II SA/Lu 662/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Starszy referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rektora-K. Wyższej Szkoły O. [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Rektor – Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. utrzymał w mocy decyzję dziekana Wydziału Lotnictwa z dnia [...] marca 2017r. skreślającą M. D. z listy studentów. W uzasadnieniu podano, że decyzją dziekana z dnia 28 kwietnia 2014r. student uzyskał zgodę na warunkowe zaliczenie I semestru i wpisanie na II semestr studiów w roku akademickim [...] w związku z niezaliczeniem egzaminu z matematyki. Termin rozliczenia przedmiotu objętego warunkowym wpisem ustalono do dnia 30 września 2014r., a następnie przedłużono do 30 kwietnia 2015r. W wyznaczonym terminie student tego przedmiotu jednak nie zaliczył, natomiast w okresie od dnia 18 czerwca 2015r. do dnia 31 grudnia 2016r, przebywał na urlopie zdrowotnym. W tym czasie zgodnie z § 15 ust.7 Regulaminu Studiów WSOSP mógł brać udział w niektórych zajęciach i przystępować do zaliczeń i egzaminów. Zgodnie z § 37 ust. 2 regulaminu warunkiem zaliczenia semestru jest spełnienie wszystkich wymagań objętych programem oraz planem studiów dla danego okresu w tym uzyskanie wszystkich zaliczeń i zdanie egzaminów przewidzianych planem, potwierdzające uzyskanie zakładanych efektów kształcenia oraz uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS. Pomimo przedłużenia terminu rozliczenia wpisu warunkowego, a następnie umożliwienie przystąpienia do egzaminu w trakcie urlopu zdrowotnego student nie zdał przewidzianych planem egzaminów w ostatecznym terminie uzyskiwania zaliczeń i składania egzaminów. W myśl § 67 ust. 2 regulaminu studiów student może zostać skreślony z listy studentów w przypadku braku postępów w nauce lub nieuzyskania zaliczenia semestru w ostatecznym terminie jego uzyskania. Rektor zaznaczył, że w dniu 22 grudnia 2016r. student złożył wniosek potwierdzający zakończenie urlopu zdrowotnego i wyraził chęć dalszego studiowania. W jego ocenie student wykorzystał wszystkie możliwości zaliczenia przedmiotu objętego wpisem warunkowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. D. zarzucił decyzji Rektora naruszenie art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego, wadliwe uzasadnienie w zakresie jego wewnętrznej spójności ; naruszenie art. 64 § 4 kpa z powodu braku zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzedu w spręwie skreślenia z listy studentów; art. 77, 78, 80 i 81 kpa poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nie zebranie całego materiału, nie rozpoznanie całego materiału dowodowego, wskazanie jednego dowodu na wszystkie okoliczności , a wymagające wyjaśnienia przez inne dowody, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenie art. 7, 8 , 9 i 10 kpa poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego, pozbawienie czynnego udziału w postępowaniu, brak informowania o prawie do składania żądan w toku sprawy i pozbawienie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Zdaniem skarżącego decyzja narusza również art. 190 ust. 2 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym z uwagi na wydanie decyzji w tym trybie tj w ramach uznana administracyjnego poprzez uchylenie się od oceny zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. Skarżący wyjaśnił, że w okresie od października 2009r. do września 2013r. studiowal w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powetrznych w D. na kierunku Eksploatacja Statków Powietrznych. W czasie studiów 30 stycznia 2010r, został przyjęty na specjalizację Pilotaż Statków Powietrznych. Od października 2013r. rozpoczął studia magisterskie w WSOSP kierunek Eksploatacja Statków Powietrznych z kontynuacją specjalizacji Pilotażu Statków Powietrznych. W I semestrze studiów magisterskich nie zaliczył jednego z przedmiotów ( matematyki ) i złożył wniosek o wpis warunkowy na kolejny semestr z możliwością zaliczenia matematyki w kolejnym