II SA/Lu 671/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania uprawnień kombatanckich M. K. Następnie decyzją z dnia {...] 2008 r. Kierownik Urzędu działając na podstawie art. 154 kpa odmówił stronie uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania wnioskowanych uprawnień. Zainteresowany ponownie zwrócił się pismem z dnia [...] 2009 r. do organu o rozparzenie sprawy w trybie art. 154 kpa. Decyzją z dnia [...], Kierownik Urzędu umorzył postępowanie administracyjne. Decyzja ta po ponownym rozpatrzeniu sprawy została utrzymana w mocy decyzją organu z dnia [....] zaskarżoną w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że kolejna decyzja podjęta w trybie art. 154 § 1 kpa w omawianej sprawie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy administracyjnej istnieje w sytuacji, kiedy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Organ uznał, że wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 kpa orzekłby po raz drugi (w tym samym trybie) w tej samej sprawie administracyjnej. Zatem działając na podstawie art. 105 § 1 kpa organ administracyjny umorzył postępowanie w sprawie, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe. Przesłanką umorzenia w rozumieniu tego przepisu jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Kierownik w uzasadnieniu wskazał na wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94, w którym przyjęto, że z bezprzedmiotowością mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 154 kpa jest sprawa uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa. Jest to nowa sprawa administracyjna. Nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji (...) z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to w istocie wydanie drugiej decyzji w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/06). Zatem uznając wniosek strony za kolejne podanie o podjęcie decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa – organ umorzył postępowanie w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] wniósł M. K. Strona w skardze zarzuciła organowi administracji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie nowych okoliczności podanych przez skarżącego, a wskazujących, iż młody wiek nie był przeszkodą, aby w czasie II wojny światowej można było służyć w Armii Krajowej i zajmować się działalnością konspiracyjną. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Ponadto wskazał, że przedstawił nowe dowody w postaci oświadczeń 8 świadków, w tym W. B., którzy potwierdzili jego udział w szeregach AK, a których organ nie uwzględnił. Wyjaśnił, że jest osobą w podeszłym wieku i jego zdrowie wymaga ciągłego leczenia, a jego słuszną argumentację popiera także Niepodległościowy Związek Armii Krajowej, który zna jego działalność konspiracyjną w czasie wojny, i który zaświadcza, że uprawnienia kombatanckie skarżącemu przysługują. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarga w przedmiotowej sprawie jest niezasadna. Wniosek skarżącego dotyczył kolejnego żądania rozpatrzenia sprawy, dotyczącej decyzji z dnia [...] 2003 r. odmawiającej przyznania mu uprawnień kombatanckich, w trybie art. 154 kpa. Już wcześniej bowiem wnosił o uchylenie tej decyzji w tym samym trybie i organ decyzją z dnia [...] 2008 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] 2003 r. Na skutek ponownego wniosku w tym trybie ostateczną decyzją z dnia [...] organ umorzył postępowanie. Należy tutaj podkreślić, że M. K. nie zaskarżył w zwykłym trybie decyzji z dnia [...] 2003 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich i decyzja ta stała się ostateczną. Wszelkie sprawy z wniosków M. K. mające na celu zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] 2003 r. prowadzone były w trybach nadzwyczajnych. Sprawa wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich zakończona została wyrokiem NSA z 21 lutego 2008 r. oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie z 28 września 2006 r., który oddalił skargę na decyzję Kierownika Urzędu utrzymującego w mocy decyzję własną z [...] 2004 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 kpa o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ administracji prawidłowo uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest bezprzedmiotowe, czemu wyraz dał w uzasadnieniu decyzji. Procedura rozpoznawania wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art.154 kpa nie przewiduje wydania rozstrzygnięcia w postaci odmowy wydania decyzji z tego powodu, iż sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Nie jest również - zdaniem Sądu - możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 kpa z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to wydaniem w istocie drugiej decyzji w tej samej sprawie. Za słuszne należy więc uznać rozstrzygnięcie polegające na umorzeniu postępowania w sprawie. Bezprzedmiotowym jest bowiem prowadzenie postępowania w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną w sytuacji, gdy w ponownym postępowaniu mogłaby wyłącznie zapaść identyczna decyzja. W tym stanie rzeczy organ nie mógł podjąć innej decyzji niż umorzenie postępowania, gdyż postępowanie w sprawie okazało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. Komentarz Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 6, W-wa 2004, Wydawnictwo C.H. BECK, s.478). Innymi słowy, skoro organ administracyjny rozważał już możliwość wzruszenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 kpa i w tym względzie zapadła decyzja ostateczna, odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej, ponowne prowadzenie postępowania w tym trybie należało uznać za niedopuszczalne, a rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy powodowałoby sytuację, którą należałoby zakwalifikować z art. 156 § 1 pkt 3 kpa (nieważność postępowania) bowiem wystąpiłaby tożsamość sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 lutego 2009 r., IV SA/Po 313/08, publ. NSA Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach). Warto w tym miejscu zauważyć, że po zapadnięciu decyzji z dnia [...] 2008 r. o odmowie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich, M. K. nie zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 kpa, lecz złożył następny wniosek w trybie art. 154 kpa. Rozpatrując go organ umorzył postępowanie decyzją z dnia [...] uznając, że sprawa w tym trybie została już rozstrzygnięta decyzja ostateczną z dnia [...] 2008 r. W stosunku do decyzji z dnia [...] skarżący również nie wdrożył trybu odwoławczego, lecz w dniu 8 lipca 2009 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem o uchylenie decyzji na podstawie art. 154 kpa. Ten ostatni wniosek, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, jest więc trzecim z rzędu wnioskiem strony opartym na dyspozycji art. 154 kpa. Podobnie jak drugi z powyższych wniosków, także on musiał więc spowodować umorzenie postępowania. Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga co do istoty sprawy przyznania stronie uprawnień kombatanckich, Sąd nie mógł odnieść się do argumentów przemawiających – zdaniem strony – za zasadnością tezy, iż spełnia ona warunki przyznania jej uprawnień kombatanckich. Wbrew wywodom skargi nie zostały też ujawnione żadne nowe okoliczności, które nie byłyby znane organowi przed wydaniem decyzji z dnia [...] 2003 r. rozstrzygającej sprawę co do istoty. W aktach sprawy znajduje się także protokół przesłuchania świadka W. B., na który skarga się powołuje, z dnia 11 kwietnia 2006 r. (k.141 akt adm.). Ponadto argumentacja w tym zakresie mogłaby być bliżej rozważana, gdyby sprawa była prowadzona w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe – jak wynika z akt sprawy – zostało zaś zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] 2004 r. o odmowie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania stronie uprawnień kombatanckich. Sprawa niniejsza była zaś prowadzona w trybie art. 154 § 1 kpa, na który to przepis skarżący powołał się we wniosku z dnia 8 lipca 2009 r. i o czym dodatkowo przekonuje także jednoznacznie stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu skargi, iż "...skarżący domagał się zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, ze względu na słuszny interes strony". Z powyższych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.