II SA/Lu 652/23
WyrokWSA w Lublinie2023-12-05
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Maciej Gapski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie zamieszkującej w budynku o złym stanie technicznym, wyłączonym z użytkowania, przysługuje dodatek węglowy, mimo braku możliwości korzystania z zainstalowanych źródeł ogrzewania?Ratio decidendi
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe lub inne wskazane źródło, które jest sprawne technicznie i przystosowane do zamieszkiwania. Sam fakt zamieszkiwania w budynku, który z powodu złego stanu technicznego został wyłączony z użytkowania i nie nadaje się do zamieszkania, uniemożliwia przyznanie dodatku, nawet jeśli istnieje teoretyczna możliwość ogrzewania piecem kaflowym, który jest nieużywany od lat i ma awaryjny komin.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie dodatku węglowego, wskazując jako miejsce zamieszkania lokal w budynku należącym do Gminy Stary Zamość. Organ odmówił przyznania dodatku, wskazując na zły stan techniczny budynku, który został wyłączony z użytkowania, brak mediów (wody, prądu) oraz nieużywany od lat piec kaflowy i awaryjny komin. Skarżąca zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego, twierdząc, że budynek jest zamieszkany, a ogrzewanie piecem kaflowym jest możliwe. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 17 maja 2023 r. nr SKO.PS/40/263/2023 w przedmiocie dodatku węglowego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu T. L. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Decyzją z dnia 17 maja 2023 r., znak: SKO.PS/40/263/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej jako: wnioskodawczyni lub skarżąca), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Stary Zamość z dnia 12 grudnia 2022 r., nr GOPS.4183.33.2022, w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem złożonym w dniu 25 listopada 2022 r. M. S. wystąpiła do Wójta Gminy Stary Zamość o wypłatę dodatku węglowego, wskazując jako miejsce zamieszkania: S.
Po rozpatrzenia zgłoszonego żądania, działający z upoważnienia Wójta Gminy Stary Zamość, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Starym Zamościu decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r., nr GOPS.4183.33.2022, orzekł o odmowie przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz ustalenia przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego argumentował, że budynek, w którym przebywa M. S. jest własnością Gminy Stary Zamość. Ze względu na zły stan techniczny został wyłączony z użytkowania, nie może pełnić funkcji mieszkalnych.
W wyniku odwołania wniesionego przez M. S. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu, które decyzją z dnia 17 maja 2023 r., znak: SKO.PS/40/263/2023 utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania dodatku węglowego.
Organ odwoławczy, odwołując się do przepisów art. 2 ustawy o dodatku węglowym, wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 22 listopada 2022 r. do Wójta Gminy Stary Zamość wpłynął wniosek M. S. o wypłatę dodatku węglowego, w którym wnioskodawczym oświadczyła, że jej miejscem zamieszkania jest miejscowość S. nr budynku [...]. Organ pierwszej instancji odmówił wypłaty dodatku węglowego z uwagi na poczynione w toku postępowania administracyjnego ustalenia, z których wynika, że budynek, w którym przebywa skarżąca jest własnością Gminy. Z względu na zły stan techniczny został wyłączony z użytkowania, a zatem nie może pełnić funkcji mieszkalnych. Organ powołał się na ustalenia przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2022 r. wywiadu środowiskowego. Ze sporządzonej w trakcie wywiadu notatki służbowej wynika, iż w pokoju zajmowanym przez zainteresowaną jest nieużywany od kilkunastu lat piec kaflowy. Aby była możliwość korzystania z niego należałoby wykonać pracę kominiarskie. Z ustaleń organu wynika, iż wnioskodawczyni nie ma dostępu do kotła c.o., ponieważ zajmowany przez nią budynek został ze względów technicznych wyłączony z użytkowania przez właściciela - Gminę Stary Zamość. Obecnie w budynku, w którym M. S. zajęła lokal, nie ma wody, prąd, ani możliwości ogrzewania, co oznacza, że budynek nie jest przystosowany do zamieszkania.
Jak podkreśliło Kolegium powyższe ustalenia, co do złego stanu budynku, wynikają z treści protokołu z dnia 6 lipca 2022 r., z kontroli okresowe wykonywanej, na podstawie ustawy prawo budowlane. W zaleceniach z kontroli podano, że obiektu nie wolno użytkować bez przeprowadzenia remontu kapitalnego elementów, których stan został określony jako awaryjny, w tym: instalacja kominowa (kominy spękane, tynki odpadające, brak czapek kominowych). Przy czym stan awaryjny oznacza konieczność natychmiastowego podjęcia czynności remontowych, a w przypadku zagrożenia życia i mienia, czynności zabezpieczających. Zalecono rozbiórkę budynku oraz zobowiązano właściciela budynku do zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób postronnych, uniemożliwiając wejście do niego. W odwołaniu M. S. oświadczyła, że zamieszkuje w przedmiotowym budynku. Wskazuje, iż w dotychczas zamieszkanym lokalu komunalnym Gmina odłączyła centralne ogrzewanie, ale jest piec przystosowany do ogrzewania węglowego, a zatem w ocenie odwołującej dodatek węglowy jest konieczny i zasadny.
Poddając ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Kolegium zwróciło uwagę, że jak wynika z treści cytowanych przepisów ustawy o dodatku węglowym organ I instancji przeprowadza weryfikację wniosku o dodatek węglowy, mającą na celu ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania osoby fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe oraz stanu gospodarstwa domowego (gospodarstwo jedno lub wieloosobowe). Przy weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego organ I instancji, bierze pod uwagę, w szczególności: informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach; informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Jak wskazało Kolegium przy pojęciu "gospodarowania" osób /osoby/ wskazanych w art. 2 ust. 2 u.d.w., tworzących gospodarstwo jedno lub wieloosobowe, nie sposób pominąć, że w definicji gospodarstwa domowego - na użytek tej ustawy - ustawodawca zawarł również drugi warunek w postaci "zamieszkiwania" tych osób (osoby w przypadku gospodarstwa jednoosobowego), w budynku /lokalu/, w którym zainstalowane i eksploatowane są źródła ogrzewania wskazane w art. 2 ust. 1 u.d.w., które przystosowane jest do spalania paliw stałych wymienionych w art. 2 ust. 3 tej ustawy. Zatem w ocenie Kolegium dla komplementarnego ziszczenia się warunków przyznania dodatku węglowego z tytułu ogrzewania budynku, w którym zamieszkuje gospodarstwo domowe, obok warunków dotyczących rodzaju zainstalowanych i eksploatowanych źródeł ogrzewania oraz stosowanych paliw, konieczne jest również równoczesne zamieszkiwanie i gospodarowanie osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego - w tym budynku lub lokalu.
W ocenie Kolegium organ I instancji zasadnie odmówił wypłaty dodatku węglowego, gdyż M. S. nie spełnia warunków do przyznania wnioskowanego dodatku. Zainteresowana wniosła o wypłatę dodatku węglowego dla lokalu, w budynku który - z uwagi na zły stan techniczny, został wyłączony z użytkowania, nie nadaje się do zamieszkania. W zajętym przez wnioskodawczynię lokalu nie ma wody, prądu, ani możliwości ogrzewania. Zauważyć należy, iż wskazane przez M. S. źródło ogrzewania - piec kaflowy, co najmniej od kilkunastu lat jest nieużytkowany, z uwagi na podłączenie całego budynku do kotła c.o., do którego zainteresowana nie ma dostępu. Zaś osoba z uprawnieniami budowlanymi oceniła stan techniczny komina jako "awaryjny" to jest bez podjęcia natychmiastowych koniecznych czynności remontowych, zagrażający życiu i mieniu.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu została zaskarżona przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
W skardze decyzji zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego mające istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji poprzez przyjęcie iż budynek został wyłączony z użytkowania i nie może pełnić funkcji mieszkalnych, jak również przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Uzasadnieniu skargi wnioskodawczyni podkreśliła, że z wywiadu środowiskowego w sprawie dodatku węglowego nie było, gdyż pracownik socjalny przeprowadzał w miejscu zamieszkania wywiad w/w dniu na wniosek o zasiłek celowy na lekarstwa. Jednocześnie stwierdził, iż pracownicy socjalni GOPS nie zajmują się dodatkiem węglowym tylko inne osoby z innego działu. Ponadto budynek w którym, skarżąca mieszka wraz z synem nie został wyłączony z użytkowania, nadal zamieszkują i będą mieszkać ze względu na zawartą umowę najmu z dnia 02.01.2008 r. która jest ważna i wiążąca na lokal komunalny. Skarżąca z synem prowadzi gospodarstwo domowe i gospodaruje lokalem, regularnie opłaca czynsz zgodnie z umową, pomimo odcięcia mediów przez właściciela. Stan techniczny budynku jest bardzo dobry bez zmian jak dawniej i pełni funkcje mieszkalne. Faktem jest, iż skarżąca nie ma dostępu do c.o., ponieważ właściciel uniemożliwił wejście do kotłowni poprzez zamknięcie drzwi, pomimo ciążącego na nim obowiązku dostarczania ogrzewania lokalu zgodnie z umową najmu, ale są piece kaflowe w których normalnie się ogrzewa. Protokół z 06 lipca na którym organ się powołuje jest niezgodny z prawdą, gdyż miną prawie rok a budynek jest bez zmian w dobrym stanie technicznym i nadal pełni funkcję lokalu mieszkalnego. Nadto wyłączenie z użytkowania budynku nastąpiło przez właściciela chcąc zmusić skarżącą z synem do opuszczenia lokalu odcinając media tj: wodę i ogrzewanie w środku zimy i zmuszając tym do pójścia do schroniska dla bezdomnych w K. W związku z tym, iż warunki i opłaty w schronisku były nie do przyjęcia jak i również cała w/w sytuacja skarżąca wraz z synem uciekli z schroniska z powrotem do lokalu komunalnego. Właściciel nie odpuszczając, dopuszczał się dalej "dzikiej eksmisji" bandyckimi sposobami, gdzie następnie odciął prąd wymieniał zamki, zabijał okna itd. co i tak pomimo tego mieszkamy dalej.
Skarżąca podniosła, że odmowna decyzja o dodatek węglowy jest tylko następną formą "dzikiej eksmisji" myśląc iż opuścimy lokal, ale niestety przeżyliśmy zimę i nadal gospodarujemy lokalem. Właścicielowi Wójtowi Gminy w związku w/w "dziką eksmisję" toczą się postępowania cywilne oraz karne jak również pracownikowi socjalnemu postępowanie dyscyplinarne za współudział z właścicielem oraz braku pracy socjalnej. Ponadto zauważyć trzeba, że protokół był sporządzony po odcięciu mediów, gdyż właściciel wiedząc jaka kara mu grozi za to czego się dopuścił musiał się czymś bronić, aby nie ponieść odpowiedzialności, co nie zmienia faktu iż jest niezgodny z prawdą i sporządzony na zamówienie właściciela jak również GOPS ponieważ pracownik socjalny będąc wielokrotnie na wywiadach w miejscu zamieszkania nie zapewnił żadnego opału ani żadnej innej pomocy.
Końcowo skarżąca wyjaśniła, że pomoc w formie dodatku węglowego jest dla nich niezbędna aby przeżyć następny okres grzewczy.
W uzupełnieniu skargi ustanowiony w drodze prawa pomocy pełnomocnik skarżącej dodatkowo zarzucił:
a) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyłączeniu się Wójta Gminy Stary Zamość od udziałów w przedmiotowej sprawie, podczas gdy Wójt Gminy Stary Zamość pozostaje ze Skarżącą w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;
b) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i niezasadne przyjęcie, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do dodatku węglowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało odmową przyznania skarżącej prawa do dodatku węglowego;
c) naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną a nie swobodną ocenę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności oparcie decyzji na wywiadzie środowiskowym, którego przedmiotem był zasiłek celowy na lekarstwa, a nie jak twierdzi Organ dodatek węglowy, co więcej stwierdzenie złego stanu budynku, który zdaje się niezdatny do użytkowania, podczas gdy nigdy nie została wydana decyzja o rozbiórce przedmiotowej nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało odmową przyznania prawa do dodatku węglowego;
d) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art 2 ustawy o dodatku węglowym (Dz. U z 2023*poz. 141 z późn.zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 50 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967 z późn.zm) oraz art. 26 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236) poprzez uznanie, że okoliczności faktyczne w postaci: wywiadu środowiskowego w przedmiocie zasiłku celowego na lekarstwa, samotne zamieszkiwanie Skarżącej oraz rzekomy zły stan przedmiotowego budynku stanowią przesłanki negatywne otrzymania prawa do dodatku węglowego, podczas gdy powyższe przepisy takich przesłanek negatywnych nie przewidują, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało odmową przyznania skarżącej niniejszego dodatku bowiem zamieszkuję ona wraz z synem O. S. Powyższe nieprawidłowo ustalone okoliczności faktyczne doprowadziły do uznania, że Skarżąca nie otrzymała prawa do dodatku węglowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Już w tym miejscu należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie przyznania dodatku węglowego.