semestrze. Decyzją dziekana Wydziału Lotnictwa z dnia 21 maja 2015r. nie została wyrażona zgoda na przedłużenie rozliczenia semestru zimowego. Decyzją z dnia 23 czerwca 2015r. wyraził natomiast zgodę na urlop zdrowotny od 18 czerwca do 30 września 2015r. , który decyzją z dnia 16 października 2015r. został przedłużony do 15 grudnia 2015r. W obu tych decyzjach udzielenie urlopu zdrowotnego dawało mu możliwość udziału w zajęciach i przystąpienia do egzaminów. Decyzją dziekana Wydziału Lotnictwa z 1 lutego 2016r. udzielony został kolejny urlop zdrowotny od 15 grudnia 2015r. do 30 czerwca 2016r. Decyzja ta nie zawierała jednak zapisu o możliwości uczestniczenia w zajęciach, czy przystąpienia do egzaminów. Pismem z dnia 1 lipca 2016r. dziekan Wydziału Lotnictwa poinformował natomiast o wszczęciu z urzędu postępowania o skreśleniu z listy studentów, a decyzją z dnia 15 lipca 2016r. został skreślony z listy studentów. Ta decyzja została z kolei uchylona w całości kolejną decyzją dziekana Wydziału Lotnictwa z dnia 4 sierpnia 2016r, w której ponadto wyrażona została zgoda na udzielenie urlopu zdrowotnego od dnia 3 sierpnia 2016r. do 30 września 2016r. bez wpisu o możliwości uczestniczenia w zajęciach, czy przystąpienia do egzaminów. Decyzją dziekana Wydziału Lotnictwa z dnia 17 października 2016r., udzielony został kolejny urlop zdrowotny od 1 października do 31 grudnia 2016r., bez zapisu o możliwości uczestniczenia w zajęciach, czy przystąpienia do egzaminów. W tej sytuacji skreślenie go z listy studentów kolejną decyzją z dnia 14 marca 2017r. skarżący uznał za nieuzasadnioną. § 15 ust. 7 Regulaminu studiów Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych z dnia 25 kwietnia 2015r. istotnie umożliwia studentowi branie udziału w niektórych zajęciach oraz przystępowanie do zaliczeń i egzaminów. Jednak w okresie urlopu zdrowotnego od 15 grudnia 2015 do 30 czerwca 2016 roku takiej zgody nie posiadał. Podjęta w tym czasie próba zaliczenia egzaminu z matematyki w dniu 28 września 2015 roku nie powiodła się, gdyż egzaminator zażądał pisemnej zgody dziekana. Skarżący zaznaczył, że 22 grudnia 2016r spotkał się w dziekanacie z odmową przyjęcia wniosku o urlop zdrowotny lub losowy. Dziekan Wydziału Lotnictwa zaproponował natomiast złożenie wniosku o powrót po urlopie na semestr III i zaliczenie zaległości, co też uczynił. Nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi. 9 stycznia 2017r. powrócił na uczelnię realizując szkolenie praktyczne w Akademickim Ośrodku Szkolenia Lotniczego w D. i oczekując na decyzję w sprawie kontynuacji studiów i zdania zaległego egzaminu z matematyki. W tym czasie wbrew stwierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji Rektora, na początku lutego 2017 roku podjął kolejną próbę zaliczenia przedmiotu z matematyki i znowu egzaminator zażądał pisemnej zgody dziekana na zaliczenie przedmiotu, której udzielenia dziekan odmówił. Wynika z tego, że w okresie od 28 kwietnia 2014 roku do 14 marca 2017 roku nie podszedł do egzaminu wyłącznie z wlasnej winy. Brak wyraźnej pisemnej zgody dziekana na zdawanie tego egzaminu nie dawał mu żadnych szans na wypełnienie tego obowiązku. Skarżący zaznaczył, że przed skreśleniem z listy studentów był w ostatniej fazie szkolenia lotniczego po zdaniu w czasie urlopu zdrowotnego wszystkich egzaminów teoretycznych w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego wymaganych do zdobycia licencji Pilota Liniowego. Pozostało do wylatania 35 godzin z około 250h. Warunkiem dokończenia szkolenia jest pozostanie na liście studentów. Odpowiadając na skargę Rektor – Komendant Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w D. podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Podniesione zarzuty uznać należy za bezpodstawne. Odnosząc si do naruszenia przez organy wskazanych w skardze przepisów kpa, wskazać należy, że według art. 207 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U z 2016r. poz. 1842 ze zmianami ) do decyzji