II SA/Lu 671/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. oddala skargę; II. przyznaje [...] D. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 292,80 /dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy/, w tym VAT 52,80 /pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy/ tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu. Decyzją z dnia [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania H. K. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce z o.o. [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z podziemnym garażem wielostanowiskowym wraz z wykonaniem instalacji wewnętrznych (...) na działkach nr 6/3, 6/4, 7/4 (przed podziałem 7/2) przy ul. W. w L.. W uzasadnieniu wyjaśniono, że H. K. właścicielka działki nr 5/4 przy ul. N. 114 b we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 3 marca 2007r. podnosiła, że organ powinien był ją uznać za stronę postępowania w sprawie udzielenia Spółce [...] pozwolenia na budowę, na tej podstawie, że jej działka, na której mieszka znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego budynku wielorodzinnego. Skarżąca podniosła, że ze względu na usytuowanie drogi dojazdowej w odległości 1,5 m od okna, powstały uciążliwości związane z hałasem i zakłócenia w odbiorze programu telewizyjnego, ponadto projektowany budynek ograniczył dostęp światła słonecznego do okien w budynku mieszkalnym skarżącej. Jej zdaniem, usytuowanie przedmiotowego budynku jest niezgodne z § 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika, że minimalna odległość budynku wielorodzinnego mającego pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi od innych obiektów powinna wynosić 20m. Pozwolenie narusza również § 39 i 40 ust.1,2,3 rozporządzenia. H. K. wyjaśniła, że okoliczności te nie były jej znane na etapie prowadzenia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, a treść decyzji ostatecznej nie jest jej dotychczas dokładnie znana, ponieważ nie była poinformowana zarówno o postępowaniu o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jak i o postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podtrzymując rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania stwierdził, że w świetle art. 28 ustawy – Prawo budowlane nie ma podstaw do uznania skarżącej za stronę postępowania, ponieważ jej działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. W decyzji Prezydenta z dnia [...] udzielającej Spółce [...] pozwolenia na budowę ustalono, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu obejmuje działki nr 6,3, 6/4, 7/4, 12/8, 2/1 i 121, wśród których nie wymieniono działki skarżącej nr 5/4. Zdaniem organu odwoławczego pozwolenie nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: została zachowana prawidłowa odległość od granicy działki nr 5/4 (wynosi ona 7,70 m) i od budynku mieszkalnego skarżącej (9,60 m). Przepis cyt. rozporządzenia wymagający zachowania 20 m odległości od innych obiektów został uchylony. Wymagane obecnie odległości to 4 m (ściana budynku z oknami) i 3 m (ściana budynku bez okien). W tej sytuacji, z uwagi na brak przymiotu strony skarżącej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, należało odmówić wznowienia postępowania. Skargę do sądu administracyjnego wniosła H. K., domagając się uchylenia decyzji Wojewody. Skarżąca podtrzymała swoje argumenty podnoszone w odwołaniu, w szczególności, iż nie została zachowana prawidłowa odległość przedmiotowego budynku wielorodzinnego (tj. 20 m, czyli taka, jaka jest jego wysokość), co powoduje zacienienie jej działki. Zarzuciła, że dotychczas nie została wybudowana ulica dojazdowa do przedmiotowego budynku, a odbywający się w odległości 1,8 m od jej budynku ruch pojazdów mechanicznych powoduje zakłócenia w odbiorze programów telewizyjnych. Ta nieformalna droga jest również sprzeczna z planem miejscowym, określającym m.in. zachowanie odpowiednich odległości budynków mieszkalnych od dróg, ulic (linie zabudowy). Plan ten przewiduje ponadto, że działka skarżącej oznaczona nr 5/4 znajduje się w obszarze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, który rozciąga się dalej na północ i południe. Przedmiotowa inwestycja uniemożliwia więc dalszą zabudowę, zgodnie z obowiązującym planem miejscowym. Skarżąca wyraziła również przekonanie, że wydana decyzja jest świadomym działaniem wyłącznie na korzyść inwestora, z pominięciem interesów osób trzecich i jest stronnicza. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że z załączonej do projektu "analizy zacienienia" wynika, że zostały spełnione warunki, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wyjaśnił, że wysokość przesłaniania, o której mowa w § 13 nie jest tożsama z wysokością budynku, a mierzy się ją zgodnie z definicją określoną w § 13 ust. 2 od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Ponadto przepisy tego rozporządzenia nie określają odległości drogi dojazdowej od okien w budynkach mieszkalnych. Ubocznie organ stwierdził, że to budynek skarżącej został zrealizowany w nieprawidłowej odległości tj. 2 m od granicy działki, zamiast wymaganych 4 m, dlatego obecnie skarżąca ma tak blisko drogę dojazdową. Inwestycja natomiast nie narusza ustaleń planu miejscowego, w szczególności zachowano właściwą linię zabudowy i powierzchnię zieleni wynoszącą 11, 2m2/o. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a argumenty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest dopuszczalne m.in. w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Warunkiem rozpoznania wniosku o wznowienie jest zachowanie miesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia (art. 148 § 1 kpa) W przypadku wznowienia z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa termin do złożenia biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca nie zachowała ustawowego terminu, a więc jej wniosek o wznowienie nie mógł być rozpoznany merytorycznie. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w dniu [...], natomiast skarżąca złożył wniosek o wznowienie postępowania dopiero w dniu 3 marca 2007r., a więc półtora roku później. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wiedziała o wydanym pozwoleniu dużo wcześniej przed złożeniem wniosku o wznowienie, skoro w dniu 24 lutego 2006r. złożyła wniosek "o wydanie planu zabudowy przestrzennej z wskazaniem zachowania granic obiektu budowlanego" powołując się na decyzję z dnia [...] udzielającą Spółce pozwolenia na budowę (k. 67 akt admin. I instancji) O wydanym pozwoleniu skarżąca mogła dowiedzieć się również z samego faktu prowadzenia robót budowlanych przez firmę budowlaną, która w oficjalnym ogłoszeniu o robotach, umieszczanym na tablicy informacyjnej wskazuje numer decyzji udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę. Z tego względu wniosek o wznowienie był niedopuszczalny, jako złożony po terminie, dlatego należało odmówić wznowienia. Nie ma przy tym znaczenia, że dolegliwości związane z inwestycją skarżąca zaczęła odczuwać dopiero po zakończeniu budowy, ponieważ okoliczności te nie przesądzają o przymiocie strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Nowelizacja ustawy – Prawo budowlane uchwalona w dniu 27 marca 2003 r. wprowadziła przepis art. 28 ust. 2, który określa podmioty mające przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W świetle tego przepisu stronami tego postępowania są wyłącznie: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Ratio legis ustawodawcy było bowiem, żeby oprócz inwestora, brały w nim udział wyłącznie te podmioty, które w związku z prowadzeniem robót budowlanych doznają ograniczenia w zagospodarowaniu swych nieruchomości, a zatem tylko te, których interes prawny może być naruszony przez budowę nowego obiektu. Podkreślić należy, że ograniczenia te muszą mieć swoje źródło w obowiązujących przepisach, a nie jedynie w okolicznościach faktycznych. Zgodnie bowiem z przepisem art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, do którego odsyła art. 28, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Ochrona w tym postępowaniu administracyjnym przysługuje zatem wyłącznie podmiotom legitymującym się interesem prawnym wynikającym z przepisów prawa materialnego. Interes prawny (inaczej interes prawnie chroniony) to interes, który może być zrealizowany za pomocą indywidualnego aktu administracyjnego. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, iż postępowanie "dotyczy" interesu prawnego danego podmiotu w tym znaczeniu, że w rezultacie takiego postępowania wydaje się decyzję, która bezpośrednio rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach tego podmiotu. Przepisy materialnego prawa administracyjnego, do których odsyła art. 3 pkt 20 - Prawa budowlanego, mają umożliwiać szczegółowe określenie, które podmioty, poza inwestorem, znajdą się w kręgu stron postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Gdy z regulacji tych wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu, a zatem również w zabudowie sąsiednich nieruchomości, należy uznać, że dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowego obiektu budowlanego. Jak wynika z treści art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszar oddziaływania obiektu ustala się na podstawie przepisów prawa materialnego, m. in. tych, które określają odległości projektowanego obiektu od innych obiektów i granic nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż H. K. posiadała przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w postępowaniu o udzielenie Spółce z o.o. [...] pozwolenia na budowę. Przedmiotowa inwestycja nie została bowiem wydana z naruszeniem przepisów wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżącej. Inwestycja nie naruszyła w szczególności przepisów obligujących inwestora do usytuowania budynku wielorodzinnego w odpowiednich odległościach od granicy z działką sąsiednią. Wbrew zarzutom skargi zachowane zostały wymagane obecnie odległości, wynoszące min. 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. (§ 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz.690 ze zm.) Wielorodzinny budynek mieszkalny znajduje się w odległości 7, 70 m od granicy działki skarżącej nr 5/4, natomiast od budynku mieszkalnego skarżącej - 9,6 m. Powołane rozporządzenie w żadnym przepisie nie wymaga zachowania od granicy z działką sąsiednią odległości 20 m, którą wskazuje skarżąca. Wprawdzie w § 13 rozporządzenie określa inną, niż w § 12 odległość, wymaganą w związku z koniecznością zapewnienia innym obiektom naturalnego oświetlenia, to jednak odległość ta jest zmienna, w każdym przypadku wyliczona w sposób określony w tym przepisie. Ze znajdującej się w aktach sprawy "Analizy zacienienia" wynika, że projektowany i obecnie już zrealizowany budynek wielorodzinny spełnia warunki określone w § 13 rozporządzenia, nie powodując niedopuszczalnego zacienienia działki skarżącej. Podkreślić należy, że celem powołanej nowelizacji Prawa budowlanego było usprawnienie i przyspieszenie procesu poprzedzającego uzyskanie pozwolenia na budowę, dlatego podmiot, który odczuwa negatywne oddziaływania związane z przeprowadzeniem w sąsiedztwie jego nieruchomości inwestycji budowlanej, a w świetle obowiązujących przepisów nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, ma do dyspozycji instrumenty prawne, z których może skorzystać w drodze powództwa do sądu powszechnego. Prawa właściciela nieruchomości chronione są przez art. 140 k.c. (w odniesieniu do immisji bezpośrednich) i art. 144 k.c. (w odniesieniu do immisji pośrednich) Osobie poszkodowanej działaniem inwestora przysługują również roszczenia odszkodowawcze. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, a skarga na nią podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),