II SA/Lu 661/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-10-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowego, sąd powinien podjąć postępowanie z urzędu z udziałem następców prawnych zmarłego oraz umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd powinien podjąć postępowanie z urzędu z udziałem następców prawnych zmarłej strony, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, czyli po zgłoszeniu się lub wskazaniu następców prawnych. Jednocześnie, w przypadku śmierci strony, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, ponieważ prawo pomocy ma charakter osobisty i wygasa ze śmiercią strony.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącej poinformował sąd o śmierci M. H., która nastąpiła przed złożeniem wniosku. Sąd zawiesił postępowanie do czasu ustalenia następców prawnych. Po ustaleniu następców prawnych, sąd rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
I. podjąć z urzędu postępowanie z udziałem następców prawnych M. H. – J. H., K. H., T. H. i J. J.; II. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania M. H. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie zaniechania wykonania wniosku z dnia 20 czerwca 2006 r. oraz niedokonania zwrotu opłaty od decyzji postanawia: I. podjąć z urzędu postępowanie z udziałem następców prawnych M. H. – J. H., K. H., T. H. i J. J.; II. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania M. H. prawa pomocy.
W dniu 14 listopada 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącej M. H. datowany na 11 listopada 2014 r. (data stempla pocztowego: 12 listopada 2014 r.) dotyczący przyznania prawa pomocy skarżącej. Wniosek ten został podpisany przez pełnomocnika skarżącej – J. H.
W piśmie z dnia 17 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd o tym, że skarżąca zmarła w dniu 10 listopada 2014 r.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie do czasu ustalenia następców prawnych skarżącej.
Pismem z dnia 7 września 2015 r. Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny poinformował tutejszy Sąd, że uprawnionymi do dziedziczenia po M. H. są: J. H., K. H., T. H. i J. J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, to jest w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
W rozpoznawanej sprawie wskazani zostali spadkobiercy skarżącej M. H. a zatem należy przyjąć, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Postępowanie może się toczyć nadal z udziałem następców prawnych zmarłej skarżącej – J. H., K. H., T. H. i J. J. Postępowanie podlega więc podjęciu na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd zobowiązany był ponadto umorzyć postępowanie w sprawie przyznania M. H. prawa pomocy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 4 P.p.s.a. Z przepisów tych wynika bowiem, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy wówczas, gdy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne.
Podkreślenia wymaga, że wobec śmierci M. H. bezprzedmiotowym stało się prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Prawo pomocy ma charakter osobisty w tym sensie, że jest ściśle związane z podmiotem, któremu zostało przyznane. Dlatego też, zgodnie z regułą określoną w art. 251 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.
Zauważyć trzeba również, że w dacie złożenia opisanego wyżej wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było możliwe wywołanie przez ten wniosek skutków procesowych, zamierzonych przez pełnomocnika skarżącej. Oczywistym jest bowiem, że domniemana wnioskodawczyni zmarła w dniu 10 listopada 2014 r., a więc dwa dni przed wniesieniem tego wniosku – za pośrednictwem poczty – w dniu 12 listopada 2014 r.
Wskazać nadto należy, że wcześniejsze wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie wskazanego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było możliwe z uwagi na treść art. 127 § 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że w trakcie zawieszenia postępowania sąd nie może podejmować żadnych czynności, z wyjątkiem tych, które zmierzają do podjęcia postępowania bądź wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło