II SA/Lu 672/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-17

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozostająca w związku małżeńskim, której mąż jest niezdolny do pracy i przebywa w domu pomocy społecznej, może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych w celu przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca, będąc w związku małżeńskim i nie pozostając w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko zawartej w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dodatkowo, nie spełniła przesłanek z art. 60 ust. 2 ustawy, gdyż świadczenia alimentacyjne nie były pobierane z Funduszu Alimentacyjnego przed wejściem w życie ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca L.W. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Skarżąca argumentowała, że jej mąż jest inwalidą i przebywa w domu pomocy społecznej, w związku z czym sama ponosi ciężar wychowania trójki dzieci. Organy administracji uznały, że skarżąca, jako osoba pozostająca w związku małżeńskim, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi L.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]sierpnia 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania L.W. działając na podstawie art. 3 pkt 17, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 32, art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm) w zw. z §2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 05 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 45, poz. 433) oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci – Ł., T., D. W. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł następujące motywy: Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wydając decyzję z dnia [...]sierpnia 2004 r. Nr [...] prawidłowo ocenił stan faktyczny sprawy i dokonał właściwej oceny stanu prawnego. Zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez samotne wychowanie dziecka należy uznać wychowanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. L.W. jako mężatka wychowująca troje dzieci bez udziału ich ojca, nie pozostając z ojcem dzieci w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, nie może być zaliczona do żadnej z wymienionych kategorii osób. Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przysługuje osobom samotnie wychowującym dzieci, do których art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zalicza matkę lub ojca, opiekuna faktycznego dziecka albo opiekuna prawnego dziecka. Fakt, iż L.W. nie zalicza się do osób samotnie wychowujących dzieci w rozumieniu art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych powoduje, iż nie może być jej przyznany dodatek, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ponadto, co przyznała sama odwołująca w stosunku do niej nie ma zastosowania przepis przejściowy art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Alimenty pobierane przez odwołującą nie były płacone z Funduszu Alimentacyjnego, lecz potrącane ze świadczenia pobieranego przez ojca dzieci B.W.. Okoliczność ta wynika z zaświadczenia Domu Pomocy Społecznej z dnia 24 czerwca 2004 r. Organ odwoławczy rozumiejąc ciężką sytuację rodzinno – materialną odwołujące, nie stwierdził by zaskarżona decyzja MOPR z dnia [...]sierpnia 2004 r. Nr [...] wydana została z naruszeniem przepisów prawa. Na decyzję organu odwoławczego, za jego pośrednictwem L.W. wniosła w dniu 22 września 2003 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, domagając się uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. L.W. uzasadniając skargę, zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż utrzymując w mocy decyzję MOPR z dnia [...]sierpnia 2004 r. Nr [...], nie uwzględniło sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca i jej rodzina. Motywując powyższy zarzut skarżąca podniosła, że jej mąż od 1991 r. jest inwalidą I grupy, całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji, przebywającym obecnie w Domu Pomocy Społecznej z rozpoznaniem choroby psychicznej. Dlatego też cały ciężar wychowania trojga dzieci spoczywa na skarżącej w związku, z czym uważa ona, iż jest matka samotnie wychowującą dzieci. L.W. podkreśla, że upokarzającym jest dla niej odwoływanie się do kolejnej instancji, do czego zmusza ją beznadziejna sytuacja, w jakiej znalazła się z trójką dzieci. Ponadto podnosi, iż w ogromie bezprawia i niesprawiedliwości, jakie czynione są w imię Państwa Prawa, znajdzie się ktoś mający odwagę "pochylić się" nad małymi i bezbronnymi. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując motywację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu I instancji są zgodna z prawem, zaś zarzut skargi chybiony. Postępowanie w przedmiotowe sprawie został wszczęte na wniosek L.W., domagającej się przyznania jej dodatku dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Jak wynika z niewadliwych ustaleń MOPR, stanowiących podstawę decyzji organów obu instancji, L.W. jest mężatką wychowująca troje dzieci bez udziału ich ojca B.W. Ojciec dzieci jest inwalidą I grupy, całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji. B.W. od 22 grudnia 2003 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej Filia w B. Skarżąca nie pozostaje z ojcem dzieci w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu. Na rzecz dzieci skarżącej orzeczone są alimenty, które potrącane są ze świadczenia pobieranego przez ojca dzieci. Powyższe okoliczności faktyczne stanowiły też podstawę wniosku skarżącej o przyznanie jej dodatku dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Zatem wniosek L.W. zasadnie został rozpatrzony na podstawie art. 3 pkt 17 i art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm). Przyznanie dodatku dla osoby samotnie wychowującej dziecko, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga odniesienia się do sytuacji rodzinnej i materialnej wnioskującej o przyznanie tego świadczenia. Przy czym jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki dotyczące sytuacji rodzinnej, niecelowym jest rozpoznawanie przesłanek materialnych. Przesłanki dotyczące sytuacji rodzinnej uregulowane zostały w art. 3 pkt 17 oraz art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Unormowanie art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż dodatek przewidziany nim przysługuje jedynie osobie samotnie wychowującej dziecko. Jednocześnie art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjmuje, iż status osoby samotnie wychowującej dziecko należny jest pannie, kawalerowi, osobie pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobie rozwiedzionej, wdowie lub wdowcowi, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. L.W. wychowuje dzieci bez udziału ich ojca ale nie jest panną lub osobą pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sadu ze swoim małżonkiem, rozwódką lub wdową, co skutkuje tym, że nie można zaliczyć jej do grona osób samotnie wychowujących dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przyznanie dodatku przewidzianego art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych może mieć miejsce jedynie w stosunku do osoby, której zgodnie z regulacją art. 3 pkt 17 tejże ustawy może być przyznany status samotnie wychowującej dziecko. Odrębną podstawą prawną na mocy której skarżącej mógłby być przyznany dodatek dla osób samotnie wychowujących dziecko jest art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z jego regulacją dodatek dla samotnie wychowujących dziecko należny jest osobie pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymywała ona świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego. Ustawa o świadczeniach rodzinnych zgodnie z art. 72 tejże ustawy weszła w życie w dniu 01 maja 2004 r., za wyjątkiem postanowień art. 36 i 40, które weszły w życie z dniem 31 grudnia 2003 r. (pkt 1) oraz postanowienia art. 6 ust. 2, wchodzącego w życie z dniem 01 września 2005 r. (pkt 2). Alimenty na rzecz dzieci skarżącej potrącane są z renty ich ojca od dania 01 czerwca 2004 r., co skutkuje tym, że podstawa do nabycia dodatku z art. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych przewidziana w art. 60 ust.2 nie znajduje zastosowania w stosunku do L.W. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego prawidłowo ocenił on sytuację rodzinną L.W. i nie naruszył przepisów prawa normujących zasady przyznawania dodatku dla osób samotnie wychowujących dzieci, tym samym brak jest podstaw do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z tych względów skargę, jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło