II SA/Lu 657/05
WyrokWSA w Lublinie2005-09-23
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Wojciech Kręcisz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego w kwocie 50 zł, uwzględniająca ograniczone środki finansowe i możliwości skarżącego, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej prawidłowo działały w ramach uznania administracyjnego, uwzględniając ograniczone środki finansowe i możliwości skarżącego, w tym posiadane przez niego gospodarstwo rolne. Przyznana kwota 50 zł zasiłku celowego, mimo że mogła być poniżej oczekiwań skarżącego, była zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej i kodeksu postępowania administracyjnego, a ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o wywiad środowiskowy były prawidłowe i nie nosiły znamion dowolności. Brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący D. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia, dojazdów do lekarzy i zakupu żywności. Organ I instancji przyznał 50 zł, wskazując na ograniczone środki finansowe i możliwość skarżącego do samodzielnego zaspokajania części potrzeb poprzez posiadane gospodarstwo rolne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, podkreślając, że ustawa nie nakłada obowiązku przeprowadzenia rozprawy i że wywiad środowiskowy nie potwierdził konkretnych, zdiagnozowanych potrzeb medycznych. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz - sprawozdawca, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2005 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) w związku z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2000 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zmianami) po rozpatrzeniu odwołania D.G. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] r. nr [...] wydanej w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w miesiącu marcu 2005 r. w wysokości 50 zł na częściowe pokrycie kosztów leczenia, dojazdów do lekarzy, zakup żywności, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skład orzekający SKO wskazał, iż decyzją z dnia z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z wniosku D. G. z dnia 28 lutego 2005 r. przyznano wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 50 zł z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów leczenia, dojazdów do lekarzy, zakup żywności w miesiącu marcu. Podniesiono, iż organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż wysokość przyznanej pomocy ograniczona była limitem środków pieniężnych na miesiąc marzec 2005 r. Wskazano również, iż wnioskodawca posiada własne możliwości zabezpieczenia żywności, ponieważ może uprawiać własne gospodarstwo rolne i uzyskiwać z niego produkty w postaci ziemniaków, warzyw, mąki, drobiu, jaj oraz mleka koziego. Ponadto, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ i instancji zwrócił uwagę na konsumpcyjne nastawienia wnioskodawcy do życia bez chęci osobistego angażowania się w rozwiązywanie własnych problemów życiowych.
Od decyzji tej odwołał się zainteresowany D. G. wnosząc o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej i wydanie decyzji reformatoryjnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skład orzekający Samorządowego Kolegium Odwoławczego , rozpatrując odwołanie D. G. podniósł, iż żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie wskazuje na konieczność przeprowadzenia rozprawy przed podjęciem decyzji przyznającej lub odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Jak podniesiono, ustawa uzależnia rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie pomocy od przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowiącego podstawę faktyczną decyzji. Jak podniesiono, wywiad środowiskowy został przeprowadzony w niniejszej sprawie w dniu 1 marca 2005 r. W czasie jego przeprowadzania wnioskodawca mógł przedstawić pracownikowi socjalnemu wszystkie problemy życiowe, jak i przyczyny ich występowania. Jak wskazano, z akt sprawy wynika, iż skarżący, w miesiącu w którym złożył wnioski o świadczenie pieniężne, złożył wniosek o zasiłek celowy w miesiącu marcu br. niezbędny na leczenie, dojazdy do pracowni diagnostycznych i gabinetów wykwalifikowanych lekarzy specjalistów, a także zakup żywności, opału i innych środków niezbędnych do godnego życia. Jednocześnie, w tym kontekście, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż wywiad środowiskowy nie potwierdzał, aby skarżący w miesiącu marcu miał planowane wizyty, potrzebę których zgłaszał we wniosku. W treści wywiadu środowiskowego wskazano jedynie, iż "... skarżący zgłasza, że znaczną część pieniędzy przeznacza na wizyty lekarskie, badania diagnostyczne, leki. Jednak na dzień przeprowadzania wywiadu choroby nie zostały w pełni zdiagnozowane i żadnych leków na stałe nie przyjmuje." Wobec tego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż w świetle tak ogólnych sformułowań skarżącego nie popartych dokumentami medycznymi oraz fakturami na leki, nie było wiadomo, jakiego rzędu wydatki skarżący ponosi na leczenie.
