II SA/Lu 652/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez E. B. od decyzji z dnia [...] r. nr [...] wydanej z up. Burmistrza [...] przez p.o. Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w R. w przedmiocie przyznania świadczenia niepieniężnego w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczonych dla syna K. D. od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżąca odebrała decyzję organu I instancji osobiście w dniu [...] r. Decyzja zawierała pouczenie, że odwołanie wnosi się – zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. - w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania upłynął stronie z dniem [...] r., natomiast E. B. wniosła odwołanie do organu I instancji w dniu [...] r., bez prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. B. domagała się uchylenia powyższego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Potwierdziła, że decyzję organu I instancji odebrała w dniu [...]., ale wskazał, że następnie w dniu [...]. złożyła na podstawie art.111 kpa wniosek o uzupełnienie tej decyzji poprzez nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Była przekonana, że dopiero po rozpatrzeniu tego wniosku przez Kolegium, zaczyna biec termin do wniesienia odwołania. Wskazała zatem, że skoro w dniu [...]. odebrała postanowienie Kolegium z dnia [...] r. o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, to dopiero od tego dnia miała prawo wnieść odwołanie w ciągu 14 dni. Złożone w dniu [...]. odwołanie jest więc – jej zdaniem - odwołaniem złożonym w terminie. Ponadto zarzuciła, że w postanowieniu, w którym nadano kwestionowanej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, organ nie wskazał przepisu art. 111 § 1 k.p.a., na podstawie którego skarżąca domagała się nadania tego rygoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie natomiast z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję - w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Bezspornie kwestionowana przez skarżącą decyzja z dnia [...] r. została jej doręczona w dniu [...] r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem [...] r. Wniesienie odwołania w dniu [...] r. było więc spóźnione. Wbrew zarzutom skargi, termin do wniesienia odwołania nie zaczynał biec od dnia doręczenia jej postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wprawdzie w świetle art. 111 § 2 k.p.a., na który powołuje się skarżąca, w przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b (tj. postanowienia o uzupełnieniu lub odmowie decyzji, termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia, to jednak w niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania. Niewątpliwie skarżąca w dniu [...] r. złożyła "na podstawie art. 111 kpa wniosek o uzupełnienie tej decyzji poprzez nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności", to jednak postępowanie w tym przedmiocie nie toczyło się w trybie art. 111 k.p.a., mimo że skarżąca we wniosku wskazała ten przepis, a więc w trybie uzupełnienia decyzji, ale w odrębnym, samodzielnym postępowaniu, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Uzupełnienie decyzji, o którym mowa w art. 111 § 1 k.p.a. może bowiem dotyczyć albo samego rozstrzygnięcia, albo prawa odwołania, bądź wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie mieści się w natomiast w zakresie tego przepisu. Zgodnie z art. 108. § 1. - decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle § 2 tego przepisu - rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie. Z przepisów tych wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji już po jej wydaniu, a nawet po jej doręczeniu, już w okresie biegu terminu odwołania (zob. P. Przybysz, Komentarz do art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego, System Informacji Prawnej Lex (LexOmega) 40/2017). Oznacza to, że rygor natychmiastowej wykonalności nie stanowi obligatoryjnego elementu rozstrzygnięcia, który powinien być w tym rozstrzygnięciu uwzględniony – nie podlega więc regulacjom z art. 111 k.p.a. Z tych względów, w razie złożenia wniosku o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności już po wydaniu i doręczeniu decyzji, przepis art. 111 § 2 k.p.a. dotyczący początku terminu na wniesienie odwołania, nie ma zastosowania. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest prawidłowe. Skarga podlega zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369). Ubocznie należy wyjaśnić, że skarżąca – w związku z uchybieniem terminu – ma prawo ubiegać się przed organem o przywrócenie tego terminu.