II SA/Lu 669/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a I. ustanowić dla D. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka ; II. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. Po wniesieniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego, skarżąca D. C. złożyła w dniu 29 listopada 2011r. wniosek o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie "radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego" oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku PPF wskazała, że jest osobą samotną i schorowaną (cukrzyca), mieszka w domu o wymiarach "10,50 m x 8 m", posiada "inne nieruchomości – pół domu drewnianego, pół obory, połowę stodoły", utrzymuje się wyłącznie z renty rodzinnej w wysokości 705,77 zł brutto (816,23 zł netto) miesięcznie. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżąca wniosła zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego (prawo pomocy w zakresie całkowitym). Odnosząc się do pierwszego wniosku stwierdzić należy, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "a" ppsa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, a więc również w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, co zostało skarżącej wyjaśnione w postanowieniu tut. Sądu z dnia 17 października 2011r. umarzającym postępowanie w zakresie poprzedniego wniosku skarżącej - złożonego w niniejszej sprawie - o zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ppsa. Na uwzględnienie zasługuje natomiast żądanie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (prawo pomocy w zakresie częściowym), o co dotychczas skarżąca nie wnosiła. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe, są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Przedstawione przez skarżącą oświadczenie na okoliczność jej sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy, wprawdzie wydatkowana jest ze środków budżetowych, jednak nie może być iluzoryczna. W ocenie Sądu, sytuacja D. C., która utrzymuje się wyłącznie z niewysokiej renty i której stan zdrowia wymaga dodatkowych wydatków, uzasadnia uwzględnienie wniosku poprzez ustanowienie dla niej adwokata. Sąd miał przy tym na uwadze, że w zakresie wyboru specjalizacji pełnomocnika skarżąca pozostawiła Sądowi swobodę, wskazując w formularzu PPF zarówno na adwokata, radcę prawnego, jak i doradcę patentowego, przy czym ten ostatni – w świetle obowiązujących przepisów - w niniejszym postępowaniu nie może być pełnomocnikiem. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.