Podniesiono w związku z tym, iż organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i wymaga racjonalnego gospodarowania w zaspokajaniu potrzeb osób i rodzin ubiegających się o wsparcie społeczne. Przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej uzależnia uwzględnienie potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy nie tylko od celu pomocy, ale również możliwości pomocy społecznej. Celem pomocy jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych, których nie są one w stanie zaspokoić wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skład orzekający SKO podniósł ponadto, iż skarżący powinien również wykorzystywać własne możliwości i uprawnienia, dlatego też nie można odmówić słuszności organowi I instancji, że nakłania skarżącego do wykorzystania posiadanego gospodarstwa rolnego, do uprawy ziemniaków, warzyw, czy hodowli drobiu i kozy. W sytuacji, gdy skarżący jest bezrobotny, powinien wykorzystywać on własne możliwości w zaspokojeniu niektórych potrzeb życiowych, co jest możliwe nawet przy niewielkich nakładach finansowych i pracy skarżącego.
Podniesiono więc, iż decyzja organu I instancji przyznająca skarżącemu zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztów leczenia, dojazdów do lekarzy i zakup żywności w kwocie 50 zł, prawdopodobnie stanowi kwotę poniżej oczekiwań skarżącego. Wskazano jednak, że w przypadku zasiłku celowego, przepisy nie nakładają na organy pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, ani też nie określają wysokości zasiłku stanowiąc o tym, iż "może" być on przyznany. Oznacza to, iż przyznanie zasiłku oraz jego wysokość pozostawione są uznaniu organu pomocy społecznej. Ponieważ w tym względzie, organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczone ilości środków finansowych i możliwości skarżącego w przezwyciężaniu trudności, co jest zgodne z przepisem art. 3 ust. 4 i art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, SKO uznało, iż odwołanie skarżącego nie jest zasadne.
Od tej decyzji D. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W żądaniu skargi, skarżący ograniczył się do żądania uchylenia zaskarżonej decyzji, jako niezgodnej z prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu kwestionowało zasadność skargi i wnosiło o jej oddalenie. Niezależnie od ponownie przywoływanej argumentacji podnoszonej już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazywało, iż w toku postępowania odwoławczego potwierdzono, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w miesiącu marcu br. przekroczył limit marcowy na zasiłki celowe, co spowodowało zmniejszenie limitu w kolejnych miesiącach. W odpowiedzi na skargę podkreślono też ponownie, iż pomoc przyznana w wysokości 50 zł na cele wskazane w decyzji mieści się w granicach uznania administracyjnego, a organ pomocy społecznej działając w ramach środków finansowych, których wielkość jest ściśle limitowana i wymaga racjonalnego gospodarowania w zaspokajaniu potrzeb wszystkich beneficjentów, nie ma możliwości zaspokajania potrzeb skarżącego zgodnie z jego oczekiwaniami. Podkreślono też w związku z tym, iż skarżący nie może budować swojej przyszłości w oparciu o pomoc społeczną, a stan bezrobocia nie może stanowić dla niego usprawiedliwienia, albowiem ma on możliwości zaspokajania niektórych potrzeb życiowych w ramach posiadanego gospodarstwa rolnego, co jest możliwe nawet przy niewielkich nakładach finansowych i pracy skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
W przekonaniu Sądu, kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje żadnych podstaw ku temu, aby uznać, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa. Brak jest tym samym podstaw, aby wyeliminować je z obrotu prawnego.
Ocena zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej , formułowanych w stosunku do nich zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności organów administracyjnych. Jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi.
W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż jak należy zasadnie wnosić z lektury akt sprawy, zaskarżona decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze , jak również poprzedzająca ją decyzja wydana z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej prawa nie naruszają. Wydane one zostały zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, tj. z przepisami ustawy o pomocy społecznej, jak również przepisami ustawy kodeks postępowania administracyjnego.
W przekonaniu Sądu, o zasadności tego stanowiska przekonuje szereg istotnych okoliczności.
Po pierwsze, podnieść należy, iż jak słusznie zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawę faktyczną przyznania lub odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej stanowi wywiad środowiskowy (przepis art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Z woli ustawodawcy, niezależnie oczywiście od innych źródeł dowodowych (np.: art. 105, art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej; art. 75 kodeksu postępowania administracyjnego) stanowi on dowód w postępowaniu regulowanym ustawą o pomocy społecznej, a jak wynika z przepisu art. 107 ustawy rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzany jest w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin ubiegających się o pomoc. Nie może również budzić żadnych wątpliwości, a jednoznacznie wynika to przecież z treści ustawy o pomocy społecznej, że rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadzany jest z aktywnym udziałem osoby ubiegającej się o pomoc z pomocy społecznej. O zasadności tego stanowiska przekonuje nie dość, że to iż wnioskodawca uczestniczy w przeprowadzaniu wywiadu środowiskowego stanowiąc źródło informacji i wiedzy na temat okoliczności istotnych z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia w jego sprawie, to zwłaszcza to, iż zgodnie z przepisem art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej zobowiązane są do współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich sytuacji życiowej. W tym kontekście, podkreślić należy, iż jak wynika z lektury rodzinnego wywiadu środowiskowego, skarżący D. G. aktywnie uczestniczył w przeprowadzaniu tego wywiadu, przedstawiając swoją sytuację, jak również potrzeby i oczekiwania. Wobec powyższego brak jest jakichkolwiek podstaw, w świetle których zasadnie można byłoby kwestionować ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej w sprawie z wniosku D. G .
W przekonaniu Sądu, zasadności tego stanowiska nie może w żadnym razie podważać to, iż wbrew oczekiwaniom i żądaniom skarżącego, którym dał on wyraz w treści swojego odwołania od decyzji organu I instancji, w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym nie przeprowadzono rozprawy administracyjnej. W tym kontekście podkreślić należy, iż jakkolwiek faktem jest, że rozprawa administracyjna jest instytucją postępowania dowodowego w ogólnym postępowaniu w administracji, to jednak poza sporem jest, że postępowanie to może toczyć bądź w tzw. formie postępowania gabinetowego, gdy do ustalenia stanu faktycznego w zupełności wystarczające są dowody z dokumentu, bądź w formie rozprawy administracyjnej, gdy za jej przeprowadzeniem przemawiają w sposób wyraźny okoliczności i przesłanki wskazane w przepisie art. 89 § 1 i 2 kpa, tj. zwłaszcza wtedy, gdy przyspieszy i uprości to postępowanie w sprawie, bądź gdy zapewni realizację celu wychowawczego (art. 89 w związku z art. 8 in fine kpa), bądź gdy wymaga tego przepis prawa, względnie gdy istnieje potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy. Według Sądu, w kontekście treści przywołanego przepisu, wskazanych na jego gruncie przesłanek obligujących organ administracji publicznej do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, brak jest podstaw, ku temu iżby uznać, że którakolwiek z nich ziściła się aktualizując tym samym nakaz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Podnieść również należy, iż wykładnia przepisu art. 89 kpa nie pozostawia żadnych wątpliwości, co do tego, że w postępowaniu w administracji zasadą jest prowadzenie przywołanego już wyżej tzw. trybu postępowania gabinetowego.
Po drugie, zasadnie należy też stwierdzić, że ustalenia te poddane zostały ocenie w sposób czyniący zadość przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. W tym kontekście, podnieść oczywiście należy, iż gdy odwołać się do przepisu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, stanowiącego, iż "W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy", poza sporem jest, że w sprawie niniejszej organy administracji publicznej procedowały w ramach uznania administracyjnego. Według Sądu, lektura akt sprawy, nie daje żadnych podstaw ku temu, aby uznać, że ramy te zostały przekroczone.
W tym kontekście podkreślić należy, iż jak wynika chociażby z treści odpowiedzi na skargę, w sprawie z wniosku skarżącego D. G. z dnia 28 lutego 2005 r., rozstrzygnięto więcej niż jedną decyzją administracyjną wypowiadając się tym samym w przedmiocie całości jego żądania.