podejmowanych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich. przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2016r. ( I OSK 925/16 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) zapis ten oznacza, że w postępowaniach prowadzonych przez szkoły wyższe odpowiednie stosowanie przepisów kpa w sprawach skreślenia z listy studentów ma zapewnić tylko minimum procedury, niezbędnej do załatwienia sprawy i zachowania uprawnień strony, przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej i przyjętych w niej zasad komunikowania o rozstrzygnięciach organów uczelni. W ramach tej odpowiedniości nie można oczekiwać, aby szkoła wyższa działała tak jak organ administracji publicznej, gdyż została powołana do zupełnie innych zadań, których zakres wynika z art. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. To oznacza, że analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w dotyczącym studenta postępowaniu rozstrzyganym decyzją indywidualną należy uwzględniać specyfikę szkoły wyższej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., SK 18/99, OTK 2000, nr 7, poz. 258). Wbrew zapatrywaniu skarżącego organy w sposób czytelny uzasadniły swoje stanowisko w sprawie jego skreślenia z listy studentów, a zebrany w sprawie materiał dowodowy, opierający się zresztą na korespondencji zamieszonej w aktach studenckich, jest wystarczający dla jego poparcia. Co więcej, wbrew temu co twierdzi skarżący, pismem z dnia 30 stycznia 2017r. dziekan Wydziału Lotnictwa zawiadomił go o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów w związku z nie uzyskaniem zaliczenia semestru w określonym terminie. W tym samym piśmie wskazano na możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Skarżący został także poinformowany o możliwości uzyskania warunkowego wpisu na wyższy semestr lub powtórzeniu nie zaliczonego semestru. Bezsporne jest, że skarżący nie zaliczył I semestru studiów. Mimo wyrażenia przez dziekana Wydziału Lotnictwa decyzją z dnia 28 kwietnia 2014r. zgody na wpis warunkowy na II semestr i zobowiązania skarżącego do zaliczenia przedmiotu objętego wpisem do dnia 30 września 2014r. pod rygorem skreślenia z listy studentów, którą na jego wniosek, uzasadniany kłopotami zdrowotnymi, przedłużono najpierw do 20 lutego 2015r., a następnie do 30 kwietnia 2015r., nie przystąpił do egzaminu z matematyki, co było warunkiem wpisu na II semestr. Trzeba przy tym zaznaczyć, że pierwsze zaświadczenie lekarskie obejmowało okres od dnia 17 września 2014r. do 28 września 2014r. Należy również podkreślić, że w decyzji z dnia 23 czerwca 2015r. udzielającej skarżącemu urlopu zdrowotnego od 18 czerwca 2015r. do dnia 30 września 2015r. wyrażono również zgodę na udział w zajęciach i przystępowanie do zaliczeń i egzaminów. Również w kolejnej decyzji z dnia 16 października 2015r., przedłużającej zgodę na urlop zdrowotny do 15 grudnia 2015r., także uwzględniono możliwość udziału w zajęciach i przystępowanie do zaliczeń i egzaminów. Prawdą jest, że w kolejnych decyzjach, dotyczących przedłużenia urlopu najpierw do 30 czerwca 2016r., później do 30 września 2016r. i 31 grudnia 2016r., nie wspomniano o możliwości zaliczeń egzaminów, jednak jest oczywiste, że w żadnym z wcześniejszych terminów skarżący nie przystąpił do zdawania egzaminu z matematyki, co stanowiło podstawę wpisu warunkowego. Co więcej, w skardze przyznał, że właśnie w czasie urlopu zdrowotnego zdał jednak wszystkie egzaminy teoretyczne w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego, wymagane do zdobycia licencji Pilota Liniowego. W żadnym razie choroba nie była zatem przeszkodą dla realizacji również obowiązku wynikającego z wpisu warunkowego. Warto także zaznaczyć, że kolejne zaświadczenie lekarskie datowane na 13 grudnia 2016r. wydane" celem przedłużenia urlopu zdrowotnego na okres 01.01.2017 – 30.04.2017" skarżący nadesłał dopiero 31 marca 2017r. wraz z odwołaniem od decyzji o skreśleniu go z listy studentów. Natomiast już 22 grudnia 2016r. zgłosił swój powrót na studia po urlopie zdrowotnym. Akta sprawy nie zawierają żadnych informacji potwierdzających, jak utrzymuje skarżący, że w tym dniu odmówiono przyjęcia zaświadczenia lekarskiego, lub, aby w lutym 2017r. chciał przystąpić do zaległego egzaminu, czemu odmówiono, powołując się na konieczność uzyskania zgody dziekana. W ocenie Rektora strona była świadoma braku zaliczeń przedmiotów i konsekwencji z tym związanych i ocenę tę należy podzielić. Art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wyraźnie stanowi o możliwości skreślenia z listy studentów w przypadku nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Podobne rozwiązanie zawiera również regulamin studiów w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych przyjęty uchwałą Nr [...] Senatu tej uczelni z dnia 28 kwietnia 2015r. zatwierdzony decyzją Nr [...] /NSzW/DNiSW Ministra Obrony N. z dnia 10 sierpnia 2015r., który również powinien być brany pod uwagę przy ocenie legalności decyzji w sprawach studenckich. Student jako strona postępowania administracyjnego w sprawach wymienionych w art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jest bowiem jednocześnie uczestnikiem zakładu administracyjnego, jakim jest uczelnia wyższa, przyjęcie go w poczet uczestników danej uczelni uwarunkowane jest m.in. złożeniem ślubowania, w którym kandydat na studenta przyrzeka w szczególności przestrzegać postanowień regulaminu studiów. Zgodnie z § 37 ust. 4 regulaminu, jeżeli student nie spełnił warunków określonych w zgodzie na warunkowy wpis na kolejny semestr lub rok, może zostać skreślony z listy studentów lub cofnięty na zaliczony warunkowo semestr studiów z obowiązkiem jego powtórzenia. Z kolei § 67 ust. 2 pkt. 2 stanowi, że student może zostać skreślony z listy studentów w przypadku nie uzyskania zaliczenia semestru w ostatecznym terminie uzyskania zaliczenia. Według § 38 ust.1 regulaminu ostateczny termin uzyskania zaliczenia zajęć objętych planem studiów i składania wszystkich egzaminów, w tym poprawkowych upływa w semestrze zimowym ostatniego dnia lutego, w semestrze letnim 25 września. Stosownie do ust. 2 w szczególnie uzasadnionych przypadkach losowych, które uniemożliwiły wywiązanie się z obowiązków w terminie, dziekan może przedłużyć termin wypełnienia obowiązków o których mowa w ust. 1 nie dłużej jednak, niż o dwa miesiące, zezwalając jednocześnie na warunkowe uczestnictwo w zajęciach kolejnego semestru. Trzeba zaznaczyć, że również według obowiązującego wcześniej regulaminu studiów WSOSP przyjętego uchwałą Senatu nr [...] z 23 kwietnia 2012r., warunkiem zaliczenia semestru lub roku było spełnienie wszystkich wymagań objętych planem studiów i programem kształcenia dla danego okresu studiów, w tym uzyskanie wszystkich wymaganych zaliczeń i zdanie przewidzianych planem egzaminów, poświadczających uzyskanie zakładanych efektów kształcenia oraz uzyskanie wymaganej liczby punktów ECTS (§ 33 pkt.2 ). Pkt 3 tego przepisu przewidywał natomiast możliwość zaliczenia semestru lub roku warunkowo – jeśli student nie uzyskał wszystkich wymaganych zaliczeń, albo nie zdał wszystkich wymaganych egzaminów i został zobowiązany do ich zaliczenia nie później, niż w ciągu kolejnego semestru, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach – nie później, niż w ciągu dwóch kolejnych semestrów. Zgodnie natomiast z pkt. 5, jeżeli student nie spełnił warunków określonych w zgodzie na warunkowy wpis na kolejny semestr lub rok mógł zostać skreślony z listy studentów lub cofnięty na zaliczony warunkowo semestr studiów z obowiązkiem jego powtórzenia. W sprawie jest oczywiste, że wyznaczane skarżącemu terminy wykraczały poza ramy określone regulaminem, co jedynie świadczy o daleko idącej chęci współpracy i dążeniu do umożliwienia wywiązania się z nałożonego obowiązku. W tych okolicznościach uzasadnione jest przekonanie, że podjęta decyzja nie może być uznana za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2017r. poz. 1369 ze zmianami ) skargę należało oddalić.