II SA/Lu 656/04
WyrokWSA w Lublinie2004-12-08
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Wiesława Achrymowicz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na zmianę przepisów ustawy o pomocy społecznej, która wyeliminowała zasiłek stały wyrównawczy?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ zmiana przepisów ustawy o pomocy społecznej wymagała przeprowadzenia nowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia prawa do zasiłku stałego, a nie zasiłku stałego wyrównawczego. Organ odwoławczy nie mógł merytorycznie rozpoznać sprawy, gdyż organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kontekście zmienionego stanu prawnego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie przyznającą zasiłek stały wyrównawczy i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na wejście w życie nowej ustawy o pomocy społecznej, która nie przewiduje już zasiłku stałego wyrównawczego, a jedynie zasiłek stały. Strona skarżąca zarzuciła, że uchylenie decyzji tylko z powodu zmiany przepisów jest nieuzasadnione bez udowodnienia rozbieżności w wynikach rozstrzygnięcia pod rządami obu ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski ( spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania D.O. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia nr.4 z dnia [...] marca 2004 r znak : [...] dotyczącej przyznania mu zasiłku stałego wyrównawczego uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W motywach rozstrzygnięcia podano, iż z dniem 1 maja 2004 r weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej ( Dz.UNr.64 poz.593 ) która w art.150 nakazuje do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosować nowe przepisy. Ustawa ta nie przewiduje pomocy w postaci zasiłku stałego wyrównawczego. Jednakże w art.144 pkt.1 ustawy stwierdza się , iż ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o zasiłku stałym wyrównawczym – rozumie się przez to zasiłek stały. Zdaniem Kolegium oznacza to, iż sprawa powinna być rozpoznana w realiach zasiłku stałego , co uzasadniało uchylenie decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D.O. podniósł, iż uchylenie decyzji tylko z powołaniem się na zmianę przepisów byłoby uzasadnione, gdyby Kolegium udowodniło, że wyniki przedmiotu rozstrzygnięcia tj. wysokość , okres oraz odmowa przyznania mu zasiłku stałego pod rządami dotychczasowej z dnia 29 listopada 1990 r i aktualnej z dnia 12 marca 2004 r ustawy o pomocy społecznej na pewno będą rozbieżne, a na ich wyniki nie ma wpływu nie dopełnienie nałożonych obowiązków pełnego rozpatrzenia materiału dowodowego np. Tego samego pomniejszenia dochodu z danego miesiąca o wysokość zapłaconych alimentów za dany miesiąc przy naliczeniach wysokości zasiłku stałego zadany miesiąc za rządów jednej i drugiej ustawy o pomocy społecznej.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazano, iż rozpatrzenie merytoryczne odwołania pozwalałoby postawić zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej. Niedopuszczalne byłoby również wydanie przez Kolegium orzeczenia w realiach zasiłku stałego , gdyż wtedy takiej decyzji należałoby postawić zarzut o wydaniu jej poza tokiem instancji, co jest kwalifikowanym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podkreślić należy przede wszystkim, iż zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny. Jej podstawę stanowi art. 138 § 2 kpa , według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie decyzji przez organ odwoławczy możliwe jest tylko wówczas, gdy jego zdaniem organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzono wprawdzie postępowanie wyjaśniające , ale nie jest ono wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art.136 kpa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1997 r sygn. akt III ZP 5/96 OSNAPiUS 1997, Nr.15, poz.262 ). Organ odwoławczy nie rozpatruje sprawy merytorycznie , ani nie przeprowadza merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji. Dokonanie takiej kontroli nie powinno w ogóle wchodzić w rachubę , albowiem decyzja organu I instancji, wydana bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego pozbawiona jest pełnych ustaleń, które mogłyby stanowić przedmiot owej kontroli . Nie ulega wątpliwości, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające dotyczyło zasiłku stałego wyrównawczego ustalanego i wypłacanego na podstawie art.27 ust.4 i 6 stawy z dnia 29 listopada 1990 r o pomocy społecznej ( tekst jedn. Dz. U z 1998 r Nr 64 poz.414 ze zmianami ) . Formy pomocy w tej formie nie przewiduje ustawa z dnia 12 marca 2004 r o pomocy społecznej ( Dz.U Nr 64, poz.593 ze zmianami ), która w art.144 pkt.1 stanowi, że jeśli w dotychczasowych przepisach była mowa o zasiłku stałym wyrównawczym , należy przez to rozumieć zasiłek stały. Wobec konieczności uwzględnienia przez organ odwoławczy zmian stanu prawnego sprawy zaistniałego w toku postępowania odwoławczego. Kolegium właściwie przyjęło, iż w tym zakresie nie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające , pozwalające na ocenę zasadności wniosku skarżącego o wypłatę świadczenia. Podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja nie zamyka drogi do uzyskania przez skarżącego nowej decyzji zgodnej z jego oczekiwaniami, co jednak wymaga przeprowadzenia w sprawie pełnego postępowania wyjaśniającego.
Z tego względu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz .U Nr 153, poz.1270 ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło