II SA/Lu 668/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania B. D. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ... przyznającą jej zasiłek okresowy w kwocie 128,81 na okres od 1 lutego 2012r. do 31 maja 2012r. W uzasadnieniu wskazano, że B. D. złożyła wniosek o przyznanie jej pomocy finansowej ze względu na trudną sytuację finansową. Po przeprowadzeniu w dniu 14 lutego 2012r. wywiadu środowiskowego organ ustalił, że wnioskodawczyni obecnie samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, mieszka z synem P. (uczniem szkoły średniej), gdyż pozostałe jej dzieci (małoletnie i dorosłe) od 4 lutego 2012r. przebywają za granicą u jej męża. Wnioskodawczyni jest osobą zarejestrowaną w PUP jako bezrobotna, od dłuższego czasu ma problemy zdrowotne, pozostaje (wraz z niepełnosprawnym bratem) na wyłącznym utrzymaniu swojej matki, choć do lutego 2012r. jej mąż przekazywał na rzecz dzieci kwotę 444, 39 zł miesięcznie. Ustalając dochód wnioskodawczyni w miesiącu lutym 2012r. organ uwzględnił kwotę świadczeń na rzecz dzieci i stwierdził, że jest to kwota niższa od kryterium dochodowego dwuosobowej rodziny wynoszącego 702 zł, dlatego na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej przyznał jej zasiłek okresowy od 1 lutego 2012r. do 31 maja 2012r. w wysokości 128,81 zł miesięcznie, ustalonej zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, stanowiącej 50% różnicy pomiędzy kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (702 zł – 444, 39 zł = 257,61 zł x 50% = 128,81 zł) Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła B. D., kwestionując zaskarżoną decyzję. Wyjaśniła, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, gdyż ze względów zdrowotnych nie pracuje, a od stycznia 2012r., ze względu na to, że mąż zabrał jej dzieci za granicę, nie otrzymuje także od niego żadnych pieniędzy. Wyjaśniła, że pomimo iż ma ograniczoną władzę rodzicielską nad trójką dzieci (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 27 kwietnia 2011r.) jest postrzegana w środowisku jako dobra matka, dbająca o nie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych, lecz wyłącznie kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej (m.in. wydawanych przez te organy decyzji), badając ich zgodność z prawem – taka kompetencja sądów administracyjnych wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kontrolując legalność zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzić należy, że nie narusza ona obowiązujących przepisów, a więc skarga nie może być uwzględniona. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362), zwanej dalej ustawą. W świetle tego przepisu zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Przepisy wskazanej ustawy przewidują również minimalne i maksymalne wysokości zasiłku okresowego – zgodnie z art. art. 38 ust. 2, 3 i 4 - zasiłek ten ustala się - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie i nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, ani niższa niż 20 zł miesięcznie. Wysokość zasiłku okresowego podlega jednocześnie uznaniu administracyjnemu organu rozpoznającego sprawę, który - w granicach wyznaczonych wskazanym wyżej art. 38 ust. 2, 3 i 4 – może samodzielnie tę wysokość określić. Cechą specyficzną uznania administracyjnego jest jednak to, że decyzja wydana w oparciu o uznanie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości rozstrzygnięcia. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej, choć kontrola ta jest ograniczona. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności przeprowadzono ze skarżącą wywiad środowiskowy, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ ustalił, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej, bowiem jej dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, wynoszącego dla dwuosobowej rodziny 702 zł (351 zł x 2 – art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy), dlatego przyznał jej zasiłek okresowy od 1 lutego do 31 maja 2012r. w kwocie 128,81 zł miesięcznie, stanowiącej 50 % różnicy między jej dochodem a kryterium dochodowym. Dochód skarżącej ustalono prawidłowo z uwzględnieniem przekazywanych przez jej męża do lutego 2012r. świadczeń pieniężnych na rzecz dzieci – dowód wpłaty równowartości kwoty 444, 39 zł z dnia 24 lutego 2012r. (k.19 akt admin.). Ponadto skarżącej przyznano jednocześnie odrębną decyzją z dnia ... zasiłek celowy w wysokości 390,08 zł z przeznaczeniem na opłacanie rachunku za energię elektryczną, a więc nie można organowi zarzucić przekroczenia granic przysługującego mu uznania administracyjnego - okoliczność, że świadczenie to nie jest w wyższej wysokości nie świadczy w tej sytuacji o dowolności rozstrzygnięcia. Z tych względów, w sprawie niniejszej brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.