Organ administracji dokonał także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
W myśl przepisu art. 7 k.p.a., organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym także te dotyczące stanu technicznego lokalu, w którym w dacie złożenia wniosku o dodatek węglowy przebywała skarżąca.
Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów. Część dowodów, które stanowiły podstawę ustaleń dokonanych w sprawie, to dowody w postaci dokumentów urzędowych, których prawdziwość w żaden sposób nie została podważona.
Podkreślić należy również, że także sama skarżąca nie wskazuje takich środków dowodowych, które będąc pominięte przez organ, miałyby znaczenie dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a.
Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa.
W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem, co umożliwia przeprowadzenie kontroli sądowej wydanego przez organ rozstrzygnięcia. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy rzeczowo i z poszanowaniem reguł określonych w art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia.
Brak jest również podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego.
Prawnomaterialną podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 141 ze zm. - dalej także jako: "u.d.w.").
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Z powyższego wynika, że dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest źródło ciepła zasilane paliwami stałymi.
Przepisy ustawy o dodatku węglowym, w tym w szczególności art. 2 ust. 2 u.d.w., pojęcie gospodarstwa domowego wiążą z zamieszkiwaniem i gospodarowaniem.
Za gospodarstwo domowe w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym uznać należy więc wyłącznie takie gospodarstwo, które nadaje się do zamieszkiwania i gospodarowania w nim.
Ważne jest przy tym, że gospodarstwo takie musi być wyposażone w źródło ciepła zasilane paliwami stałymi, będące głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego.
Źródło ciepła może zostać uznane za główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.d.w. tylko wtedy, gdy jego stan techniczny pozwala na pełnienie funkcji głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego.
W przedmiotowej sprawie, jak ustalił organ odwoławczy, lokal, który zajmuje skarżąca nie nadaje się do zamieszkiwania, jak też do użytku nie nadaje się zainstalowana w budynku instalacja centralnego ogrzewania oraz piec kaflowy.
Jak ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze skarżąca wniosła o wypłatę dodatku węglowego dla lokalu, w budynku który - z uwagi na zły stan techniczny, został wyłączony z użytkowania, nie nadaje się do zamieszkania. W zajętym przez wnioskodawczynię lokalu nie ma wody, prądu, ani możliwości ogrzewania.
Kolegium zauważyło nadto, że wskazane przez M. S. źródło ogrzewania - piec kaflowy, co najmniej od kilkunastu lat jest nieużytkowany z uwagi na podłączenie całego budynku do kotła c.o., do którego zainteresowana nie ma dostępu, zaś osoba z uprawnieniami budowlanymi oceniła stan techniczny komina jako "awaryjny" to jest bez podjęcia natychmiastowych koniecznych czynności remontowych, zagrażający życiu i mieniu.
Z powyższego wynika, że budynek, w którym znajduje się lokal, co do którego skarżąca wniosła o wypłatę dodatku węglowego, z uwagi na swój zły stan techniczny, został wyłączony z użytkowania i nie nadaje się do zamieszkiwania.
Okoliczność tę dostrzegała także sama skarżąca, która w porozumieniu z właścicielem budynku wyprowadziła się z niego, następnie zaś, po pewnym czasie, w sposób samowolny, tj. bez porozumienia z właścicielem budynku, do lokalu tego powróciła.
W budynku tym, a więc i w lokalu, który zajmuje skarżąca, głównym źródłem ogrzewania jest instalacja centralnego ogrzewania podłączona do pieca centralnego ogrzewania.
Instalacja centralnego ogrzewania w budynku jest nieczynna, w tym w szczególności skarżąca nie ma dostępu i nie korzysta z pieca centralnego ogrzewania.
Skarżąca nie korzysta zatem z głównego źródła ogrzewania jakie dla przedmiotowego budynku i zajmowanego przez skarżącą lokalu, stanowiła instalacja centralnego ogrzewania.
Ze względu na swój zły stan techniczny za nie nadający się do użytkowania jako źródło ogrzewania uznać należy także wskazywany przez wnioskodawczynię piec kaflowy.
Jak ustalił organ przedmiotowy piec kaflowy od kilkunastu lat nie był użytkowany z uwagi na podłączenie całego budynku do kotła c.o., zaś osoba z uprawnieniami budowlanymi oceniła stan techniczny komina jako "awaryjny" to jest bez podjęcia natychmiastowych koniecznych czynności remontowych, zagrażający życiu i mieniu.
