II SA/Lu 667/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B. D. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... przyznającą B. D. zasiłek celowy w kwocie 390,08 zł na pokrycie kosztu energii elektrycznej w marcu 2012r. W uzasadnieniu wskazano, że B. D. złożyła wniosek o przyznanie jej pomocy finansowej ze względu na trudną sytuację finansową. Po przeprowadzeniu w dniu 14 lutego 2012r. wywiadu środowiskowego organ ustalił, że wnioskodawczyni obecnie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka z synem P. (uczniem szkoły średniej), gdyż pozostałe jej dzieci (małoletnie i dorosłe) od 4 lutego 2012r. przebywają za granicą u jej męża. Wnioskodawczyni jest osobą zarejestrowaną w PUP jako bezrobotna, od dłuższego czasu ma problemy zdrowotne, pozostaje (wraz z niepełnosprawnym bratem) na wyłącznym utrzymaniu swojej matki, choć do lutego 2012r. jej mąż przekazywał na rzecz dzieci kwotę 444, 39 zł miesięcznie. Ustalając dochód wnioskodawczyni w miesiącu lutym 2012r. organ uwzględnił kwotę świadczeń na rzecz dzieci i stwierdził, że jest to kwota niższa od kryterium dochodowego dwuosobowej rodziny wynoszącego 702 zł, dlatego na podstawie art. 39 ustawy o pomocy społecznej przyznał jej zasiłek celowy na pokrycie kosztów energii elektrycznej w marcu 2012r. B. D. w odwołaniu kwestionowała wysokość tego świadczenia, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zasiłek celowy ma charakter uznaniowy, a więc organ nie ma obowiązku przyznawać go w wysokości oczekiwanej przez wnioskodawcę, a jeśli sytuacja finansowa rodziny ulegnie zmianie, wnioskodawczyni będzie mogła ponownie ubiegać się o pomoc. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła B. D., kwestionując zaskarżoną decyzję. Wyjaśniła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, gdyż ze względów zdrowotnych nie pracuje, a od stycznia 2012r., ze względu na to, że mąż zabrał jej dzieci za granicę, nie otrzymuje także od niego żadnych pieniędzy. Wyjaśniła, że pomimo iż ma ograniczoną władzę rodzicielską nad trójką dzieci (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 27 kwietnia 2011r.) jest postrzegana w środowisku jako dobra matka, dbająca o nie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz.1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżąca wnosiła o przyznanie jej pomocy w związku z trudną sytuacją finansową, nie precyzując jakiego rodzaju świadczenia się domaga. Jedną z form pomocy udzielanej na podstawie ustawy jest zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 39 ust. 1 i 2. Przepis ten stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu może być przyznany zasiłek celowy; przyznanie na tej podstawie takiego świadczenia uzależnione jest od wysokości dochodów, które nie mogą być wyższe niż ustalone w ustawie kryterium dochodowe (art. 8 ust.1). Podkreślić należy, że przyznanie pomocy na podstawie tego przepisu nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co w szczególności oznacza, iż organ samodzielnie ustala wysokość przyznawanego świadczenia. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Decyzja taka nie podlega jednak kontroli sądowej z punktu widzenia owej celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.), lecz sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. (wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i polega na sprawdzeniu czy należycie przeprowadzono postępowanie dowodowe oraz ustalono stan faktyczny, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności przeprowadzono ze skarżącą wywiad środowiskowy, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ ustalił, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej, bowiem jej dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, wynoszącego dla dwuosobowej rodziny 702 zł (351 zł x 2 – art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy), dlatego przyznał jej zasiłek celowy w kwocie 390,08 zł na pokrycie kosztów energii elektrycznej, przy czym wysokość tego zasiłku wynika z faktury za energię nr 2650120684 (k.11 akt admin.). Dochód skarżącej ustalono prawidłowo z uwzględnieniem przekazywanych przez jej męża do lutego 2012r. świadczeń pieniężnych na rzecz dzieci – dowód wpłaty równowartości kwoty 444, 39 zł z dnia 24 lutego 2012r. (k.19 akt admin.). Ponadto skarżącej przyznano jednocześnie odrębną decyzją z dnia .... zasiłek okresowy od 1 lutego do 31 maja 2012r., a więc nie można organowi zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania administracyjnego - okoliczność, że świadczenie to nie jest w wyższej wysokości nie świadczy w tej sytuacji o dowolności rozstrzygnięcia. Z tych względów, w sprawie niniejszej brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.