyznanej pomocy, uznając że odpowiada aktualnej sytuacji skarżącego, który przekracza kryterium dochodowe, ma stały dochód w postaci renty przyznanej na stałe oraz na podstawie decyzji z dnia 20 lutego 2012 r. otrzymuje 200 zł miesięcznie tytułem pomocy na zakup żywności. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Z. W. podnosi, że organ I instancji znał jego sytuację życiową, a zatem przeprowadzenie wywiadu nie było potrzebne. Przedstawia uwagi dotyczące pracy zatrudnionych w Ośrodku Pomocy Społecznej w N. pracowników socjalnych. Podnosi, iż uzasadnienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego winno być zmienione. W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skargi nie można uznać za zasadną, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpatrywanej sprawie organy administracji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami wynikającymi z art.7, 77 §1 i art. 80 kpa i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Skarżący domagał się przyznania świadczenia na zakup opału i bojlera, a zatem zastosowanie mają tu przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz.1362 z późn. zm.), powołanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Jedną z form pomocy społecznej przewidzianej w ustawie jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego. Zgodnie z art. 39 ust.1 i 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobie samotnie gospodarującej jaką jest skarżący świadczenie to może być przyznane wyłącznie, gdy dochód tej osoby nie przekracza kryterium dochodowego, określonego w art.8 ust.1 pkt 1 ustawy, które wynosi 477 zł. Z ustaleń organów administracji wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pozostaje w separacji z żoną, która mieszka w tym domu. Jego dochód, który stanowi renta z tytułu niezdolności do pracy wynosi 634,64 zł netto miesięcznie przekracza kryterium dochodowe, warunkujące przyznanie zasiłku celowego na podstawie powołanych przepisów. Zgodnie z treścią art. 8 ust.3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast w myśl ustępu 4 tego artykułu do dochodu ustalonego zgodnie z ustępem 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Fakt, że z przysługującej skarżącemu renty potrącane są egzekwowane przez komornika należności niealimentacyjne i w związku z tym skarżący otrzymuje kwotę 452,60 zł, w świetle art. 8 ust.3 i 4 ustawy nie ma wpływu na wysokość dochodu w rozumieniu ustawy. Prawidłowo zatem organy administracji wydały w niniejszej sprawie decyzje w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy, stanowiący, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Przyznanie wnioskowanego przez skarżącego świadczenia oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego. Organ administracji ma w tej sytuacji zapewniony pewien zakres swobody, co do oceny czy wnioskodawcy spełniającemu kryterium dochodowe należy przyznać zasiłek celowy oraz – w przypadku uznania zasadności udzielenia tej formy pomocy – w jakiej wysokości to świadczenie ustalić. Ocena takiej sytuacji dokonana przez sąd administracyjny sprowadza się do ustalenia, czy w toku wydawania decyzji organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza zatem załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Organy administracji obu instancji orzekające w sprawie nie przekroczyły granic uznania administracyjnego przyznając skarżącemu specjalny zasiłek celowy w kwocie 350 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału i bojlera. Wbrew zarzutom skargi decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, ponadto wydana została przez właściwy organ tj. z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N.. Sąd podziela także stanowisko Kolegium zawarte w odpowiedzi na skargę, iż w dniu 5 stycznia 2012 r. pracownicy socjalni zastali skarżącego w domu, jednak nie przeprowadzili wywiadu, bowiem nie udzielił on żadnych informacji. Skarżący odmawiał przeprowadzenia aktualizacji wywiadu, mimo że obowiązek taki wynikał z art. 107 ust.4 ustawy. Aktualizacja została przeprowadzona dopiero w dniu 17 lutego 2012 r. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji Kolegium odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 §3 kpa, zaś skarżący nie wyartykułował w sposób precyzyjny zarzutów co do treści tego uzasadnienia. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy oraz §14 ust.2 "c" § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).