Powyższe sprawia, że za prawidłowe należy uznać ustalenia organu dotyczącego tego, że lokal, który zajmuje skarżąca nie nadaje się do zamieszkiwania, jak też do użytku nie nadaje się zainstalowana w budynku instalacja centralnego ogrzewania oraz piec kaflowy.
W ocenie Sądu brak jest wystarczających podstaw do zakwestionowania takich ustaleń albowiem ustalenia te zostały dokonane na podstawie przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów.
Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym z art. 2 ust. 15a u.d.w. wynika, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie ogranicza się do wskazanych w tym przepisie ewidencji, czy oświadczeń wnioskodawcy.
Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma w tym zakresie charakter otwarty.
W szczególności też jednym z dowodów, w oparciu, o który weryfikuje się wniosek o dodatek węglowy, mogą być również tego rodzaju oceny techniczne jak oceny zawarte w protokole z dnia 6 lipca 2022 r. kontroli okresowej wykonanej na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 praw budowalnego (k.6-12 akt administracyjnych).
Odnośnie tego dowodu wskazać należy, że protokół ten został sporządzony przez osobę posiadającą stosowne wykształcenie wyższe zawodowe w postaci magistra inżyniera budownictwa oraz przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Dodatkowo w protokole zawarto obszerną dokumentację fotograficzną budynku, która w pełni koresponduje z ocenami przedstawionymi przez podmiot dokonujący oceny.
Wbrew odmiennym zarzutom skargi stwierdzić należy również, że brak jest podstaw do zakwestionowania ustaleń wynikających z notatki służbowej z dnia 12 grudnia 2022 r.
Z przedmiotowej notatki wynika, że sporządzono ją w ramach wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2022 r. (k. (k.3 akt administracyjnych).
Możliwość dokonania tego rodzaju ustaleń w drodze wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania wnioskodawcy przewidują wprost przepisy art. 12 ust. 15b-15g ustawy o dodatku węglowym.
W ocenie strony skarżącej wadliwość powyższych ustaleń miała być spowodowana tym, że przedmiotowy wywiad środowiskowy był przeprowadzany dla potrzeb przyznania zasiłku celowego na lekarstwa (k.2 i 21v akt sądowych).
Okoliczność taka nie dyskwalifikuje jednakże autentyczności i prawdziwości ustaleń dokonanych w ramach wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 12 grudnia 2022 r. z tej podstawowej przyczyny, że obowiązujące przepisy nie wykluczają takiej możliwości. Za dopuszczalne należy więc uznać dokonywanie w trakcie jednego wywiadu środowiskowego ustaleń dotyczących różnych postępowań administracyjnych, prowadzonych przed tym samym organem administracji.
Za nietrafne należy uznać także zrzuty dotyczące naruszenia art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Okoliczność, że Gmina Stary Zamość jest właścicielem nieruchomości, w której przebywa skarżąca, nie wypełnia hipotezy art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. już z tego względu, że wynik sprawy o przyznanie dodatku węglowego w żaden sposób nie wpływa na prawa lub obowiązki Gminy Stary Zamość oraz jej Wójta.
Za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy uznać należy to, że dotychczas nie została wydana decyzja o rozbiórce przedmiotowego budynku. Fakt, że taka decyzja nie została wydana, czy też, że nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie jej wydania, nie oznacza wcale, że przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym.
Zagadnienie stanu technicznego budynku to wyłącznie kwestia określonych ustaleń faktycznych, wynikających z rzeczywistego stanu technicznego budynku. W sprawie takie ustalenia zostały dokonane, samo zaś to, że pomimo takich ustaleń nie została wydana decyzja o rozbiórce, prawidłowości takich ustaleń w żaden sposób nie podważa.
Analogicznie należy ocenić również wskazywany w uzupełnieniu skargi fakt złożenia przed sądem powszechnym pozwu o ustalenie istnienia stosunku najmu.
Powstanie między stronami sporu co do wygaśnięcia - istnienia stosunku najmu nie ma żadnego znaczenia dla oceny stanu technicznego budynku i znajdujących się w nim źródeł ogrzewania oraz możności zamieszkiwania w budynku i korzystania z usytuowanych tam źródeł ciepła.
W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O wynagrodzeniu radcy prawnego, świadczącego pomoc prawną z urzędu, sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r., poz. 68 ze zm.) przyznając pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w kwocie 590,40 zł – w tym 110,40 zł tytułem należnego podatku od towarów i usług, wobec złożonego oświadczenia, iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części, mając na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt SK 53/22 (Dz. U. z 2023 r., poz. 842).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło