II SA/Lu 657/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie . I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat E. O. – M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ..... Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji z dnia ... wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta ... przez starszego inspektora Filii Nr ..Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie ... w przedmiocie przyznania stronie pomocy w postaci 1 gorącego posiłku dziennie o wartości 10,50 zł na okres od 1 maja 2014r. do 31 października 2014r. oraz ustalenia, że zwrotowi podlega 70% wartości przyznanego świadczenia, czyli kwota 7,35 zł za 1 posiłek – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że dnia 11 kwietnia 2014r. strona zwróciła się do organu o udzielenie pomocy w postaci jednego gorącego posiłku dziennie w Barze Mlecznym ... przy ul. L. Organy ustaliły, że W. G. jest osobą samotnie gospodarującą, a jego dochód przekroczył kryterium dochodowe wynosząc 1031,24 zł (i stanowiąc 190% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, zatem przekroczył 150% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej), w tym dodatek pielęgnacyjny w wysokości 206,76 zł. W ocenie organu odwoławczego prawidłowo doliczono ten dodatek do dochodu uzyskiwanego przez stronę. Organ przytoczył treść art. 48 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Natomiast na mocy paragrafu 3 Uchwały Rady miasta ... Nr .... 2014r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywiania oraz zasad zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy społecznej udzielone w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 – 2020 w przypadku, gdy dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza 15% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, wydatek na pomoc społeczną w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup żywności lub posiłku albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych podlega zwrotowi w wysokości 70%, o ile dochód ten mieści się w przedziale powyżej 190% do 200% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W sprawie niniejszej jest to kwota 7,35 zł. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wbrew art. 7 i art. 77 par. 1 k.p.a. nie rozpatrzył całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, a załatwiając ją nie wziął pod uwagę słusznego interesu strony, jakim jest konieczność stosowania określonej diety. W wywiadzie środowiskowym, we wniosku strony i w jej odwołaniu znajduje się informacja na temat konieczności spożywania dań dietetycznych. Kolegium podniosło, że w materiale dowodowym brak jest zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego leczenie gastrologiczne, mimo że znajduje się ono w spisie dokumentów pod pozycją 9. Organ odwoławczy powołał treść art. 2 ust.1 oraz art. 3 ust. 1 – 3 ustawy o pomocy społecznej, podkreślając, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. W sytuacji gdy spożywanie przyznanych posiłków jest dla strony szkodliwe, pogłębia dolegliwości (lub skazuje na niedożywienie), przyznana pomoc nie spełnia celu wymienionego w przepisach ustawy o pomocy społecznej, dlatego w ocenie Kolegium organ I instancji powinien rozważyć przyznanie stronie innej formy pomocy na dożywianie w taki sposób, aby osiągnięte zostały cele tej ustawy. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący W. G. zarzucił, że decyzja oparta jest na niepełnym materiale dowodowym, bowiem "MOPR ... celowo zataił i nie dostarczył zaświadczeń lekarskich, dołączonych jako załączniki do składanych (....) wniosków o pomoc". Ponadto w ocenie skarżącego w uzasadnieniu decyzji brak jest stanowiska co do przyznania mu zasiłku celowego od 1 maja 2014r. w wysokości 5,50 zł dziennie na dopłatę do posiłków w Barze Mlecznym ... Podnosi on, że posiłki w tym barze są dietetyczne w przeciwieństwie do obiadów w jadłodajni im. B. W związku z tymi zarzutami wnosi o "przyznanie karty obiadowej do Baru Mlecznego ... i uznanie jego roszczeń o dopłatę od 1 maja 2014r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: |Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. | |Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja uchylająca rozstrzygnięcie organu I instancji, na mocy | |którego organ pomocy społecznej przyznał skarżącemu pomoc na dożywianie w formie jednego gorącego posiłku dziennie na okres od dnia 1 | |maja 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. Z pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji wynika, że przyznane świadczenie | |realizuje Stowarzyszenie ... | |Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.| |U. 2015.163), zwanej dalej "ustawą". | |Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 w/w ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie| |osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, | |zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w| |warunkach odpowiadających godności człowieka. Przy czym zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2| |ust. 1 ustawy przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielniania osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.| |Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach | |pomocy społecznej. | |W niniejszej sprawie W. G. wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2014 r. zwrócił się o przyznanie mu jednego gorącego posiłku w Barze Mlecznym ...| |od dnia 1 maja 2014r., a także kołdry, koca, poduszki, prześcieradła oraz poszewek na kołdrę i poduszki. Część wniosku dotycząca | |przyznania pościeli została rozpatrzona przez organ I instancji odrębną decyzją. | |W sprawie niniejszej organ I instancji uwzględnił wniosek skarżącego i przyznał mu pomoc w formie gorącego posiłku – w myśl art. 48 | |ww. ustawy, jednakże w stołówce prowadzonej przez Stowarzyszenie ... . Na mocy paragrafu 3 Uchwały Rady Miasta ... .... 2014r. w sprawie | |podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania pomocy w zakresie dożywiania oraz zasad zwrotu wydatków za świadczenia | |pomocy społecznej udzielone w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 – 2020, w przypadku gdy | |dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 | |pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, wydatek na pomoc społeczną w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub | |żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych podlega zwrotowi w wysokości 70%, o ile dochód strony mieści się| |w przedziale powyżej 190% do 200% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ odwoławczy zasadnie zatem przyjął, że w | |przypadku skarżącego odpłatność za 1 przyznany mu posiłek wynosi 7,35 zł. Słusznie jednak Kolegium podniosło, że organ pomocy | |społecznej nie rozważył i nie ocenił całości materiału dowodowego, nie wziął też pod uwagę słusznego interesu strony, jakim jest | |konieczność stosowania określonej diety. Okoliczność ta wynika nie tylko z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, ale też z | |przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego. W tym miejscu podnieść należy, że uszło uwadze Kolegium, że na karcie 9 akt| |administracyjnych znajduje się zaświadczenie lekarskie (lekarza specjalisty chorób wewnętrznych), z treści którego wynika, że | |skarżącemu ze względu na stan zdrowia zalecono dietę lekkostrawną, żołądkową. Z tego też względu za niezasadny należało uznać zarzut | |skarżącego co do "zatajenia i niedostarczenia" przez MOPR zaświadczeń lekarskich. | |Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że decyzja o przyznaniu tego świadczenia ma charakter decyzji uznaniowej. Uznanie nie | |pozwala jednakże organowi na dowolność w rozstrzygnięciu sprawy, niemniej jednak nie nakazuje spełnienia każdego żądania. | |Należy podkreślić, iż kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się do zbadania zgodności z prawem takiej decyzji, ale| |jednocześnie nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ma jedynie ustalić, czy dopuszczalne | |było wydanie decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. | |Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 kpa, | |jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z| |przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. | |Skarżący musi zdawać sobie sprawę z faktu, iż przyznanie konkretnej formy pomocy nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i | |nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie tego właśnie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Ośrodki zachowują w | |tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także| |korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Jednakże decyzja taka musi być uzasadniona zgodnie z | |wymogami wynikającymi z art. 107 par.3 K.p.a. Skoro zatem skarżący wnosił o przyznanie mu posiłków w konkretnej placówce, to | |uwzględniając jego wniosek, jednakże do realizacji przez inną placówkę organ I instancji powinien do tej okoliczności odnieść się w | |uzasadnieniu. Natomiast rozpoznając odwołanie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję i przekazało | |sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, bowiem tylko ten organ ma rozeznanie co do placówek realizujących przyznane | |świadczenia i ich obciążenia. Nie jest natomiast uzasadniony zarzut skarżącego dotyczący "braku stanowiska co do przyznania mu zasiłku | |celowego od 1 maja 2014r. w wysokości 5,50 zł dziennie na dopłatę do korzystania obecnie w Barze Mlecznym ... Jak już wyżej podniesiono w| |uzasadnieniu, decyzje organów obu instancji wydane zostały w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 11 kwietnia 2014r., w którym wniósł | |o przyznanie 1 gorącego posiłku i pomocy rzeczowej. | |W tym stanie rzeczy sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia| |2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oddalił skargę, nie | |znajdując podstaw do jej uwzględnienia. | |O wynagrodzeniu dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c/| |rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb | |Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. ). | | |