Jak już wyżej wskazano, w przekonaniu Sądu, zaskarżona decyzja utrzymując w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza o przyznaniu skarżącemu D. G. zasiłku celowego w miesiącu marcu 2005 r. w wysokości 50 zł na częściowe pokrycie kosztów leczenia, dojazdów do lekarzy i zakup żywności jest prawidłowa również i w tym zakresie, że nie narusza ram swobodnego uznania administracyjnego, w warunkach którego procedowały organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. W tym względzie podnieść należy, iż poza sporem jest, że decyzja wydawana w warunkach uznania administracyjnego nie może być dowolna, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz należycie wyważać interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r. w sprawie sygn. akt II SA 2875/95, wyrok NSA z 9 października 1998 r. w sprawie sygn. akt II SA 108/98, wyrok NSA z 10 listopada 1998 r. w sprawie sygn. akt II SA 1003/98), a jej uzasadnienie faktyczne nabiera kwalifikowanego szczególnego znaczenia i wagi, albowiem organ administracji publicznej działa na zasadzie uznania administracyjnego (wyrok NSA z 22 października 1981 r. w sprawie sygn. akt I SA 2147/81). Odwołując się do przywołanego orzecznictwa, stwierdzić więc należy, iż w jego świetle organy administracji publicznej orzekając w ramach uznania administracyjnego zobowiązane są do zachowywania szczególnego rodzaju i standardu postępowania. W przekonaniu Sądu, jak zasadnie należy sądzić z uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, organy administracji publicznej orzekając w sprawie z wniosku D. G. standardowi temu uczyniły zadość.
Działanie w ramach uznania administracyjnego polega na możliwości wyboru konsekwencji prawnych w ustalonym stanie faktycznym, co oznacza równocześnie, że organy administracji publicznej nie dysponują swobodą w zakresie odnoszącym się do ustalenia samego stanu faktycznego. Kwestia ta była przedmiotem rozważań Sądu, już wyżej. W tym względzie, ponownie odwołując się do nich, zasadnie należy podnieść, iż brak jest jakichkolwiek podstaw, aby ustalenia faktyczne poczynione w sprawie zasadnie można było kwestionować. W tej mierze bowiem, nie sposób zarzucić organom administracji publicznej, aby ustalenia te poczyniły w sposób dowolny. Przeciwnie, dokonując ich w sposób i w trybie przewidzianymi przepisami obowiązującego prawa – ustawa o pomocy społecznej, ustawa kodeks postępowania administracyjnego – dokonały one ich oceny zgodnie z zasadami przewidzianymi przepisami art.7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, nie przekraczając przy tym, co po raz kolejny należy podkreślić, ram uznania administracyjnego. Dokonując bowiem konkretnych ustaleń faktycznych w sprawie, organy administracji publicznej poddały je następnie swobodnej, nie zaś dowolnej ocenie, czyniąc w tym względzie zadość przepisowi art. 107 § 1 kpa, w zakresie, w którym obliguje on do wskazania i uzasadnienia podstaw faktycznych i prawnych decyzji administracyjnej.
Prawidłowo identyfikując żądanie skarżącego, organy administracji publicznej rozstrzygnęły w przedmiocie tego żądania, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podejmowane w ramach uznania administracyjnego konkretnymi okolicznościami sprawy. W tej mierze wskazano przecież, iż: 1) w sprawie niniejszej przeprowadzony został wywiad środowiskowy; 2) w czasie jego przeprowadzania wnioskodawca mógł przedstawić pracownikowi socjalnemu wszystkie problemy życiowe, jak i przyczyny ich występowania; 3) z wywiadu środowiskowego nie wynikało, aby skarżący w miesiącu marcu miał planowane wizyty, potrzebę których zgłaszał we wniosku, a w jego treści wskazano jedynie, iż "... skarżący zgłasza, że znaczną część pieniędzy przeznacza na wizyty lekarskie, badania diagnostyczne, leki. Jednak na dzień przeprowadzania wywiadu choroby nie zostały w pełni zdiagnozowane i żadnych leków na stałe nie przyjmuje."; 4) wobec tak ogólnych sformułowań skarżącego nie popartych dokumentami medycznymi oraz fakturami na leki, nie było wiadomo, jakiego rzędu wydatki skarżący ponosi na leczenie; 5) organy pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i wymaga racjonalnego gospodarowania w zaspokajaniu potrzeb osób i rodzin ubiegających się o wsparcie społeczne, do czego obliguje przepis art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej uzależniając uwzględnienie potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy nie tylko od celu pomocy, ale również możliwości pomocy społecznej, albowiem celem pomocy jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych, których nie są one w stanie zaspokoić wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia; 6) D. G. powinien wykorzystywać własne możliwości i uprawnienia, zwłaszcza zaś wykorzystywać posiadane gospodarstwo rolne (uprawa ziemniaków, warzyw, czy hodowla drobiu i kozy); 7) w sytuacji, gdy jakkolwiek skarżący jest bezrobotny, powinien wykorzystywać własne możliwości w zaspokojeniu niektórych potrzeb życiowych, co jest możliwe nawet przy niewielkich nakładach finansowych i pracy skarżącego; 8) organ pomocy społecznej przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczone ilości środków finansowych i możliwości skarżącego w przezwyciężaniu trudności; 9) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w miesiącu marcu br. przekroczył limit marcowy na zasiłki celowe, co spowodowało zmniejszenie limitu w kolejnych miesiącach; 10) organ pomocy społecznej działając w ramach środków finansowych, których wielkość jest ściśle limitowana i wymaga racjonalnego gospodarowania w zaspokajaniu potrzeb wszystkich beneficjentów, nie ma możliwości zaspokajania potrzeb skarżącego zgodnie z jego oczekiwaniami; 11) skarżący nie powinien budować swojej przyszłości w oparciu o pomoc społeczną, a stan bezrobocia nie może stanowić dla niego usprawiedliwienia, albowiem ma on możliwości zaspokajania niektórych potrzeb życiowych w ramach posiadanego gospodarstwa rolnego, co jest możliwe nawet przy niewielkich nakładach finansowych i pracy skarżącego.
W przekonaniu Sądu, tak szczegółowych i konkretnych ustaleń faktycznych nie sposób zasadnie kwestionować. Brak jest również jakichkolwiek podstaw, iżby zasadnie podważać formułowane na ich podstawie oceny i wnioski, w zakresie w jakim skutkowały one przyznaniem skarżącemu świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego w kwocie 50 zł na częściowe pokrycie kosztów leczenia, dojazdów do lekarzy i zakup żywności. Według Sądu, argumentacja do której w tym względzie odwołał się organ administracji publicznej nie dość, że jest racjonalna i przekonująca, to również w zakresie, w jakim odwołuje się do sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej skarżącego, znajduje swoje pełne odzwierciedlenie w treści ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Tym samym, nie sposób zarzucać zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, że ich rozstrzygnięcia, jak również uzasadnienia faktyczne i prawne są dowolne, a więc tym samym podjęte z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. W przekonaniu Sądu, wyżej już przywołane okoliczności, ich ocena i wnioski z niej wypływające nakazują uznać, że w sprawie niniejszej organy administracji publicznej uczyniły zadość standardowi postępowania, determinowanemu przepisami obowiązującego prawa – ustawy o pomocy społecznej, ustawy kodeks postępowania administracyjnego – w tym również w zakresie, w jakim regulują one zasady działania w ramach uznania administracyjnego.
Odwołując się po raz kolejny do wyżej przywoływanych już ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku skarżącego podkreślić należy, iż rozstrzygając w jego przedmiocie, organy administracji publicznej prawidłowo uwzględniały również i ten kontekst sprawy, który równie istotny dla treści jej rozstrzygnięcia, determinowany jest przepisem art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. W jego świetle rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organy administracji publicznej, w przekonaniu Sądu, w prawidłowy sposób uwzględniły wskazane zasady, dając temu wyraz zwłaszcza w treści uzasadnień faktycznych i prawnych wydanych decyzji. Jakkolwiek, więc skarżący może czuć się nieusatysfakcjonowany wysokością przyznanego mu zasiłku celowego, to jednak okoliczność ta w żadnym razie nie może być podstawą uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą.
W tym kontekście zasadne jest też stanowisko, w świetle którego instytucja pomocy społecznej uznawana jest za wspomagającą i wspierającą osoby potrzebujące w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Taka formuła nie zwalnia, więc osób potrzebujących w podejmowaniu własnych starań i wysiłków, przy wsparciu oczywiście organów pomocy społecznej, w przezwyciężaniu istniejących trudności. Jak zaś wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, skarżący starania i wysiłki takie może podejmować, tym bardziej, że ma ku temu konkretne możliwości i to przy stosunkowo niewielkich nakładach czasu i pracy własnej.
W przekonaniu Sądu, brak więc było jakichkolwiek podstaw, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c, pkt 2 i 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby uczynienie zadość żądaniu skarżącego i wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło